ЗэтIолъхуэныкъуэхэм я илъэс 70

Къэхъун къуажэм щыщ Нэ­щIэпыджэхэ Анзоррэ Мозэрэ я унагъуэм илъэс 70 ипэкIэ, мэ­лыжьыхьым и 21-м, зэтIолъхуэныкъуэу зы щIалэрэ зы хъыджэбзрэ - Анзауррэ Риммэрэ - къихъуащ. Ахэр къыдэкIуэтеиху, къыщалъхуа махуэр зэдагъэлъапIэу ­къекIуэкIащ, дауи. Зэдэлъху­зэшыпхъур унагъуэ щхьэхуэ-щхьэхуэ хъуа нэужь, зырызу ягъэлъапIэу яублащ я махуэр: Анзаур - гъатхэпэм и 21-м, Риммэ - 22-м. Апхуэдэ гурыфIыгъуэр ­«гъащIэ мащIэу» къахущIэкIащ абыхэм. Анзаур и ныбжьыр илъэс 46-рэ фIэкIа мыхъуу дунейм ехыжащ. А гуауэм иужькIэ, къыщалъхуа махуэр Риммэ зэи игъэлъэпIакъым, апхуэдэ гукъыдэжи иIэжакъым. Мы гъэм илъэс 70 мэхъу Риммэ, Анзаур псэужамэ, ар гуфIэгъуэшхуэу яIэтынут.
Дэтхэнэ цIыхури зыгуэрым къыхуегъэщI. Илъэс бжыгъэ къигъэщIаракъым нэхъыщхьэр, атIэ къигъэна лъэужьырщ. И гъащIэ мащIэм къриубыдэу Анзаур куэдым хунэсащ. Илъэс 21-м иту Нарткъалэ унэлъащIэ комбинатым и автогаражым щылэжьэн щIидзат абы. А зэманым ар икIи еджэрт - Тэрч къалэм мэкъумэш хуэIухуэщIэхэмкIэ техникумым и студентт. ИужькIэ ЖЭК-м, «Мэкъумэштехникэ» IуэхущIапIэм щылэжьащ, иужьрей илъэсхэм Нарткъалэ дэт «Водо­канал»-м и унафэщIу щытащ.
Дэнэ щымылэжьами, зыхэт гупым пщIэ къыхуащIу, и псалъэр ялъытэу апхуэдэт. Мызэ-мытIэу щIыналъэ, къалэ администрацэхэм къабгъэдэкI щIыхь тхылъхэр къыхуагъэфэщащ. Бынищ зэрыс унагъуэм я адэти, Анзаур лажьэрт, и щхьэгъусэ Заремэ сабийхэм яхэст, унагъуэр зыхуей хуигъазэу. 1997 гъэм и щэкIуэгъуэм унагъуэм гуауэшхуэ къатепсыхащ. Псэун щIидза къудейрэ къыдэкIуэтей быным я ехъулIэныгъэхэм щыгуфIыкI Анзаур дунейм ехыжащ. Ар зи жагъуэ мыхъуа дэсакъым къуа­жэми, яхэтакъым благъэ-Iыхь­лыхэми. Зэшыпхъухэми, анэми я ­гуауэр хьэлъэт, гъэвыгъуейт, щхьэгъусэм дежкIэ гузэвэгъуэ­шхуэт. ­Гуауэм хигъащIэми, и бгыр щIи­къузэри, и сабиищыр зыхуей хуэзэу ипIащ Заремэ. Дэтхэнэми щIэныгъэ нэхъыщхьэ яригъэгъуэтащ, ­гъащIэм зэрыхэпсэукIын акъылрэ гъэсэныгъэрэ ябгъэдилъхьащ, унагъуэ щхьэхуэу игъэтIысыжащ. ХъыджэбзитIыр - Джульеттэрэ Заретэрэ - экономист IэщIагъэм ­хуеджащ, унагъуэхэщ. Ахьмэд юристщ, зэзыгъэкIуж судыщIэм и къуэдзэу мэлажьэ. Анзаур и бынхэм къатепщIыкIа къуэрылъху-­пхъурылъхуу 8 иIэщ. Анзаур яхэ­мытыжми, унагъуэр зыхуей хуигъэ­зэфащ щхьэгъусэ акъылыфIэм, Iэдэбым, Iущым. Нобэ Заремэ зы­хэс лъэпкъым пщIэ къыхуащIрэ чэнджэщэгъу нэсу къалъытэу ап­хуэдэщ. ЗэIусэм псэ хелъхьэ жы­хуаIэращи, абы акъылкIэ, IэкIэ зэригъэзэхуа Iуэхум утемыгузэ­выхьыжми хъуну цIыхум яхэтщ. И бынхэр зыхуей зэрыхуигъэзам хуэдэу, и щхьэгъусэм къыдалъ­хуахэри арэзы ищIыфащ Заремэ, я анэкъилъхур зэрамыIэжымкIэ гу­зэрыдзэ зы махуи яригъэщIакъым, гумащIэу ябгъэдэтщ. Адэшхуэм и лъэужьыр зэрымыкIуэдам и нэ­щэнэщ Ахьмэд и къуэ нэхъыжьым абы и цIэр зэрыфIищыжар.
«Къыздалъхуа си дэлъхур къэ­тэджыжауэ къысщыхъуат, ди щIалэр къызбгъэдыхьэу и адэм и цIэр и къуэм фIищыжыну хуейуэ къыщызжиIам. Сэ щэхуу сигу илъми, ину схужыIатэкъым…», - игу къегъэ­кIыж Риммэ. И дэлъхур имыIэжми, унагъуэ дахэм я жьантIэдэс бзылъхугъэрэ и IэщIагъэкIэ пщIэ­шхуэ иIэу илъэс 70-м нэсащ Риммэ.
Ар 9-нэ классым къыщIэкIри, консерв заводым уват. Аруан район сымаджэщым «Жор Плъыжь» зэгухьэныгъэм и курс къыщызэрагъэпэщати, пщыхьэщхьэкIэрэ абы кIуэурэ, медицинэ IэнатIэм и зэхэлъыкIэм зыщигъэгъуазэрт. Ауэрэ абы хуеджэри, район сымаджэщым щылэжьэн щIидзащ. ИкIи илъэс куэдкIэ а IэнатIэм пэрытащ. Риммэ гуапэу игу къегъэкIыж и IэщIагъэм теухуауэ куэд къезыгъэщIа дохутырхэр: Хьэсанэ Лидие, Щоджэн Нинэ, Шыбзыхъуэ Любэ, Жамборэ Хуржан, Дзыгурэ Ануар сымэ.
И унагъуэри и лэжьапIэри къы­зыхуэтыншэу зэрихьэу, и цIыхугъэмрэ и бзэ IэфIагъымкIэ цIыхухэр къыдихьэхыу лэжьащ Риммэ. А псори зыхуей хуэзэу къехъулIэн ­папщIэ сыт щыгъуи и щIэгъэ­къуэнщ и щхьэгъусэ Шокъум Жыраслъэн. Жыраслъэнрэ Риммэрэ щIалитI яIэщ. Юрэ Арбитраж судым и унафэщIым и къуэдзэщ, Мурат хьэрычэтыщIэщ.
Район сымаджэщым илъэс 36-кIэ щылэжьауэ унагъуэр Шэрэдж Ищхъэрэ Iэпхъуэжащ. Абы щыгъуэми IэнатIэншэ хъуакъым Риммэ. И ныбжьыр илъэс 50 щрикъум ирихьэлIэу Аруан районым Узыншагъэр хъумэнымкIэ и къудамэм и унафэщIу лэжьа Гъащтэ Татьянэ къыхуэупсат абы - Шэрэдж Ищхъэрэ дэт амбулаторэм игъэуват. Ар сыт щыгъуи фIыщIэ хуищIу игу къегъэкIыж Риммэ. ГупыщIэ зыхыхьам щылажьэ псори гуапэу къыщыпежьащ икIи тыншу яхэзэгъащ. Псом хуэмыдэу Сэхъурокъуэ ХьэкIулэ, Хужьокъуэ Тамарэ сымэ хуабжьу дэIэпыкъуэгъуфI икIи чэнджэщэгъуфI къыхуэхъуащ.
Илъэс 50-м щIигъукIэ медицинэ IэщIагъэм пэрытащ Шокъумыр. Езым зэрыжиIэмкIэ, и ехъулIэныгъэхэм папщIэ фIыщIэр зейр лэжьыгъэ Iуэхум теухуауэ зыри къыпэзымыубыд и щхьэгъусэрщ. Мыбдежым къыхэгъэщыпхъэщ Шокъумхэ я унагъуэм илъ зэгурыIуэм папщIэ Аруан щIыналъэ администрацэм и ЩIыхь тхылъ 2017 гъэм къратауэ зэрыщытар.
И гуащIэдэкI хьэлэлым папщIэ Риммэ къыхуагъэфэщауэ щытащ КъБР-м Узыншагъэр хъумэнымкIэ и лэжьакIуэхэм я профсоюзым и республикэ комитетым, Аруан щIыналъэ администрацэм, «Урысей зэкъуэт» партым и республикэ къудамэм я фIыщIэ, щIыхь тхылъхэр. Илъэс кIуам абы «КъБР-м узыншагъэр хъумэнымкIэ щIыхь зиIэ и лэжьакIуэ» цIэ лъапIэр къыфIащащ. Ар къилэжьащ псэемыблэжу зэрылэжьамкIэ, игурэ и псэрэ зэ­Iухауэ цIыхум зэрахэтымкIэ, къы­хуэныкъуэм и деж нэсрэ арэзы зэ­рищIыфымкIэ, зэрахуэгуапэмкIэ.
Жьыщхьэ махуэ хъуауэ и къуэ­рылъху цIыкIухэм я жьантIэдэсрэ и щхьэгъусэ Жыраслъэн и щIэгъэ­къуэну апхуэдэщ Риммэ. Зы за­къуэщ игу хэзыгъэщIыр, къыдалъхуа и дэлъхур псэужарэ зэгъусэу илъэс 70-м ебэкъуамэ, иIэ псори насып тIуащIэу зыхищIэнут…

Гъуэт Синэ.
Поделиться: