IУАЩХЬЭ ПIАЛЪЭ

Къуэн Исмел Iуащхьэ пIалъэ итауэ ХьэтIохъущокъуэхэ я гуащэ къыхуеблэгъащ. «Фыз хьэщIэ нэхъей» жыхуаIэрати, емыжьэжурэ махуэ зыбжанэ дэкIат. «ХьэщIэр Тхьэм и лIыкIуэщ» псэлъафэм тету, къигъанэу ежьэж мыхъуурэ, Iуащхьэ пIалъэм гувауэщ щекIуэлIар.

Бгы ФIыцIэжькIэ зэджэм и щыгур арат зекIуэлIхэм я зэхуэсыпIэр. Къызэрыпэплъар белджылыт, шы вейр Iэмбатэу зэтелът, тутын лулэм кърахыжа сахуэхэр самэ цIыкIу-цIыкIут, яжьэри упщIыIужыпатэкъым.

«Дауэ мыхъуами, сыкъызэрыкIуэнур ящIэрт, Iэмал иIэххэу щытмэ, е къызэжьэн, е къыслъыгъуэзэн хуеящ» - зигъэпапщэми, и зекIуэгъухэм къызэрагъэнар фIэфI хъуакъым…

АрщхьэкIэ, лIым ежьауэ къигъэзэнт?! Махуэ зыбжанэкIэ хэкум пыIукIуэтауэ, мурад пыухыкIаи имыIэу, и шыщхьэр здэгъэзамкIэ здэкIуэм, гъуэгу пкIа гуэрым техьащ.

«Мыр сыту гъуэгу захуэфI хуэдэ, уригъуэзэнуи тынши!» - и щхьэ хужиIэж хуэдэурэ, теуэгъуищ хуэдиз къызэринэкIауэ плъэмэ, шиплI зыщIэщIа тешанкIэр шу гупым яку дэту къоблагъэ. «СыщизакъуэкIэ, си Iуэху къызэрахуэну къыщIэкIынкъым, ауэ сыбэлэрыгъынкIи Iэмал зимыIэщ!» - зэрегъэзахуэ кIуэрыкIуэм тету.

ЗэблэкIыгъуэм щынэсым, зэщIэувыIыкIщ шу гупри, шу закъуэр къаухъуреихь. Нэгъуейхэт. НапIэзэв псоми адыгэр зэреджэу щытар «нэгъуейт», зыщыщ лъэпкъ емылъытауэ.

Нэхъ зыIэщIэлъу зылI къопсыхри, бзэмыIубзэкIэ къопсалъэ. «Пашпорт» закъуэр зыхещIыкI, адрейхэр «къартыр-батыркIэ» уэ къащIэ. Нэгъуей нэхъ лIышхуэр къоIэбэ, Исмел и шы пщампIэр еубыд, йоIэри, шыр лъэгуажьэмыщхьэ ирегъауэ.

IэщэкIэ зэщIэузэда шу гупым дыхьэшхын щIадза къудейт, Исмел и къамэ фIыцIэр лIышхуэм и псэфылъэм, здэкIуэм нэс, щыхихуам. УафэхъуэпскIым хуэдэт и сэшхуэ гъэбзэкIэри. ЗыкъэщIэжыпIэ яримыту, шу гупыр хьэдэ лъэмыж ищIащ. Шыгухум къыхуэнэжыр арати, шыхэм яхэуэри щIэпхъуэжащ. Шым псынщIэу зридзыжри, кIэлъыщIэпхъуа щхьэкIэ, IэщIэкI щыхъум, фочкIэ кIэлъыуэщ, зы шыр щIиукIыкIщ, гулъэф хъури, тешанкIэри щхьэпридзащ.

Бгъэдыхьэмэ, шыгухур щIипIытIащ. Пхъуантэ къихуауэ щылъщ. «Ы-хьы! Мыра хъунти мы къомыр зытегужьеикIар!» … Фоч лъэдакъэкIэ еуэрэ зэтриудмэ, дыщэ ахъшэ дэзщ. Уанэм кIэрылъ хъуржынхэм кърикIутэщ, лъэтэпсхэмкIэ зэрипхыжри, «быдэ и анэ гъыркъым» жыхуаIэрати, макIуэ мэлъей.

Вагъуэшхуэ лыдхэр и гъуазэу, и хэку къихусыжащ. ЗанщIэу тридзэри, ХьэтIохъущокъуэм и деж ирихулIащ. Хъуржынхэр иIубурэ, дыщэ ахъшэр Iэнэм трикIутащ, игъэгуэшыну. ХьэтIохъущокъуэм и шырыкъу лъапщхьэм щIопщIыр къыдилъэфщ, щIопщIыкъумкIэ и зэхуэдитIым хуэзэр зэприлъэфри, «узыхуейр къащтэ…» - жиIащ.

Исмел Iэбэри, езым нэхъ и гъунэгъур и хъуржыным кърикIутэжащ. «Зытеджалэр и былымщ!» щIыжаIэжари апхуэдэ зыгуэрщ.

Мы едзыгъуэ цIыкIури хъыбарым изогъэкIу:

ПсэзэпылъхьэпIэм лIыгъэр щонахуэри,

Хахуэм Iэрыхуэу Iэщэр егъабзэ,

Адыгэ лIыгъэр Iущыгъэ нэсщи,

Iущым и псалъэр уи гущIэм нос.

БАБЫГУ Сосрыкъуэ.

Поделиться:

ЧИТАТЬ ТАКЖЕ:

02.02.2023 - 10:10

СУИТ И ГЪУЭГУР

Инджылызыр археологхэм лэжьыгъэ гъэщIэгъуэнхэр зэпымыууэ щрагъэкIуэкI щIыпIэщ. ЛIэщIыгъуэ куэдым и щэхухэр къыщатIэщIыж, лъэпкъ зэхуэмыдэхэм я блэкIа жыжьэхэр къыщаугъуэеж абы и щIым.

02.02.2023 - 10:08

ТХЫЛЪ ЛЪАХЭМ И ГУБГЪУЭ БЭВЫЛЪЭХЭР

Бэрбэч ХьэтIутIэ и цIэр зезыхьэ Къэбэрдей-Балъкъэр къэрал университетым иджыблагъэ зы Iуэхугъуэ гъэщIэгъуэн щекIуэкIащ.

02.02.2023 - 10:07

СИ КЪУЭШУ СИ АМИРЫМ ЗЫ ГУФIЭКIЭ ЗЭРИХЬЭРТИ

Щыгъуазэ сызэрыхуащIрэ зэпымыууэ згъэщIагъуэрт, Хьэтуей ипщэкIэ километрих хуэдиз удэкIуеижмэ, осетин къуажэ цIыкIу гуэрым узэрыщыхуэзэри, абы убгъэдыхьэпами ди республикэм и щIыналъэм уиту укъызэр

02.02.2023 - 10:06

СТАЛИНГРАД ТЕКIУЭНЫГЪЭР ДУНЕЙМ ЗЭРЫЩЫIУАР

Хамэ къэралхэм къыщыдэкI газетхэмрэ журналхэмрэ я напэкIуэцI куэд траухуауэ щытащ I943 гъэм Сталинград зауэзэрылIым. Гитлер пэлъэщыфын гугъэр зыIэрыхьэжа цIыху цIыкIум и гум жьы нэсам хуэдэт.

01.02.2023 - 12:35

ТIЫБГЭ И IЭШЭЛЪАШЭМ

Мы фIэщыгъэр зезыхьэ Iуащхьэр Адыгэ Республикэм и бгыщхьэхэмкIэ щыIэщ. Метр 3064-рэ и лъагагъщ. Кавказ биосферэ мэзкъуэдым и щIыналъэм хохьэ.