НыбжьыщIэ жэрдэм

Бэрбэч ХьэтIутIэ и цIэр зе­зыхьэ Къэбэрдей-Балъкъэр къэрал университетым физикэмрэ есэпымкIэ и къудамэм и 4-нэ курсым щеджэ Насып Алим иджыблагъэ и зэфIэкIыр щигъэлъэ­гъуащ­ икIи щытекIуащ УФ-м­ ­ЦIы­хухэм щIэныгъэ егъэгъуэ­ты­нымрэ щIэныгъэ нэхъыщ­хьэмкIэ и министерствэм иригъэкIуэкIа «Студент стар­тап» зи фIэщыгъэ зэ­хьэ­зэхуэм.

«Университет технологием епха хьэрычэтыщIэ жэр­дэмх­эм я утыку» къэралпсо пэхуэщIэм (проектым) ипкъ­ иткIэ къызэрагъэпэща­ зэпеуэм и къэпщытакIуэ гу­пым я пащхьэ адыгэ щIалэ­щIэм ирилъхьащ «Пкъыгъуэхэр зэрызэхэлъ Iыхьэ ма­щIэхэр фотоэлектрон ­гъу­джэ­кIэ къы­зэрахутэ IэмалхэмкIэ щIы­пIэм и щIыуэпсым и теплъэ зэщхьэщыхам и су­рэ­тыр щIын» къэхутэныгъэ хьэлэмэтыр.
КъэхутакIуэ ныбжьыщIэм зэрыжиIэмкIэ, иужьрей илъэ­сым дыкъэзыухъуреихь дунеймрэ щIыуэпсымрэ хъу­мэ­ным хуэгъэзауэ жэрдэм куэд дунейм къытохьэ, а Iуэху­гъуэм цIыхухэр зэ­ригъэпIейтейр ­къапщIэу псалъэмакъ Iэджэ иращIылIэ. «Шэч хэлъкъым - иужьрей илъэс щэ ныкъуэм щIыуэпсым и щытыкIэм зэхъуэкIыныгъэ куэд къыщыхъуащ. Абыхэм я щытыкIэр зыхуэдэр къэхутэныр, екIа­кIуэ­рэ ефIакIуэрэ зэхэгъэ­кIыныр щIэныгъэм и пащхьэ илъ Iуэхугъуэшхуэхэм ящыщщ. Зэпымычу уи нэIэ зытегъэтыпхъэ Iуэхугъуэу зэ­рыщытым, къэхъункIэ хъунухэр ипэкIэ наIуэу къэщIын хуейуэ пщэрылъ зэрыщыIэм къыхэкIыу, щIыуэпсым и щытыкIэм зэрыкIэлъыплъ Iэ­мэп­сымэхэри зэгъэпэщын ­хуейуэ къытпэщылъщ. Пэжщ, Iэмэпсымэ зэмылIэужьыгъуэ­хэр щыIэщ, абыхэм къат ­IэмалхэмкIэ къэхутэныгъэхэр тэ­мэму пхуегъэкIуэкIынущ­. Ауэ ебгъэфIакIуэ мыхъун­ щы­­Iэ­къым. Мы лъэхъэнэм щIэ­ны­гъэм зыщеужь­ пкъы­гъуэ­хэр зэрызэхэлъ Iыхьэ ма­щIэхэр фотоэлектрон­ ­гъуджэкIэ къызэрахутэ Iэмалхэм, абы куэд зэрыхузэфIэкIынур кIуэ пэтми наIуэ мэхъу. НобэкIэ щыIэ Iэмалхэм абы нэхърэ нэхъ лъэщ яхэту сху­жыIэнукъым. Ар апхуэдэу щIыщытым щхьэусыгъуэ зыбжанэ иIэщ. Псалъэм и хьэтыркIэ, фотоэлектрон гъуджэм хузэфIокI щIы щхьэфэм ­телъ химие пкъыгъуэхэр къи­лъагъун, ахэр зэрызэхэт Iы­хьэхэр зэхигъэкIын. Абы къы­щынэркъым. Химие пкъы­гъуэхэм яIэ щытыкIэр еубзыху, я гъэпсыкIэр, Iувагъыр, зыхэлъ щIыгулъым и фIа­гъыр къызэриIэтыр е и ягъэ зэрекIыр къегъэлъа­гъуэ. Ды­зэрыщыгъуазэщи, Уры­сейм щIыуэпсым и къаб­за­гъыр IэмалитIкIэ къыщаху­тэ: гъуэз хромографрэ ­нэ­хур­ щытепсэкIэ и теп­­лъ­эм­­ игъуэт зэхъуэкIыныгъэр къызэрыщIагъэщ фо­­то­калометрие IэмалкIэ. ТIуми еплъытмэ, зи ­гу­гъу тщIы фотоэлектрон ­гъуджэм и зэфIэкIхэр куэдкIэ нэхъ инщ. ЖыпIэ хъунущ абы пкъы­гъуэр «зэприлыгъу­кIыу» къихутэу. Ди жагъуэ зэрыхъунщи, ди щIыналъэм и щIыуэпсым и къабзагъыр зыхуэдэр гъа­щIэм хэтпщэну дызыхуей­ IэмалхэмкIэ къэхута хъуа­къым. Къалэхэми къуа­жэхэми гъуэзыр здынэмыса щыIэкъым. Гъуэзыр иса нэужь­кIэ, хьэуам хыхьэ уэ­зым (углекислый газ) зэхъуэ­кIыныгъэ зритыр дызэры­бауэ жьым и закъуэкъым, зе­хъуэж щIыгулъым и пкъыгъуэми, мэзым и гуащIэми, нэ­гъуэщIхэми. ЩIыуэпсым щекIуэкIыр пщIэным и за­къуэ­къым фIыр, атIэ абы зэхэхауэ ущыгъуэзэнри ды­зы­тет дунейр зэрытхуэхъу­мэфынум шэсыпIэ хуэхъу бгъэдыхьэкIэщ. Абы теухуауэ упсалъэмэ, фотоэ­лек­т­рон гъу­джэр Къэбэрдей-Балъкъэ­рым дежкIэ иджыри къыздэсым зихуэдэ къэмы­хъуа къэхутэныгъэщIэщ. Ди хъуэп­сапIэщ ар къэхутэныгъэ­ лэ­жьыгъэхэрэ пэхуэщIэу къэ­мынэжу и щхьэпэ къызэрыкI Iуэхуу гъащIэм хэтпщэну», – жиIащ Насып Алим.
Зэхьэзэхуэм къит IэмалхэмкIэ Алим щогугъ дыкъэзыухъуреихь дунейм и щытыкIэ щхьэхуэхэр къихутэу лъэбакъуэ пыухыкIахэр ичыну, щIыуэпсым и къабзагъым и мардэр зэхигъэгъэкIыну. Ар къызэщIэзыкъуэж пэхуэщIэуи фотоэлектрон гъуджэ зытраха Налшык къалэмрэ абы и Iэгъуэблагъэмрэ я щIыуэпс картэр зэхагъэувэну щогугъ­. ЩIыуэпс картэр зыхуэдэм пэхуэщIэм хэхауэ хуащIа сайтым хэти зыщигъэгъуэзэфынущ.
Къыхэгъэщын хуейщ пэ­хуэ­щIэм щIалэщIэр гупым хэту зэрелэжьыр. Абыхэм я уна­фэщIщ физикэмрэ есэп щIэныгъэхэмкIэ кандидат, КъБКъУ-м нанопкъыгъуэхэм я физикэмкIэ и кафедрэм и доцент Къалэжьокъуэ Замир. Гупым хэтщ Насып Алим къыдеджэ КIуэкIуэ Ахьмэдрэ Мысостышхуэ Владимиррэ, магистратурэм и япэ илъэсыр езыхьэкI Жэмбэч Азэмэт, 3-нэ курсым щIэс Пекъу Амир, университетыр къэзыуха Дзырей Мурат сымэ.
«Дызэлэжь пэхуэщIэм зед­гъэу­жьыну, абы дыкъы­щымыувыIэу зедгъэубгъу­нуи дыщогугъ. Псом хуэ­мыдэу дыхуейщ запытщIэну гъунэгъу­ щIыналъэхэм. Мы лъэхъэ­нэм Ингуш къэрал университетым зэгурыIуэныгъэ зэретщIылIэнум догупсыс», – жиIащ Насып Алим.
«Студент стартап» зэхьэзэ­хуэм мыхьэнэ иIэу къалъыта пэхуэщIэ зэмылIэужьы­гъуэу мин хуэдиз пхыкIащ. Абы щы­щу плIыр зейр Къэбэрдей-Балъкъэрым щыщ ныбжьыщIэхэрщ. Апхуэдэу нэхъыфIхэм ящыщу къалъытащ Шортэн Данэ и «Posture analyze concept», Мит Динарэ и «Demetra. Ныбэм ихъуа­ лъхуащIэм зэрызиу­жьым зэрыкIэлъыплъ программэр»­, Гериев Эльнурхъан­ и «Урысейм бренду къыща­лъытэ щыгъыныгъуэхэр зэращэну маркетплейс» къэхуэныгъэ гъэщIэгъуэнхэр.
Зэхьэзэхуэм къыщыхэжа­ны­кIа цIыху миным дэтхэ­нэми сом мелуан зырыз ира­тынущ. Ахъшэр ныбжьыщIэхэм тра­гъэкIуэдэнущ къыхалъ­хьа жэрдэмхэм, щIэ­ныгъэр­ зи тегъэщIапIэ тех­нологие зэмылIэужьыгъуэ­хэм зрагъэужьынуи Iэмал хъарзынэхэр яIэнущ. Стартап утыкухэм зегъэубгъу­ныр къэралым и техноло­гие щхьэхуитыныгъэр гъэбы­дэным хуэунэтIащ.
НыбжьыщIэ жэрдэмрэ щIэ­ныгъэ зэхэщIыкIрэ уиIэмэ, уи­ лъэр жану щIэкIынущ, Iэ­джэ хъуэпсапIэми унэсынущ. Къэралпсо зэхьэзэхуэхэм апхуэдэу екIуу хэтыф, къэху­тэныгъэ хьэлэмэт ды­дэхэр абы нахьэсу гулъытэ къыхуезыгъэщIыф ди щIалэгъуалэм уащымыгуфIы­кIынкIэ Iэмал иIэкъым. Ди ныб­жьыщIэхэм я хъуэпсапIэхэр къайхъулIэрэ зыщыщ лъэпкъым и цIэри дэни нагъэсу лэжьыгъэфI ирахьэкIыну ди гуапэщ.

ШУРДЫМ Динэ.

Поделиться:

ЧИТАТЬ ТАКЖЕ:

04.12.2022 - 09:45

«АНЭМ И ЩIЫХЬ» МЕДАЛЫР ЗЫХУАГЪЭФЭЩАХЭМ ИРАТ АХЪШЭМ ХАГЪЭХЪУЭНУЩ

КъБР-м и Парламентым и УнафэщI Егоровэ Татьянэ иригъэкIуэкIащ республикэм и хабзэубзыху орган нэхъыщхьэм и зи чэзу зэIущIэ. 

04.12.2022 - 09:45

КIЫЩЫКЪУЭ КЪИЛЭЖЬА ПЩIЭ

Фэеплъ

Хэку зауэшхуэм хэта, совет парт, къэрал лэжьакIуэ цIэ­рыIуэ Къущхьэ КIыщыкъуэ щыпсэуа, Налшык къалэм Лениным и уэрамым тет унэ №20-м абы и фэеплъ ­пхъэ­бгъу фIадзащ. 

04.12.2022 - 09:45

УЗЫХУЭСАКЪЫМ УЩЫХЪУМАЩ

IэфIым, псом хуэмыдэу фошыгъум и зэранышхуэ къокI иджырей цIыхум. Фошыгъу узым егъэлеяуэ зэрызиубгъум къыхэкIыу, 1991 гъэ лъандэрэ абы лейуэ и гугъу щащI махуэ хахащ - щэкIуэгъуэм и 14-р.

03.12.2022 - 11:23

ЗЫХУЭНЫКЪУЭХЭМКIЭ ЗЫЩIАГЪАКЪУЭ

«Урысей зэкъуэт» политикэ партым къигъэув хабзэм тету, КъБР-м и Iэтащхьэ КIуэкIуэ Казбек тхьэмахуэ къэс яхуозэ зи щхьэ IуэхукIэ къыхуэкIуэ цIыхухэм. 

03.12.2022 - 11:23

АДЫГЭ НЫПЫР КАТАРЫМ ЩАIЭТ

Иджыпсту дуней псор зыте­псэ­лъыхьыр футболым и дунейпсо чемпионату Катар щекIуэкIращ.