Эл мюлкде битимлени заранлы къурт-къумурсхаладан бла хансдан къоруулагъан химия препаратланы, агрохимикатланы эркин хайырланыучудула. Ала бай тирлик алыргъа себеплик этедиле, сабанланы аллай заранлы затладан тазаларгъа азыракъ къоранч этдиредиле. Аны ючюн ала хар жаны бла да аламатдыла дерге да болур эди, алай бир аманы – пестицидле бал чибинлеге болмагъанча аллай уулудла. Ала себилген сабанланы къатларында бал батманла бар эселе, алагъа бек уллу заран тюшерге боллукъду.

Къабарты-Малкъарны Эл мюлк министерствосунда, башха ведомстволада да бу шартха дайым эс бургъанлай, кезиу-кезиу тийишли эсгериуню да бере туруучудула. Ма шёндю да министерстводан энтта да къайтарып билдиредиле: пестицидлени хайырланыуну мардасы барды – аны эмда тийишли жорукъланы унутургъа, сансыз этерге жарамайды.

Пестицидлени себерни аллында, эм азындан жети километр чакълы узакълыкъда орналгъан бал чибинчилик мюлклеге эмда эллеге аны юсюнден юч кюн алгъа билдирирге керекди. Дагъыда бардырыллыкъ кюнюн, заманын, химия препаратны тюрлюсюн да айтыргъа тийишлиди. Бу ишни юсюнден газетледе неда Интернетде жазып, жер-жерли администрациялагъа, районланы ветеринар станцияларына неда эл мюлк управлениялагъа сёлешип билдирирге боллукъду.

Бал батманлары болгъанладан да сакълыкъ изленеди. Алагъа деп эрттеден бери окъуна профилактика жаны бла тийишли инструкция жарашдырылгъанды. Кертисин айтханда, быллай затлагъа бек биринчиден ала кеслери эс бурургъа керекдиле: мюлклени иелери бла шагъырей болургъа, газетледе, Интернетде билдириулеге да кёз жетдире турургъа.

Пестицидлени кюндюз себерге керекмейди, жел болгъанда уа бютюнда жарамайды. Аны заманы не танг эрттенди неда ингирди - бал чибинле учмагъан заманда. Булутлу, салкъын кюнледе сепсе да боллукъду. Ызы бла ол тийреде иги кёрюнюрча белгиле орнатадыла, карантин кезиу ётгенден сора кетередиле.

Бу ишни 109-ФЗ «Пестицидлени бла агрохимикатланы къоркъуусузлу хайырланыуну юсюнден» эм 490-ФЗ «Россей Федерацияда бал чибинчиликни юсюнден» законлада излемлеге тийишлиликде бардырыргъа керекди. Жорукъланы сансыз этгенле уа КоАП-ны 8.3 статьясына тийишлиликде жууапха тартыллыкъларын да эсгергендиле Эл мюлк министерствода. Анга кёре гражданлагъа 1-2, къуллукъчулагъа бла предпринимательлеге 2-5, предприятиялагъа бла организациялагъа уа 10-100 минг сом тазир салыныргъа боллукъду.

Улбашланы Мурат хазырлагъанды.