|
|
МАЗЭМ КЪИГЪЭЩIАР
29 ноября, 2022 - 05:50
Германием и Мюнстер къалэм дэт университетым и къэхутакIуэхэмрэ Кёльн щыIэ Нэмыцэ аэрокосмос центрым уафэщIхэр джынымкIэ и геофизикхэмрэ математикэ щIэныгъэм и IэмалыщIэу къагупсысам иригъуэза иужькIэ, ЩIы Хъурейм къыдэгъуэгурыкIуэ Мазэм и ныбжьыр алъандэрэ къызэралъытэу щытам нэхърэ илъэс мелуан 85-кIэ нэхъ мащIэу къыщIрагъэдзыжащ. Абы теухуа тхыгъэ къыщыхьащ Science Advances журналым.
АтIэми, зи гугъу тщIы IэщIагъэлIхэм зэхъуэкIыныгъэ гуэри халъхьакъым Мазэм и къэунэхукIэ хъуам зэреплъу щытам. Нэхъапэхэми хуэдэу, мы зэманми щIэныгъэлIхэр зэрегупсысыр аращи, ди планетэм ещхьу, абы къыдэгъуэгурыкIуэ уафэщIри ткIуаткIуэ щытыкIэм икIыу, жыпхъэ быдэ иIэу щызэпцIар илъэс меларди 4,5I-кIэ узэIэбэкIыжмэщ, къыщыунэхуари а лъэхъэнэ жыжьэхэм къыпэгъунэгъурэ хуабжьагъэшхуэ зэрихьэу хьэршым къыщызылъэтыхьа Тейя уафэщIыр ЩIы Хъурейм узижагъуэну къыщыжьэхэуа иужькIэщ.
КъэхъукъащIэ шынагъуэм а планетэхэм, ткIуаткIуэ щытыкIэм итрэ къыщызэщIэплъауэ (магмэ), къагуигъэхуа къутахуэ абрагъуэхэм уэгум зыщызэрашэлIэжри, нобэм къэсыхукIэ ЩIы Хъурейм къыдэгъуэгурыкIуэу дызыщыгъуазэ ди Мазэр къагъэщIащ. И ныбжьыр щIэрыщIэу къыщапщытэжым, щIэныгъэлIхэм къахуэщхьэпащ магмэр ткIуаткIуэ щытыкIэм къикIыу щызэпцIыжкIэ, и кIуэцIым къыщекIуэкI Iуэхугъуэхэм я хуабжьагъэр зыхуэдизыр нэхъ гурыIуэгъуэ къащызыщI математикэм и IэмалыщIэу компьютер технологиехэм тещIыхьахэр.
КЪУМАХУЭ Аслъэн.
 |
|
16.03.2026 - 09:14 Къэбэрдей-Балъкъэр къэрал университетым адыгэбзэмрэ литературэмкIэ и кафедрэм и унафэщI, филологие щIэныгъэхэмкIэ кандидат, Къардэн Мусэдин лъэпкъ щIэныгъэ дунейм къыщацIыху IэщIагъэлI щыпкъэу, к |
 |
|
16.03.2026 - 09:12 Черкесск къалэм дэт 9-нэ гимназием сыт щыгъуи иIэщ ехъулIэныгъэхэр. Абы щоджэ лъэпкъ куэдым къахэкIа, ауэ хьэлэмэту зэгурыIуэрэ зэхэзагъэу къызэдэгъуэгурыкIуэ щIэблэ. |
 |
|
16.03.2026 - 09:11 Японием (Токио) щыщ къэфакIуэ икIи блогер, илъэс 20 зи ныбжь Нозаки Тайга Интернетым и социальнэ сайтхэм цIэрыIуэ щыхъуащ Кавказ Ищхъэрэм щыпсэу лъэпкъхэм я щэнхабзэм зэрыдихьэхымкIэ. |
 |
|
15.03.2026 - 09:03 «Бзэр лъэпкъым и псэщ», - жеIэ адыгэ псалъэжьым. Абы зегъэужьыным, и пщIэр къэIэтыным, щIэблэм егъэщIэным темылажьэ зы лъэпкъи щыIэу къыщIэкIынкъым.
|
 |
|
15.03.2026 - 09:03 «Урысейм и гугъапIэхэр» Къэбэрдей-Балъкъэр цIыхубз зэгухьэныгъэм хэтхэм «Жако» фабрикэм къыщыщIагъэкI IэфIыкIэхэкIхэм ящыщ Белгород уIэгъэщым щылажьэ цIыхубз дохутырхэмрэ техникэ лэжьакIуэхэмрэ идж |
|
