ЦIыхубэр зыхуей зэрыхуагъэзапхъэ Iэмалхэр ирагъэфIакIуэ

Республикэм и хабзэубзыху IуэхущIапIэ нэхъыщхьэм и УнафэщI Егоровэ Та­тья­нэ КъБР-м и Парламентым и Президиумым и зи чэзу зэIущIэ иригъэкIуэ­кIащ. «Правительствэм и сыхьэт» жыпхъэм къриубыдэу, къызэхуэсахэр едэ­Iуащ КъБР-м транспортымрэ гъуэгу хозяйствэмкIэ и министр ДыщэкI Аслъэн и къэпсэлъэныгъэм. Министрым КъБР-м ис цIыхухэр зэрызекIуэ транспортыр зыхуей зэрыхуагъазэ Iэмалхэм­рэ гъуэгухэм шынагъуэншагъэр къы­щы­зэгъэпэщыным хуэунэтIауэ ирагъэ­кIуэкI лэжьыгъэхэмрэ тепсэлъы­хьащ.

ЦIыхубэр гъуэгу зэрытехьэ Iэмэпсы­мэхэм хеубыдэ машинэхэр, мафIэгухэр, токкIэ лажьэ транспортыр, кхъухьлъатэхэр. Республикэм и щIыпIэ псори зэлъегъэIэс цIыхубэм я проценти 100-р къызэ­щIэзыубыдэ маршрут гъуэгуанэхэм.
Нэхъыбэр гъуэгу зэрытехьэр машинэ псынщIэкIэщ. А зекIуэкIэ Iэмалым хиубыдэ траснпортыр процент 90-м нос. Республикэм щызэпрышащ маршрут ­гъуэгуанэу 294-рэ. Абыхэм ящыщу 89-р ди щIы­налъэм хеубыдэ, 130-р щIыналъэ зэхуаку зэпыщIэныгъэщ, 73-р нэгъуэщI регионхэм макIуэ, 2-р хамэ къэралхэм епхащ. Республикэм щолажьэ автовокзалу 5, автостанцу - 2, къэувыIэпIэ пункту 1.
 ДыщэкI Аслъэн къызэрыхигъэщамкIэ, КъБР-м цIыхухэр зэрыщызекIуэ уасэр Кавказ Ищхъэрэ, Ипщэ федеральнэ щIыналъэхэм щынэхъ пудхэм хеубыдэ. Зы километрым гъуэгупщIэу хуэзэр сом 1, 82-рэщ.
2019 гъэм елъытауэ, 2020 гъэм кърашэкIа цIыху бжыгъэр процент 26-кIэ нэхъ ма­щIэщ. Абы щхьэусыгъуэ хуэхъуар уз зэрыцIалэм цIыхубэр унэм зэрыщIиубыдарщ. Транспортыр къэзыгъэщхьэпэхэм я бжыгъэр хэщIа щхьэкIэ, республикэм узэрыщызэлъэIэс Iэмал псори хэщIыныгъэншэу къызэтенауэ мэлажьэ.
 Министрым къыхигъэщащ цIыхубэр здэкIуэм нагъэсын къалэныр зыхь IуэхущIапIэхэм мылъкукIэ зэрызыщIагъэ­къуар. Зыхуэныкъуэ Iэмэпсымэхэр уасэ пудкIэ зрата, щIыхуэ зытелъхэм ар щатыжыну пIалъэр зыхуагъэIэпхъуа яхэтщ. Улахуэу хухагъэкIахэр къэрал субсидиеу сом мелуани 5-м нос.
Республикэм и УнафэщI КIуэкIуэ Казбек и жэрдэмкIэ министерствэм къалэн зыщищIыжащ 2024 гъэ пщIондэ республикэм цIыхубэр зэрыщызекIуэ транспортым и зэхуэдитIыр (процент 50-р) яхъуэжыну. А Iуэхум и ужь ихьакIэщ.
Министрыр тепсэлъыхьащ сабийхэр автобускIэ къыщрашэкIкIэ зыхуэсакъыпхъэхэм ятеухуа япэ мониторинг зэрырагъэкIуэкIам. ДыщэкIым и гугъу ищIащ «гъуэгу тетыныр къызэхьэлъэкI» цIыхубэр ягъэтыншын папщIэ ирагъэкIуэкI лэжьыгъэхэми. Абыхэм яхухэхауэ зекIуэ машинэхэкIхэмрэ токкIэ лажьэ транспортымрэ процент 26,1-м нос. Мардэу зы­хуагъэувыжыр процент 29,1-рэщ. Транспорт IуэхущIапIэхэм хиубыдэ вокзали 7-м щыщу 5-м щызокIуэ а «гъуэгу тетыныр къызэхьэлъэкIыу» къалъытэ цIыхухэр. Абыхэм къызэщIаубыдэ процент 71,4-рэ.
ДыщэкI Аслъэн нэгъэсауэ тепсэлъы­хьащ автовокзалхэу «Северный», «Южный» цIэхэр зезыхьэхэм. ВокзалитIри, республикэм щылажьэ адрей тIум хуэдэу, цIыхубэр здэкIуапхъэм нагъэсыным хуэ­хьэзырщ. «Южный» автовокзалым и гугъу щищIым, министрым и псалъэм къыщыхигъэщащ вокзалыщIэхэр щIаухуар къалэ кIуэцIым машинэ куэд зэрыщызэтрихьэрауэ зэрыщытыр. Ауэ «Южный»-р «Дубки» къалэ Iыхьэм зэрыхуэзэм къыхэ­кIыу, абы хуамурадам лъэмыIэсынкIэ шынагъуэщ. Автовокзалым лэжьэн щIи­дзэн ипэкIэ, ухуэныгъэр зи IэмыщIэ илъхэм а Iуэхум теухуа унафэхэр зыхуей хуагъэзапхъэщ.
АдэкIэ ДыщэкIыр тепсэлъыхьащ республикэм щылажьэ гъущI гъуэгу вокзалитIым. Ахэр здэщыIэр Налшыкрэ Къалэ­кIыхьрэщ. Абыхэм нэмыщI, республикэм иджыри щолажьэ гъущI гъуэгу станци 10. Министрым зэрыжиIэмкIэ, ирагъэкIуэкIа лэжьыгъэхэм япкъ иткIэ, гъущI гъуэгу станцхэм щIым тету зекIуэ транспортыр къыщагъэувыIэ щхьэусыгъуэхэр нэхъ мащIэ ящIыфащ, иджы мафIэгухэмрэ машинэхэмрэ нэхъ тыншу зэблокI.
ТоккIэ лажьэ транспортым и гугъу щищIым, министрым къедаIуэхэр щыгъуазэ ищIащ республикэм щызекIуэ электромафIэгухэр хуэм-хуэмурэ щIэкIэ зэра­хъуэжым, микроавтобусыщIэ зыбжанэ зэраутIыпщам. Къызэхуэсахэм псом хуэ­мыдэу гуапэ ящыхъуащ дызэрыт илъэсым накъыгъэм и 4-м щегъэжьауэ гъуэгум «Налшык - Новороссийск» электрома­фIэгу зэ­ры­теувэнур. Урысей гъущI гъуэгу IуэхущIапIэм и мурадхэм язщ Адлер, Симферополь къалэхэм хуэунэтIа гъуэ­гуани зэригъэпэщыну.
Уэгум ит транспортым, нэгъуэщIу жы­пIэмэ, кхъухьлъатэхэм я гугъу щищIым, ДыщэкI Аслъэн къыхигъэщащ ар мыхьэнэшхуэ зиIэ лэжьыгъэу зэрыщытыр. 2020 гъэм и кIуэцIкIэ Налшык аэропортым щызэблэкIащ пассажиру мини 171-рэ, ар 2019 гъэм елъытауэ процент 19-кIэ нэхъыбэщ. Аэропортым и лэжьыгъэр ефIэ­кIуэн папщIэ ухуэныгъэхэр ирагъэкIуэкI, рейсыщIэхэр къызэIуах, кхъухьлъатэхэм нэхъыбэрэ заIэту ящIыну я гугъэщ. Абы и фIыгъэкIэ Налшык къакIуэхэм я бжыгъэми хэхъуэнущ.
И къэпсэлъэныгъэр щиухым, минист­рым къыхигъэщащ я лэжьыгъэр ирагъэфIэкIуэн папщIэ, ялъэкI къызэрамыгъэнэнур.
Министрым къэпсэлъэн иуха нэужь, Парламентым и УнафэщI Егоровэ Татьянэ щIэупщIащ гъуэгупщIэм хамыгъэхъуэн, маршруткэхэр гъуэгум темы­къу­тыхьын папщIэ ящIэхэм, шофёрхэр гъуэгу техьэн ипэкIэ дохутыр зэреплъыпхъэм, гъуэгупщIэр ахъшэ зэIэпамыхыу ират зэ­рыхъуну Iэмалхэр зэрегъэфIэкIуапхъэм ехьэлIа лэжьыгъэхэм.
Япэ упщIэм жэуап щритым, ДыщэкI Аслъэн жиIащ гъуэгупщIэр сыт щыгъуи ахъшэм и зекIуэкIэм зэрелъытар. ЛъапIэIуэ пщIымэ, къагъэсэбэпынукъым, пу­дыIуэ пщIымэ, къезышэкIхэм лэжьыгъэр зыхуей хуэзауэ ирагъэкIуэкIыфынукъым.
Маршруткэхэр зыхэхуа гузэвэгъуэхэр къыщIэхъуа щхьэусыгъуэхэм щытепсэ­лъыхьым, министрым наIуэ къищIащ а къэхъукъащIипщIми шофёрхэр къуаншэу зэрыщымытар. Дэтхэнэ зы авариери ГИБДД-м и комиссэм зэрызэпкърихми и гугъу ищIащ.
Ахъшэ зэIэпамыхыу ящIыным теухуа упщIэм къыщыпэджэжым, ДыщэкIым жи­Iащ гъуэгу зэрытехьэ транспортым кассэхэр хуэм-хуэмурэ ирагъэувэну зэрамурадым, абыкIэ щапхъэ зытепх хъун щIыналъэхэм я лэжьыгъэм зэрыдэп­лъейр.
Щхьэж и Iуэху еплъыкIэр къыхилъхьэу, депутатхэр тепсэлъыхьащ зи Iуэху зэрахуэ министерствэм лэжьыгъэр нэхъ хуиту зэфIихын папщIэ, хуитыныгъэ нэхъыбэ етыныр къызэрезэгъым, Налшык аэропортыр зэманым декIун папщIэ зэрелэ­жьыпхъэм, къалэ зэхуакухэм щызекIуэ маршруткэхэм гулъытэ нэхъыбэ хуащIын зэрыхуейм, къинэмыщIхэм.
 Лэжьыгъэр къызэщIикъуэжу, Парламентым и УнафэщI Егоровэ Татьянэ гупыж ищIащ лэжьыгъэм хэпщIа IэщIагъэлI нэхъыбэ кърагъэблагъэу, зи гугъу ящIа лъэпощхьэпохэм хэкIыпIэ къызэры-­ хуагъуэтыну щIыкIэм тепсэлъыхьын мурадкIэ щхьэхуэу зэхуэсыну. Парламентым и къыкIэлъыкIуэ зэIущIэр гъатхэпэм и 18-м ирагъэкIуэкIыну унафэ къащтащ.

 

КъБР-м и Парламентым и пресс-IуэхущIапIэ
Поделиться: