УкъызыхэкІа лъэпкъым цІыху къыхэхъуамэ, гуфІэгъуэшхуэщ, ауэ имыІа гуэр къыхилъхьамэ, ар Іуэхугъуэ гъуэзэджэщ, лъэпкъым зэрызиужьым и нэщэнэу. Къэ­бэрдей-Балъкъэр къэрал университетым апхуэдэ лэжьыгъэфІ иджыблагъэ ди пащхьэ къыщралъхьащ КъБР-м щэнхабзэмкІэ щІыхь зиІэ и лэжьакІуэхэу Вындыжь Мариерэ Къул Амиррэ. Абыхэм ягъэуващ нэхъапэм димыІауэ «Бзу анэм и уэрэд» япэ адыгэ сабий мюзикл.
Іуэху щхьэпэм иращІэкІа гуфІэгъуэр даІэтыну зыкърагъэхьэлІащ ЩоджэнцІыкІу Алий и цІэр зезыхьэ фондым и тхьэмадэ ЩоджэнцІыкІу Леонид, ХьэтIохъущокъуэ Къазий и цIэр зезыхьэ «Адыгэ Хасэм» и тхьэмадэ Табыщ Мурат, «Урысейм и гугъапІэ» урысейпсо цІыхубз зэгухьэныгъэу КъБР-м щыІэм и къудамэр зезыгъакІуэ Черновэ Алёнэ, егъэджакІуэхэм, еджапІэм щеджэ цІыкІухэм, нэгъуэщІ куэдми.
Пшыхьыр гукъинэжу иригъэ­кІуэкІащ ЦІыпІынэ Аслъэн и цІэр зезыхьэ Адыгэ центрым и гуащэ, филологие щІэныгъэхэм я кандидат Езауэ Мадинэ.
–Бзэм и ІуэхукІэ нобэ гуны­къуэгъуэ диІэщ, адыгэбзэм ирипсалъэхэр нэхъ мащІэ хъууэ пІэрэ, жы­уегъэІэри. Ауэ дигу щІэдгъэиныни ди мащІэкъым. Мы Іуэхур лъэпкъым дежкІэ хъугъуэфІы­гъуэщ, зи еджапІэ кІуэгъуэ мы­хъуа сабийхэр анэдэлъхубзэм ирипсалъэу, утыкушхуэхэм щыджэгуфу долъагъури. Апхуэдэ зэфІэкІ диІэ щыхъуакІэ, адэкІи дыгугъэнущ лъэпкъым и къэкІуэнум зезыгъэужьын, езыгъэфІэкІуэн щІэблэ мы цІыкІухэм къахэкІыну, - жиІащ зэІущІэр къыщызэІуихым Табыщ Мурат. - Сыт щыгъуи зи лэжьыгъэм егугъуу икІи гурэ псэкІэ бгъэдэт Мариерэ Амиррэ я ІэдакъэщІэкІыр уасэ зимыІэщ. Ди пащхьэ къиф­лъ­хьа лэжьыгъэ купщІафІэм хуэдэ­хэр нэхъыбэу къытлъыкъуэкІыну, гукъы­дэж зиІэ сабийхэри адэ-анэ­хэри едгъэкІуэкІхэм къыхэша ­хъу­ну сыщогугъ. Зи еджапІэ кІуэ­гъуэ мыхъуа ныбжьым ит сабийхэм папщІэ министерствэм проектыщІэ къыхэтлъхьэну ди мурадщ. Апхуэдэуи ХьэтІохъущокъуэ Къазий и цІэр зезыхьэ Адыгэбзэ Хасэр щІыщыІэр фэращи, дызыхэдэн, дызыхэплъэн гъэлъэгъуэныгъэ дахэхэр куэду Тхьэм къыдит!
Зи унафэщІ Хасэм къыбгъэдэ­кІыу, анэдэлъхубзэмрэ лъэпкъ хабзэмрэ егъэфІэкІуэным жану зэрытелажьэм папщІэ Табыщым щытхъу тхылъхэр яхуигъэфэщащ «Бзу анэм и уэрэд» адыгэ сабий мюзиклыр къызэзыгъэпэщахэмрэ абы щыджэгуа «Амиксики Лэнд» гупымрэ.
-Илъэс 40 ипэкІэ мы клубым и унафэщІу сыщытащ, - жиІащ ЩоджэнцІыкІу Леонид къыщыпсалъэм. - Си гуапэ хъуащ абы лъан­дэрэ зыужьыныгъэфІхэр зэ­ры­зыІэрывгъэхьар. Лъэпкъым теухуауэ фщІэ, влэжь сыт хуэдэ Іуэхури зэрытхузэфІэкІкІэ вдэтІыгъыну дыхьэзырщ. Нобэ фэ фхузэфІэкІащ бзу цІыкІухэр адыгэбзэкІэ къэвгъэпсэлъэн. Шэч хэлъкъым мыбдеж кърихьэлІа псоми ар ягу зэрыдыхьам.
Мюзиклым и псалъэхэри ма­къамэхэри зэщІыгъуу тхылъу къыдигъэкІыжащ ЩоджэнцІыкІу Алий и цІэр зезыхьэ фондым. Тхылъ цІыкІур щхъуэкІэплъыкІэщ, сабийр зыдихьэхыну жыпхъэм итщ.
-Адыгэ сабий мюзикл дыгъэтх жысІэу зыщыхуэзгъазэм, Амир Іэнкун къэхъуат икІи жиІащ зэрытегушхуэгъуейр, - япэ сабий мюзиклым и къэгъэщІыкІэ хъуам теп­сэлъыхьащ абы и псалъэхэр щІэзылъхьа, усакІуэ, Къэбэрдей-Балъкъэр радиом и редактор Вындыжь Марие. - НэхъапэкІэ апхуэдэ лэжьыгъэ зэримыщІам и мызакъуэу, сабийхэми уадэлэжьэну тынштэкъым. Амир бгъэдэлъ зэфІэкІыр зыхуэдизыр сэ сщІэрт. «Псыпэр зэрыжэм псыкІэри иро­жэ», жеІэ адыгэ псалъэжьым. Мы лэжьыгъэр нэсыпауи схужыІэнукъым, щыщІэныгъэхэри хэлъу къыщІэкІынщ, ауэ псыпэр щри­кІуакІэ, лэжьыгъэр пызыщэн, езыгъэфІэкІуэн Іэмал имыІэу ­къытхэкІынщ. ГъэщІэгъуэнращи, ­мы ­теп­лъэгъуэм щыджэгуащ ­КъБКъУ-м и «Амикс» гупым хэтхэм я бын цІыкІухэри. Ахэр лъагъуэ дахэм ирокІуэ, Тхьэм къахузэпищэ!
Хэт и дежкІи гурыІуэгъуэщ мюзиклыр адыгэ лъэпкъ щэнхабзэм ипэкІэ хэмытауэ зэрыщытыр. Режиссёр Къул Даянэ, къафэ тхыпхъэхэр зэхэзылъхьа балейместер щІалэ Джэшей Албэч, нэгъуэщІ ныбжьыщІэ куэди къыхэша хъуащ Іуэхум. Сабийхэм я ныбжьым теухуауэ жаІэ псалъэхэм я къыхэхыкІари, къагъэлъагъуэ Іыхьэм макъамэр зэрыщІэлъ щІыкІэми, зэрыт образым ехьэлІауэ зэрыхуэпахэми, утыкум зэпыу имыІэу жьы ящІэту игъуэм тету сабийхэри ныбжьыщІэхэри зэрыщыджэгуами арэ­зы укъащІырт. Сценэр дахэу иджырей ІэмалхэмкІи, ІэрыщІхэмкІи екІуу къызэгъэпэща хъуат, мэзым ущІэсу къыпфІигъэщІыу.
Фигу къэдгъэкІыжынщи, ІутІыж Борис и ныбжьыр илъэс 76-рэ щрикъуам ирихьэлІэу усакІуэшхуэм и «Нартхэ я дыгъэ» драмэ-поэмэм Къул Амир япэу адыгэ мюзикл къытрищІыкІауэ щытащ. Ар шэч хэмылъу лъэпкъым и тхыдэм къы­хэна лэжьыгъэ купщІафІэщ. Абы иджы адэкІэ къыпащащ.
Шэч хэлъкъым, сабийхэм я дежкІэ «Бзу анэм и уэрэд» мюзиклыр зэрыщІэщыгъуэм. Иджырей зэманым махуэ къэс жыхуаІэм хуэдэу къежьэ технологиещІэхэр и щхьэусыгъуэу псалъэ гъущэ ­къудейр хуримыкъункІэ хъунщ сабийр бгъэсэн, ебгъэджэн папщІэ. НэхъапэкІэ ямылъэгъуауэ икІи зэхамыхауэ цІыкІухэр мюзиклым нэ­гъуэщІынэкІэ зэреплъынур гурыІуэгъуэщ. Апхуэдэ ІэмалыщІэм сабийр хуагъасэ пцІы бупс зэрымы­хъунум, удыгъуэнкІэ Іэмал зэримыІэм, фыгъуэным фІы лъэпкъ къызэримыхьым. Мэзым щыпсэу бзу цІыкІухэм я зэхэтыкІэм иригъэплъ хуэдэурэ, сабийр абы лъэны­къуэ куэдкІэ егъэІущ. Псалъэм папщІэ, хьэлэлу узэрыщытыным, пэжыгъэм узэрытетыным, хьэл-щэн дахэ зэрыпхэлъыным, цІыхугъэ узэ­риІэным, нэгъуэщІхэми.
«Бзу анэм и уэрэд» лэжьыгъэм гугъу зыдезыгъэхьахэми зыщІэзыгъэкъуахэми Къул Амир фІыщІэ яхуищІащ. Псом хуэмыдэу артист ныбжьыщІэхэм куэдкІэ зэращыгугъыр и псалъэхэм къыхигъэщащ.
Тхыгъэри сурэтхэри