Тюнене ингирде Нальчик шахарда Жашил театрда Къабарты-Малкъар Республика къуралгъанлы 97 жыл толгъанына жораланнган байрам болгъанды. Ары республиканы жамауатындан иги кесек адам, КъМР-ни Правительствосуну, Парламентини келечилери, федерал округдан, регионладан къонакъла да келгендиле.
Байрамны республиканы Культура министерствосу къурагъанды, бардыргъан а «Къабарты-Малкъар» телевещанияны диктору Атталаны Азнор, КъМР-ни сыйлы артисткасы Фатима Чехмакова эм КъМР-ни сыйлы журналисти Станислав Сердюков этгендиле. Республиканы гимни бла тюбегендиле жаш артистле келгенлеге.
Ызы бла КъМР-ни Башчысы Юрий Коков сёлешгенди. Ол къысха сёзюнде 1921 жылда Россейни Федерациясына кирген автоном республика къуралгъанлы, аз заманчыкъны ичинде бизни, къабарты эм малкъар халкъланы, экономикабыз, маданиятыбыз, адабиятыбыз да, саулай жашау болумубуз тюрленнгенин, ёсгенин, айныгъанын чертгенди.
Ол бу кезиуде къара танымагъан миллетле окъуй-жаза юйреннгенлерин, энди бизни кесибизни башхаладан айырма адабиятыбыз, искусствобуз, илмуда, культурада, саулукъ сакълауда да белгили адамларыбыз болгъанын, аллай жетишимлерибиз ючюн республикабыз кёп бийик даражалы саугъалагъа тийишли болгъанын белгилегенди.
- Бусагъатдагъы къыйын болумгъа да къарамай, республика социал-экономика жаны бла айныйды, инвестицияла алады. Промышленностьда, энергетикада, эл мюлкде, туризм эм башха сфералада да инвестиция проектле жашауда бардырыладыла, жангы бийик технологиялы производствола ачыладыла, билим алыу, маданият, саулукъ сакълау эм социал жумушла тынгылы тамамланадыла.
Къабарты-Малкъарда жангы школла, медицина арала, больницала, поликникала, культура юйле, спорт мекямла, физкультура эм саулукъ сакълау комплексле ачыладыла. Биз, бирге болуп, не тюрлю къыйынлыкъланы да хорлап, алгъа барлыгъыбызгъа ийнанама. Инфраструктура тюрленеди, жангы юйле, жангы жолла ишленедиле, информация технологияла хайырланыугъа бериледиле, шахарланы, эл-эллени да сыфатлары тюрленеди, - дегенди Юрий Александрович.
Республиканы башчысы айтханнга кёре, бизни быллай жашаугъа жетгенибизде алгъыннгы тёлюлени, бюгюн уруннганланы да къыйынлары барды. Аны бла бирге Россей Федерация, Президент Владимир Владимирович Путинни бетинде, бизден баргъан башламчылыкълагъа, проектлеге не жаны бла да жол береди. Юрий Александрович мындан арысында да республиканы халкълары ата журтну айнытыр ючюн махтаулу ишлериклерине, алай бла айтхылыкъ къыралыбыз Россейде бирликни кючлериклерине ийнаннганын билдиргенди.
Ызы бла сахнада концерт программа башланнганды. Биринчи ары «Кюн шахарда» окъугъан, Нальчикни искусство школларында юйреннген сабийле чыкъгъандыла. Ала, жарыкъ жаннган гитче жулдузчукълача жарытып, бизни тамблабыз ышаннгылы болгъанын кёргюзтгендиле. Ызы бла жырчыла Гергъокъаланы Халимат, Габоланы Тенгиз, Азамат Беков бирге да, бирем-бирем да жырлагъандыла. Республиканы тепсеу ансамбльлери «Балкария», «Кабардинка», «Терские казаки» да кеслерини усталыкъларын кёргюзтгендиле. КъМР-ни, Ингуш Республиканы да халкъ артисти, Къарачай-Черкесни сыйлы артисти, жырчы, поэт, композитор Ефрем Амирамов, туугъан жерини жамауатын байрам бла алгъышлап, эки жырын айтханды.
Бу байрамгъа бизге Россейни халкъ артисткасы, бу кюнден башлап, Къабарты-Малкъарны да халкъ артисткасы Валерия келгенди. Ол, жамауатны алгъышлап, концерт программаны асламын бардыргъанды, бизни сахнабызда кесини репертуарында болгъан жырладан иги кесегин айтханды. Къууанчлы ингир жарыкъ салютла бла бошалгъанды.
Былайда эсгерте кетерге керекди: тарых документле билдиргеннге кёре, 1921 жылда 1 сентябрьде ВЦИК РСФСР-ни декрети бла Къабарты автоном область къуралгъанды. Ол заманда Малкъар округ Тау автоном совет социалист республиканы (ГАССР) къурамында болгъанды. 1922 жылны 16 январында Малкъар округну Къабартыгъа къошуп, Къабарты-Малкъар автоном область деп атагъандыла.
Къабарты-Малкъар Республиканы кюню ал жыллада 1 сентябрьде къуралып тургъанды. Алай 2004 жылда 1 сентябрьде Бесланда болгъан къыйынлыкъны кёзюнде (теракт болуп, 186 сабий бла 148 абадан ёлтюрюлген эди) бу кюнде къууанч этиу ушагъыулу болмагъаны себепли байрамны кёчюрюрге тюшгенди.
