Татарстанны Альмет шахарында къырал драма театр «Уллу гастрольла» проектни чегинде Къулийланы Къайсын атлы Малкъар къырал драма театргъа келгенлери битеу да республикагъа уллу байрам болгъанды. Пресс-конференцияда къонакъла бизни театрыбызны директору, КъМР-ни халкъ артисти Жангоразланы Мажитге жюрек ыразылыкъларын билдиргендиле эм мындан ары да байламлыкъ къалай кючлениригин айтхандыла.
Татар театрны директору Фарида Исмагилова театрны тарыхыны юсюнден айтханды. Бюгюнлюкде бу театр Татарстанны бек кючлю эм белгили театрларындан бириди. Бу шарт шагъатлыкъ этеди: гитче шахарлада да профессионал кючлю театрла бардыла. Альмет шахарда театр 1944 жылда къуралгъанды. Ол заманда эллеге баргъанларында, артистле реквизитни сыртларына кётюрюп элтгендиле. Жаланда 1985 жылда, театр къуралгъандан сора 45 жыл озгъанда, Техникни юйюн артистлеге бергендиле, алай бла театр кесине юй тапханды. «Мен театргъа башчылыкъ этгенли, жыйырма эки жыл болады. Бюгюнлюкде бир вакансиябыз да жокъду! Хар жылдан эки-юч спектакль салабыз», - дегенди Фарида Исмагилова.
Журналистле Нальчикде кёргюзтген спектакльлеге музыкантла да къатышханларын, сахнада кёп артистле да болгъанларын, хореография амалла да хайырланнганларын чертип, быллай спектакльлеге ахча къайдан табасыз, деп соргъандыла. Фарида Исмагилова: «Татнефть» бизни къоншубузду. Жаланда арт юч жылны ичинде беш ремонт этгенбиз. Терезелени алышханбыз, сахнаны тюрлендиргенбиз эм башха затлагъа къарагъанбыз. Дагъыда федерал проектге къатышып, грант алгъанбыз. Биз проектле жазгъанлай, эришиулеге къатышханлай, грантла алгъанлай турабыз. Хау, спектакльлерибизге къоранчларыбыз аз тюйюлдюле, алай ол ахчаны иги кесегин кесибиз ишлейбиз», - дегенди.
Журналист Мечиланы Асхат Нальчикге келтирген спектакльлерин къалай сайлагъанларын соргъанды. Фарида Исмагилова: «Биз битеу спектакльлерибизни да сюебиз. Алай бери бек кючлюлерин келтиргенбиз», - дегенди. Ол «Бегущий за ветром» деген спектакль бусагъатда театрны бетиди, визитный карточкасыды, дегенди. Россейде жаланда бу театр салгъанды битеу дунияда белгили Халед Хоссейни романын.
Къонакъ театрны таматасы фестивальлагъа къатышханларын да чертгенди. Сёз ючюн, гитче шахарлада театрланы фестивалында «Королевство кривых» деген спектакль Гран-приге тийишли болгъанды. «Медея: материал», «Место есть лишь в тишине», «Микулай» спектакльле уа «Золотая маска» даражалы битеуроссей конкурсну лонг-листине киргендиле. Дагъыда Россейни Президенти Владимир Путинни буйругъу бла театр 80-чи сезонунда «Маданиятда эм санатда жетишимле ючюн» деген орден бла саугъаланнганды.
«Жангоразланы Мажит бла фестивальлада тюбеше тургъанбыз, мен аны театр жашауну юсюнден оюмларына, ишлегенине бюсюрейме, сора «Уллу гастрольла» проектни чегинде Нальчикге келирге алай бла оноу этген эдик», - дегенди Фарида Исмагилова.
КъМР-ни халкъ жазыучусу Моттайланы Светлана: «Татарстанда таулу поэтледен эм жазыучуладан кимни окъуйдула, биледиле?» - деп соргъанды. Татар театрны директору жаланда Къулийланы Къайсынны билгенлерин ачыкъ айтханды. Алай эки республиканы араларында адабият байламлыкъланы кючлендирирге боллугъун да чертгенди.
Фарида Исмагилова пресс-конференцияда республика бла къалай шагъырейленнгенлерин, къайры баргъанларын да айтханды. «Бизни Огъары Малкъаргъа элтгендиле. Жол окъуна бек сейирсиндирген эди. Анда Саутугъа аталгъан эсгертмени бир кёрген унутурукъ тюйюлдю. Сора эрттегили Кюнлюм жангыртылгъаны бек кёллендиргенди. Жангоразлары ата-бабаларыны журтларын жангыдан ишлегенлери, ташларын жерлерине салгъанлары, эл биягъы адамланы тылпыуларындан, ауазларындан, ышарыуларындан толгъаны уллу хорламды. Сау болсунла битеу бу кюнледе бизге къарагъанла. Кёп шахарлада, элледе болгъанбыз къонакъда, сиздеча ариу кёрмегендиле кёп жерде. Жюрек ыразылыгъыбызны билдиребиз. Жаланда бир шарт: мен дарманларымы юйде унутуп, жолгъа алай чыкъгъан эдим. Къонакъ юйге кече жыйылабыз. Мен а - керекли дармансыз... Аны билдиргенимлей, мычымай, кече ортасында жетдирдиле дарманымы! Спектакльге келгенле да кёп ариу сёз айтхандыла бизге!»
Миллет китапхананы бёлюмюню башчысы Гергъокъланы Лейля: «Малкъар театр къонакълагъа да, къараучулагъа да сакъды. Мажит кеси тюбейди спектакльге келгенлеге», - дегенди.
КъМР-ни сыйлы артисти Шауаланы Орусбий татар эм малкъар халкъланы маданиятлары жууукъ болгъанларын чертгенди. Татар театрны артисти Юсупов Рамазан: «Бизни театрда кёп тышындан чакъырылгъан режиссёрла ишлейдиле. Хар бири кесини школу бла келеди, сёзсюз, ала бизни байыкъландырадыла. Алай татар театр миллет театрлай къалыргъа керекди, биз ол ыздан артха турлукъ тюйюлбюз», - дегенди. Артистка Сайфутдинова Энже уа: «Бюгюнлюкде бизни театрдан бир адам да кетерге сюймейди. Мен келгенимде да, жокъ эди жер. Алай бир кесек замандан бир артистка кетеди да, аны жерине аладыла мени. Бек къууаннган эдим!» - дегенди.
«Уллу гастрольла» федерал программаны театрланы бирлешдиргени, кючлендиргени, байыкъландыргъаны баямды.
Байсыланы Марзият.
Сурат авторнуду.
