Сабийхэмрэ ныбжьыщIэхэмрэ я зэ­фIэкIым зегъэужьынымкIэ Налшык дэт унэм гъэлъэгъуэныгъэ гъэщIэгъуэн щокIуэкI. Урыс географие зэгухьэныгъэм (РГО) и щIыналъэ къудамэхэр хэту екIуэкIа «Урысейм и гъуазэхэр» урысейпсо сурэт гъэлъэгъуэныгъэр и лъабжьэу къызэрагъэпэщащ «Мы-регионы. Мы-РГО» зыфIащар. Абы хэтщ дэтхэнэ зы щIыпIэми и щIыуэпс, тхыдэ, щэнхабзэ ­хъугъуэфIыгъуэу куэдым яцIыхухэр. Гъэ­лъэгъуэныгъэр къызэрагъэпэщащ Урыс географие зэгухьэныгъэр къызэрызэрагъэпэщрэ илъэси 180-рэ зэрырикъум и щIыхькIэ.

РГО-м и къудамэхэр щолажьэ УФ-м и щIыналъэ 89-ми. Абыхэм ящыщ дэтхэнэ зыми лэжьыгъэфI къегъэлъагъуэ, щIэныгъэм ехьэлIахэм щегъэжьауэ географиер, щIыуэпсыр зыхуей хуэзэу зехьэныр, хабзэр, лъахэхутэ Iуэхухэр нэхъыбэм къегъэщIэным теухуауэ куэд яхузэфIокI. 
ЩIыналъэ IуэхущIапIэхэм ирагъэкIуэкI зекIуэхэр, щIэныгъэ конференцхэр, щIыуэ­псыр хъумэным тещIыхьа гукъэкIхэр яде­Iыгъ, щIалэгъуалэм ядолажьэ, тхылъхэр къыдэгъэкIыным холIыфIыхь. 
Дунейм, гъащIэм зэхъуэкIыныгъэ ин щигъуэта зэманым а къудамэхэм я къалэныр нэхъыбэ мыхъуамэ зыкIи хэщIакъым: абыхэм блэкIам и фIыгъуэхэр яхъумэ, апхуэ­дэуи цIыхумрэ щIыуэпсымрэ екIуу зэдэ­гъуэгурыкIуэныр щынэхъыщхьэ къэкIуэнур яубзыху. РГО-м и къудамэхэу географие щIэныгъэмрэ егъэджэныгъэмрэ зегъэу­жьыным хэлъхьэныгъэшхуэ хуэзыщI­хэм ягъуэтын хуей пщIэм ящыщ зыщ мы гъэлъэгъуэныгъэр. Апхуэдэуи Хэкум и лъахэм дызыщымыгъуазэу ит щIыпIэ телъы­джэхэр къытхузэIузых зэIущIэщ. 
Гъэлъэгъуэныгъэр къызэригъэпэщащ Урыс географие зэгухьэныгъэм Брянск щиIэ къудамэм, РГО-м и гъэзэщIакIуэ ­уна­фэщIхэр, КъБР-м, Ненецк, Еврей автоном областхэм щыIэ IэнатIэхэр и дэIэпы­къуэгъуу.
Сабийхэмрэ ныбжьыщIэхэмрэ я зэфIэ­кIым зегъэужьынымкIэ унэм и пэIущIэ пэ­шым щыболъагъу гъэлъэгъуэныгъэм ухэ­зы­гъэгъуазэ дапхъэхэр. Абыхэм тетщ щIы­пIэ нэхъ цIэрыIуэхэм ящыщу къыхагъэ­белджылыкIахэм я сурэт дахэхэр, Урыс географие зэгухьэныгъэм и щIыналъэ къудамэхэм щылажьэхэм я сурэт кIэщIэту. Выставкэм ухэзыгъэгъуазэ тхыгъэ кIэщIым деж щегъэжьауэ дэтхэнэри гъэщIэгъуэнщ, дыщыпсэу къэралыр зэры­иныр, зэрылъэ­щыр, зэрыдахэр зыхыуагъащIэу. 
ЕтIуанэ къатым удокIуейри, Урысей Федерацэм и щIыпIэ зэхуэмыдэхэм узыщрихьэлIэ тенджызхэмрэ псыгуэн нэхъ инхэмрэ, Калининград областым къыщыщIэ­дзауэ Сахалинрэ Камчаткэмрэ нэсу, хэт ­гъуазэхэм траха сурэтхэр ди пащхьэ къохутэ. Сыт къару, сыт дахагъэ абыхэм ­къап­кърыкIыр? Сыту лэжьыгъэ гъэщIэ­гъуэн ягъэзэщIа ахэр зи сурэттехым къиубыда цIыхухэм. Дэтхэнэ сурэтри зэрыи­нышхуэм къыдэкIуэу телъыджэу IупщIщ, гъуазэр ауэ уи пащхьэм къитми ярейуэ. 
ЗэIущIэр къызэIуахащ Урысей Федерацэмрэ Къэбэрдей-Балъкъэрымрэ я къэрал гимнхэмкIэ. Сабийхэмрэ ныбжьыщIэхэмрэ я зэфIэкIым зегъэужьынымкIэ унэм и унафэщI Къэрашэ Аксанэ гуапэу тепсэ­лъы­хьащ гъэлъэгъуэныгъэм, абы ди цIыхухэм, щIэблэм я дежкIэ мыхьэнэшхуэ зэриIэм, цIыкIухэр хэкупсэу къэгъэтэджынымкIэ зэрылъапIэм. АдэкIэ къызэхуэсахэм яригъэцIыхуащ хьэщIэхэр: Урысейм и дзэ-тенджыз флотым и гъуазэ къулыкъущIапIэм и унафэщI, 2-нэ ранг зиIэ капитан, УФ-м ЗыхъумэжыныгъэмкIэ и министерствэм Навигацэмрэ океанографиемкIэ и управленэм и унафэщI Гайдай Олег, къэрал, жылагъуэ лэжьакIуэ цIэрыIуэ, Урысейм ис лъэпкъхэм я зэхущытыкIэмкIэ УФ-м и Президентым и деж щыIэ Советым хэт, Дунейпсо Адыгэ Хасэм и тхьэмадэ Сэхъурокъуэ Хьэутий, КъБР-м и Парламентым и Уна­фэщIым и къуэдзэ Жанатаев Салим, Налшык къалэм и прокурор Къэнщауэ Аслъэн, Налшык и дзэ комиссар Щоджэн Залым, КъБР-м и Лъэпкъ музейм и унафэщI Накуэ Феликс, УФ-м и СурэтыщIхэм я зэгухьэныгъэм и республикэ къудамэм и унафэщI Къаны­къуэ Жаннэ сымэ.
ЗэIущIэм къыщыпсэлъа дэтхэнэми къыхигъэщащ дыщыпсэу къэралым и къулеигъэр, ар зэрыгъунапкъэншэр, и зыужьыныгъэм, и хъугъуэфIыгъуэхэр хъумэным папщIэ сабии балигъи ди къарум деблэж зэрымыхъунур. Курыт еджапIэ №7-м, Калюжный Николай и цIэр зезыхьэм, и кадет школхэм щеджэ цIыкIухэр зэIущIэм хэтати, къалэнышхуэ я пщэ къызэрыдэхуэр, нэхъыжьхэр абыхэм куэдкIэ зэращыгугъыр жраIащ. 
Гъэлъэгъуэныгъэм еплъыну хуейхэр фрагъэблагъэ, ар мазэкIэ екIуэкIынущ. Гухэ­хъуэгъуэ зэрывгъуэтынум, фымыщIэ куэ­дым щыгъуазэ фызэрыхъунум шэч хэлъкъым.

КIУЭКIУЭ  ХьэIишэт.