Республиканы Маданият фондунда, 1966 жылны август айында уа Минги тауну кюнчыгъыш жаныны тёппесине (5621 метрге) мотоцикл бла биринчи болуп чыкъгъан Алексей Берберашвилиге жораланып, эбизелени «Риони» жамауат биригиулерини жыйылыуу болгъанды.
Тюбешиуге келгенлени араларында Алексей Берберашвилини таныгъанла, билгенле да бар эдиле. Ала аны жюрек жылыу бла эсгергендиле.
Алексей Павлович Нальчикде туугъанды эмда жашагъанды. Хунерли инженер болгъанды, спорт бла да къаты кюрешгенди. Мотоальпинизмни биринчи атламларын да аны бла байламлы этедиле. Минги таугъа къыйын, къоркъуулу да ёрлеуге ол иги кесек алгъа хазырланып башлагъан эди. Жаш заманында, Казбекни къарлы тёппесине къарап, анга мотоцикл бла чыгъаргъа мурат этгенди. Болсада аны олсагъат толтурур онгу болмагъанды.
1963 жыл. Биринчи сынау. СССР-ни спортуну устасы Анатолий Гугуев бла ала мотоциклле бла сынау ёрлеуню бардыргъандыла. Жолну терен къар басып, бугъойла, чыранла аны бютюн къыйын этгендиле. Автомотоклубну таматасы Амдул Паштов «Онбиреуленни ышыгъына» дери шуёхуну мотоцикли бла чыгъар мурат этгенде, машина бузлу жерде къаты учхалайды. Спортчула ангыладыла: бузлу жолла бла ётер ючюн, чархлагъа чюйлери бла темир сынжырла «кийдирирге» керекди. Андан сора, Нальчикге къайтып, техниканы жангы керекле бла жалчытып, сынауларын къайтарадыла да, «Онбиреуленни ышыгъына» женгил жетедиле.
1965 жылда уа Берберашвили Минги тауну чат айырына (5300 метрге) дери ёрлейди. Тауну башына чыгъаргъа артыкъ кёп къалмагъан эди, болсада 55-градуслукъ тиклик, мияла кибик буз, уллу жел эмда сууукълукъ кеслерини ишлерин этедиле.
1966 жыл. Ёрлеуге хазырланыугъа онеки ай кетеди. Мотоциклни толусунлай тюрлендиргендиле. Август айда жашланы къаууму жыйылады. Аланы араларында инженер Александр Гутиев, къутхарыучу Джаппуланы Борис, радист Иван Суима да бардыла. Ала къыйын жерледе мотоциклни тюртюрге болушхандыла. Алай бла 18 августда 9 сагъат 35 минутда Алексей Берберашвили Минги тауну тёппесине чыгъады.
Андан сора уа не болгъанды. Жашла мотоциклни Минги тауну тёппесинде, эр кишилени жигитликлерини эсгертмесинча къоюп, тюшгендиле. Ол анда элли жылгъа жууукъ заманны тургъанды. 2015 жылда уа Карина Мезова башчылыкъ этген «Эльбрус-1» ёрлеуге къатышханла аны энишге тюшюргендиле.
Дагъыда бир сейир шарт: Берберашвили кеси аллына салгъан борчха инженер кёзден къарай эди: ол хар затны да кеси жарашдырыргъа кюрешгенди, бир къауум академикле эмда полярный лётчик Михаил Водопьянов бла да кенгешгенди.
Аны ишине тыш къыралда да бийик багъа бергендиле. Терк барыу жаны бла дунияны рекордсмени америкалы Артур Арфонс Берберашвилини къолун тутар ючюн СССР-ге келген эди. Артда ол журналистлеге былай дегенди: «Дунияны башында машина бла менден терк баргъан адам жокъду, бери уа дунияны башында бек бийикледе машина бла айланнган адам бла танышыргъа, къолун тутаргъа келгенме».
Артда Берберашвили дагъыда башха проектлеге да къатышханды. Сёз ючюн, 1974 жылда ол тик жолла бла айланнган УАЗ-469 машинаны Минги тауда сынагъанды.
Алексей Павловични жетишими мотоальпинизм бла кюрешген башха спортчулагъа юлгю болгъанды. Арт жыллада уа аны атын «С мольбертом к вершине» деген арт-проектни чеклеринде эсгередиле.
Маданият фондха келгенле, Берберашвилини юсюнден эсгериулеге тынгылагъанлары бла къалмай, аны юсюнден документли фильмге да къарагъандыла, кёп суратла бла да шагъырейленнгендиле.
Холаланы Марзият.
