|
|
Хунерли къураучу, тюз ниетли оноучу, огъурлу адам
13 августа, 2026 - 07:11
«Сёзсюз, кимге да, бютюнда бег а тиширыугъа, уллу коллективге башчылыкъ этиу не заманда да жууаплы да, къыйын да жумушду. Ауур акъыллы, тюз ниетли, хар затны да эслей, ангылай билген оноучу болуу чынтты усталыкъды. Аллай адамны башчылыгъында ишлеу кимге да насыпды. Роза Хызыровна ма аллай башчы эди. Анга буюрулгъан ишге не заманда да уллу жууаплылыкъ бла къарагъанды. Аны башчылыгъында ишлегенлени къайгъыларына, къууанчларына уллу кёллюлюк этмегенди, къаллай ишде да, не заманда да къатларында болгъанды.
Аны бла бирге уа хар зат да тап, тизгинли, низамлы болурун излегенди. Не жумушну да ол, ауазын кётюрмей, оюмлу сёзю, башхалагъа тынгылай, эшите билгени бла тамамлаучу эди. Не гитче зат да аны эсинден кетмей эди, кемчиликле гузабасыз кетерилгендиле. Къыйын болумгъа тюшгеннге къолун узатыр эди, керек болса уа, жакъ басардан да артха турмагъанды. Аны ол къылыгъы не заманда да ишни алгъа барыууна себеплик этгенди.
Аны кёпледе болмагъан сейирлик сезими барды, ич дуниясыны нюрю уа тёгерекни жарытады. Аны бла бирге уа ол чырайын тас этмейди, ёз тизгинин бошламагъанды, къаллай болумда да тиширыулай къалады. Аны башчылыгъында ишлей, анга бир жерден чып тюшерин, сёз жетерин сюймегенбиз: аны хурмети, даражасы къоркъутханында угъай, ишин тынгылы тамамлагъан усталыгъында эди. Аны ючюн барыбыз да Роза Хызыровнаны бек сюйгенбиз.
Андан алгъан сынамым манга кёп жерде болушханды. Ол солуугъа кетгенине да къарамай, аны алгъа элтген, мен кёп затха юйреннген башчыныча юлгюсю эсимде турады»,- дегенди Тиширыуланы Нальчик шахар советини таматасы Лидия Хазизовна.
…Батчаланы юйюрде бир бири ызындан къызла тууадыла. Ариу сабийле. Роза уа хар биринден да башха: узун кирпикли, уллу къара кёзлери. Мен аны биринчи кере кёргенимде, бу артист болургъа керек эди, деп оюмлагъан эдим. Артдан-артха ишни юсю бла терк-терк тюбеше башлайбыз. Не заманда да сабыр, ауур акъыллы, этерин, айтырын да билген ариу тилли тиширыу. Ол кёп жууаплы къуллукълада ишлегенди, аланы къайсысын да тынгылы, бет жарыкълы тамамлагъанды.
Дондагъы Ростовда педагогика институтну бошап келгенинден сора, КъМКъУ-да тарых факультетде билим алгъанды. Урунуу жолун а Нальчикде билим бериу управленияны инспекторуну къуллугъунда башлагъанды. Андан сора уа 1-чи номерли сабий садха башчылыкъ этгенди. Ол ары келгени бла садик РСФСР-ни Илмула академиясыны сынау мурдору болуп бир ненча жылны тургъанды. Иш кёллюлюгю, адамлыкъ шарты ючюн да Роза Хызыровна шахар советни халкъ депутатына да бир ненча кере айырылгъанды. 1974 жылда уа жарыкъландырыуда эмда илму учрежденияланы бийик школунда ишлегенлени профсоюзларыны комитетини таматасыны къуллугъун толтурургъа буюрадыла. Аны ызындан Нальчик шахарны толтуруучу комитетини башчысыны орунбасарына айырылады. Солуугъа да андан чыкъгъанды.
Къураучу хунери болгъан тиширыу толтуруучу комитетде ишлеген кезиуюнде Къабарты-Малкъарны Сабий фондун къураугъа да тири къатышханды, ызы бла он жылдан артыкъ заманны аны таматасыны орунбасары болуп тургъанды, анда ишлей, кёп юйюрлеге, сабийлеге да болушханды.
Роза Хызыровна «Нальчик» ат бла чыгъарылгъан китапны жарашдырыргъа, республиканы ара шахарыны юсюнден тёрт сериялы документли фильмни алдырыугъа, дагъыда алллай кёп жумушланы тындырыргъа себеплик этгенди. Аланы барын да санап чыгъар онг жокъду.
2001 жылда уа тиширыуланы шахар советине башчылыкъ этип башлагъанды. Аны башламчылыгъы эмда республиканы биринчи Президенти Валерий Коковну, Нальчик шахарны ол замандагъы мэри Хазратали Бердовну себепликлери бла советде «Кийимлени фонду» да къуралгъанды. Анда адамла келтирип жыйылгъан кийимле къолайсызлагъа юлешиннгендиле. Ол артыкъда кёп сабийли юйюрлеге, узакъдан келген студентлеге да уллу болушлукъ эди.
Беппайланы Роза къайда ишлесе, къаллай къуллукъда болса да, тутхан жумушун бет жарыкълы, айыпсыз толтургъанын бюгюнлюкде да кёпле айтадыла. Бютюнда бек аны ишни къурай билген хунери, ниет тазалыгъы, жюрек халаллыгъы, билимлилиги къырал ишден чыгъып, жамауат ишге кёчгенинде - тиширыуланы советине башчылыкъ этгенинде ачыкъланнганын белгилейдиле.
Бюгюнлюкде да ол советни къауумунда эм тири ишлегенледен бириди. Аны сыйлы председателиди эмда кёплеге тирилиги, башламчылыгъы бла юлгюдю. Ол шахарда жашагъан тиширыуланы бирикдириу бла чекленип къалмай, ала бла байламлы кёп тюрлю жумушланы тамамларгъа да болушады. Сёзю, иши бла да къаллай бир адамгъа эс тапдыргъанды, къаллай бирин кийиндиргенди эмда тамблагъы кюннге ышаныулукъ бергенди, къаллай бир тиширыуну тюз жолгъа салгъанды, юйсюз къалгъан къаллай бирге фатар къоллу болургъа болушханды…
«Сёзден иш ахшы» дегенлей, кесим кёрген бир жумушну юсюнден айтайым. Советге башчылыкъ этген кезиуюнде Роза Хызыровна уллу юйюрлени сабийлерин кафеге чакъырады. Ала 50 бола кете эдиле. Барысын да олтуртуп, татлы ашла, суула бла да сыйлап, хар бирини къатына барып: «Энди уа бир зат сюемисе, не сюйсенг да тапдырлыкъма, уялмай айт», - деп сора эди. Сабийлени барысын да кесини ахчасына сыйлагъандан сора да, кёзлери къарагъан, айтхан затларын алып берген эди.
Аны юсюнден ол тёгерегине жарыкълыкъ жайгъан адамды деп, таукел айтыргъа боллукъду. Анычаладыла къатындагъылагъа жылыу бергенле, тамблагъы кюннге ышандыргъанла, ачыкъ жюрекден сюйгенле, кимге да миллетин, динин сормай, болушлукъ этерге ашыкъгъанла. Ала огъурлулукъгъа ийнанадыла.
Роза Хызыровна республикада аты кенг белгили жырчыбыз Беппайланы Сергей бла бир юйюр къурап, чырайлыкълары бла бир бирге оздурмагъандыла. Бирге орамда барсала уа, кёпле къартха бурулуп къарагъандыла. Экиси да – огъурлу, сюйдюмлю адамла. Сабийлери да кеслерине ушаш – ариула, фахмулула, жыргъа, къобуз согъаргъа да устала.
Жарсыугъа, жашауда къууанч сагъатла, къыйын кюнле да боладыла. Розаны баш иеси Сергей, жашы да дунияларын замансыз алышхандыла. Андан сора тиширыуну кюню къарангы болгъанды, алай аны чырайын заман, жылла да бузмагъандыла.
Кёп жылланы бет жарыкълы уруннганы ючюн Беппайланы Роза «Урунууда жетишимлери ючюн» майдал бла, КъМАССР-ни Баш Советини Президиумуну, КъМР-ни Правительствосуну бла Парламентини сыйлы грамоталарына, 2000 жылда уа «Эсде тутууну китабын» жыйышдырыугъа къатышханы эмда басмагъа хазырлагъаны ючюн автор коллективни санында КъМР-ни Къырал саугъасына да тийишли болгъанды.
Розача тиширыуладыла жашауну тутуругъу, аны чархын бургъанла да, деп таукел айтыргъа боллукъду. Нек дегенде бюгюнлюкде да, жыл санына да къарамай, ол, алгъынча, ал сатырдады, жандауурлукъ ишлени иги кесегин тамамлайды. Аны башламчылыгъы бла совет бир ненча кере энчи аскер операциягъа къатыша тургъан жашлагъа тюрлю-тюрлю затла жыйышдырып жибергенди. Кёп сабийли юйюрлеге, къарыусузлагъа, къартлагъа, жангыз, къарар адамлары болмай къалгъанлагъа да ай сайын пенсиясындан юлюш этеди.
Холаланы Марзият.
|
|
10.09.2026 - 09:27 Биз жашагъан Россей кёп миллетли къыралды. Хар бир миллет аны къайтарылмаз маданияты, тарыхы, адет-тёрелери эмда ана тили бла уллу къыралыбызны бай этеди. |
|
|
10.09.2026 - 09:25 КъМР-ни Владимир Вороков атлы Маданият фондунда Россейни халкъларыны тиллерини кюнюню аллында «Ана тилим, жаным-тиним!» деген тюбешиу къуралгъанды. |
|
|
10.09.2026 - 09:22 Бу кюнледе «Экология болум» миллет проектни чеклеринде «Россейни суулары» деген акция бардырылгъанды. |
|
|
09.09.2026 - 09:03 КъМР-де Ич ишле министерствода кеслерини ыразылыкълары бла къуралгъан халкъ дружинаны жангы къаууму эсепге салыннганы бла байламлы къууанчлы жыйылыу болгъанды. |
|
|
09.09.2026 - 09:03 Къабарты-Малкъарны полициячылары Терроризмге къажау кюрешни кюнюне атап, республиканы школларында тийишли тюбешиуле бардыргъандыла, деп билдиргендиле КъМР-де МВД-ны пресс-службасындан.
|
|