Гузиланы Хызырны бла Еленаны юйюрлерини юслеринден газетибизде алгъын да жазгъанбыз. Ол къууанчлы иш бла байламлы болгъанды – ала бирге къош къурагъанлы 50 жыл толгъан эди. Хызыр тамата, кичи болсун, ким бла да бир тил таба билген адам эди. Аны мен кесим да сынагъанма – юйюрню юсюнден жазгъанымда, энди танышхан эсек да, бир бирни кёп жылланы билгенча, алай жарыкъ болгъанды ол манга.
Бу кюнледе уа аны къызы Амина, редакциягъа келип, бизге бушуулу хапар билдиргенди – Хызыр дуниясын алышханды. Бизни бла ушакъда ол атасыны жашаууну юсюнден да хапарлагъанды.
Огъурлулукъну юлгюсю
Гузиланы Жамалны жашы Хызыр кёчгюнчюлюкде туугъанланы тёлюсюнденди - миллетге этилген зорлукъну ол толусунлай сынагъанды. «Атабыз юйюрде тамата болгъанды, аны тёрт къарындашы бла юч эгечи бардыла. Аппа бла няння сау къадарда Ташлы-Талагъа аланы кёрюрге хар солуу кюн барыучу эдик. Атам дуниясын алышханда, жаннетли болсун, аны къарындашлары бла эгечлери бизге ёксюзлюк сынатмагъандыла, бушууубузну женгиллетирге кюрешедиле, кюн сайын да къатыбыздадыла. Аллахутала аланы къыйынларын керелеп къайтарсын»,- дейди ол.
Арт кезиуде къыралда юйюрню даражасын ёсдюрюуге, тёрелерибизни жангыртыугъа уллу магъана бериледи. Ма быллай юйюрлени юслеринден эшитсенг, бу оноуну тюзлюгюне энтта бир кере тюшюнесе. Юйюр, эгечинг, къарындашынг, жууукъларынг, тукъумунг берген къарыуну, ышаныулукъну, къууанчда, бушууда да билекликни башха жерде табарыкъ тюйюлсе.
– Биз 24 туудукъ болабыз, барыбыз да туугъан эгечле бла къарындашлачабыз - ол таматаларыбызны юлгюсюдю. Бирге жыйылсакъ, не жумушну да къолгъа алаллыкъбыз. Ол насып тюйюлмюдю? Атам жыл ауругъанды, аны къарындашлары, эгечлери, Ташлы-Таладан Нальчикге жол узакъ болгъанына да къарамай, кюн сайын жюрюгендиле аны кёрюрге. Къарындашы Илияс а къатыбыздады, ол кече-кюн демей, биргебизгеди, бюгюн да кёл этдиргенлей турады, – дейди ушакъ нёгерибиз.
Чомартлылыгъын сагъына
Хызыр жыйырма жылдан артыкъ заманны ич ишле органлада къуллукъ этгенди, майор чыннга дери ёсгенди. Милицияны участка инспекторундан башлап, КъМР-де МВД-ны Нальчикде управлениясыны 1-чи номерли бёлюмюню дежурный бёлюмюню таматасына дери жетгенди.
Ич ишле органладан саулугъуна кёре кетип, башха жерледе уруннганды. Ахыр жыллада Нальчикни шахар клиника больницасында ишлегенди.
– Ол жашауну, адамланы да сюйгенди, хар кимге да болушургъа кюрешгенди. Больницада да бирлеге суу, жылы аш элтип, башхасына жетмеген затын тапдырып тургъанды. Ненча кере кёргенме анам бла бирге кезиулю жангы танышына артмакъчыкъ жыя тургъанларын. Элден келгенди, жол узакъды, биз а былайдабыз, болушургъа керекбиз дегенни айтып. Аны ауушханын эшитип, биз танымагъан кёпле келген эдиле къайгъы сёз берирге, аны чомартлыгъын, жарыкълыгъын сагъынып, – дейди Амина.
Билим – жамауатны тутуругъу
Хызыр билимни, жангы затлагъа юйрениуню неден да магъаналыгъа санагъанды, окъуугъа сюймеклик сабийлеге, туудукълагъа да ётгенди. Къызы Амина филология илмуланы кандидатыды, Къабарты-Малкъар къырал университетни немис тил эм роман филологияны кафедрасыны доцентиди.
Жашы Алим а право низамны сакълаучу органлада къуллукъ этеди.
– Аллахутала манга аллай ариу юйюрде ёсерге насып бергенди. Аппам, нянням, атам бла анам, аланы къарындашлары, эгечлери – барысы да жарыкъ адамла. Атам а не башламчылыкъда да билеклик этгенди, кёллендиргенди, юйретгенди. Школну тауусхан 90-чы жылла къыйын болгъан эселе да, анам бла бирге манга, къарындашыма да бийик билим алыргъа, манга тыш къыралгъа барыргъа окъуна онг тапдыргъандыла. Адам, биринчиден, ахшы, иги, тюзлюклю, экинчиден а, билимли болургъа керекди. Дагъыда, адамгъа болушала эсенг, сакълама, эт да къой – аны насийхатлары алай эдиле. Керти ата, аппа… – дейди Амина.
Баям, адам жашауун ма алай ётдюрюрге керек болур – сабийлери, жууукълары, биргесине ишлегенле, бир кере кёргенле окъуна ызынгдан ариу сёз бла сагъынырча, ол дуниянг ючюн тилекле этерча.
Тикаланы Фатима.
