Адыгэ лъэпкъыр «пкъырыпкъэу зыщызэбгыратхъыгъэ» заор заухыгъэр илъэси 162-рэ хъугъэ. Ау лъэу­жэу къыгъэнагъэм узегуп­шы­сэжь­кIэ, гум илъ  мыкIосэрэ машIом ­имэ­шIотхъуабзэхэр нахь лъэшэу къы­зэкIэнэжьых. Тарихъыр зэпхъо­кIыжьышъущтэп. 

Непэ дунэе хъытыур тыди зэрэхэщагъэм фэдэу, къэралыгъо зэфэшъхьафхэм ащыпсэурэ адыгэхэм язэпхыныгъи нахь пытэ хъугъэ. ЧIыгужъым къэзыгъэзэжьыгъэри макIэп. Ахэм ащыщ ЛIыбзыу унагъор. Заур илъэсибл ыныбжьыгъэр Иорданием къикIыжьи Адыгеим къызэкIожьым. КIалэр спортмен ныбжьыкI. Республикэм ыкIи къыбгынэгъэгъэ къэ­ралыгъом гъэхъагъи къафихьынэу игъо ифагъ. Ау ащ икъэбар ты­нэ­мы­сызэ, адыгэ кIалэр чIыгужьым къизы­щэжьыгъэ гъогум игугъу къэтшIыщт.
Хэкужъым екIурэ гъогур апэу ЛIыбзыу лIакъом къыфызэIузыхыгъэр яна­хьыжъхэм ащыщэу Даут. Адыгэ къэралыгъо университетым IэкIыб къэралыгъуабзэхэмкIэ икафедрэ щы­лэжьагъ, инджылызыбзэмкIэ ригъэджагъэх. КъурIаныр адыгабзэкIэ зэ­зыдзэкIыгъэхэм ахэтыгъ. Апэрэ репатрианткIэ ащ еджэщтыгъэх.
 Дзюдом итарихъ зытхыгъэ Кобл Якъубэ дэлажьэщтыгъэ тренер ныбжьыкIэу Бастэ Салим иIофшIакIэ а лъэхъаным Даутэ ынаIэ тыридзэгъагъ ыкIи икIалэу Заур (зигугъу тшIыщт кIалэм ятэш) ыгъэхьазырынэу къыфищэгъагъ. 
- Тренер сэнэхьатым сырылэжьэнэу езгъэжьэгъэ къодыягъ. Даутэ къакIощтыгъ, еплъыщтыгъ. ГущыIэ тэрэз, дэхабэ къысиIощтыгъ. Зыгорэ сфэ­мыгъэхъуми, гур къыдищаеу, цIы­фы­шIу дэдагъ. БэдэдэкIэ ар сэ IэпыIэгъу къысфэхъугъ. Джырэ нэс сыгу илъ а цIыфыр, - еIо АР-м изаслуженнэ тре­не­рэу Бастэ Салим. 
Заур гъэхъагъэхэри ышIыщтыгъ. Къы­зэрыкIыжьыгъэ Иорданием фэ­бэнэнэуи хъугъэ. Адыгэ бэнакIэр зы­хэлъ дзюдор зыфэдэр IэкIыб къэ­ралми алъэгъугъ, спортымкIэ апэрэ зэпхыныгъэхэри ащ къыщежьагъэх. 
Физическэ культурэмрэ спортым­рэкIэ Институтым щеджэнэу нэужым къэкIогъагъ Шапсыгъэ Нарт. КIалэр мыщ щеджагъ, зыщигъэсагъ, нэу­жым дюдомкIэ Мыекъопэ еджапIэм ишъэфхэр Иорданием ис ныбжьы­кIэхэм ахилъхьанэу IэкIыбым ыгъэ­зэжьыгъагъ. Арэущтэу лъэныкъуитIум язэпхыныгъэ джыри нахь пытэ хъугъэ. 
Шапсыгъэ Нарт Мыекъуапэ щеджэ зэхъум, ЛIыбзыу Хьанирэ арырэ зы чIыпIэ щызэдэпсэущтыгъэх. Хьани спортсмен ныбжьыкIэу Заур ят. 2015-рэ илъэсым ащ унагъор чIыгужъым къы­щэжьыгъ. 
- Адыгэ чIыгум къызытэгъэзэжьым, джыри сыцIыкIугъ, бэдэдэ къэс­шIэжьырэп. Ау Иорданием тыщыпсэу зэхъум, сятэ сыримыгъусэу зыпарэ-ми сагъакIощтыгъэп. Щагум сы­щыджэгунэуи сизакъоу сырагъэкIыщтыгъэп. Адыгеим тыкъызефэ-жьым, зэкIэ зэхъокIыгъ, унэм сыра­гъэ­зыхьажъышъущтыгъэп. Бзэри тшIэщтыгъэп, ау тыздэджэгуни, ныбджэгъухэри тиIэщтыгъэх. Мэзи 3 - 4 - кIэ сэри, сшынахьыкIэу Ислъами уры­сыбзэр зэдгъэшIагъ, -  ЛIыбзыу Заур иапэрэ гукъэкIыжьхэр мыщ фэдэх.
ЛIыбзыу Даутэ илъфыгъэу дзюдом пылъыгъэ Заур  ыцIэ кIалэм ратыгъ. Тренерэу Бастэ Салим дэжь  кIалэр зыщагъэр ицIэджэгъу ятэшыр ары. 
- Сыдэущтэу Иорданием уфэбэнэ-нэу хъугъа, Заур? 
- ИлъэситIукIэ узэкIэIэбэжьмэ, сятэрэ сэрырэ Иорданием тыкIогъагъ. Тиблагъэхэм янахьыбэм чIыгужъым къагъэзэжьыгъэми, тиIахьылэу къы­дэнагъэхэм адэжь теблэгъагъ. Тызэ­рэщыIэр къызашIэм, зэнэкъокъум сы­хагъэлажьэ ашIоигъоу адыгэ тренерэу щылажьэрэм сятэ къыриIуагъ. Сэ Иорданием игражданствэ сиI. Тренерми теупчIыжьи, мы къэралыгъом ихэшыпыкIыгъэ куп сыхагъахьи, Дунаим и Первенствэ зыкъыщызгъэ­лъэгъогъагъ. Ау финалым сихьанымкIэ зэIукIэгъум къыщыстекIуагъэх. 
- СамбэмкIэ Азием ыкIи Океанием ячемпионат нэужым гъэхъагъэ щып­шIыжьышъугъ. 
- Ары. Ташкент ар 2025-рэ илъэсым щы­кIуагъ. Килограмм 79-рэ къэзы­щэ­чырэ купым сыхэтэу сыбэнагъ, ты­жьын медаль ащ къыщысхьыгъ. Сшы­нахьыкIэу Ислъам нахьыкIэхэм якуп джэрзыр къыщилэжьыгъ.  
Мыщ фэдэ гъэхъагъэм ишIуагъэкIэ Индонезием щыкIогъэ Дунэе зэнэ­къокъум Заур хэлэжьэн фитыныгъэ къыдихыгъ. Ащ ящэнэрэ щыхъугъ. Иорданием испорт тарихъ пштэмэ, ащ фэдэ гъэхъагъэ къэралыгъом апэ­рэу ышIыгъ. Ар къыфэзыхьыгъэри адыгэ кIал. Къыхэгъэщыгъэн фае, а илъэсым  дзюдомкIэ Мыекъопэ еджапIэр Кобл Якъубэ зигъэпсыгъагъэр илъэс 60 хъугъагъэ. Ащ ишапхъэхэмкIэ агъэсэгъэ кIалэм ыцIэ дунаим зэрэщыIугъэм уегъэгушхо, лъэужэу тренер бэлахьым къыгъэнагъэр зэ­рэхэмыкIуакIэрэм ишыхьатэу хъугъэ. 
ЛIыбзыу Заур ащ къыщыуцугъэп. Мыгъи самбэмкIэ Азием ыкIи Океа­нием язэнэкъокъоу Филиппины щы­кIуагъэм хэлэжьагъ. Илъэс 18 зы- ныбжь кIалэм тыжьынрэ джэрзырэ къыщихьыгъ. Иорданием испорт тарихъ джыри хахъо фишIыгъ. Бжыхьэм ­Грецием щыкIощт Дунэе чемпионатым хэлэжьэнэу зегъэхьазыры. Ау ­Заур мы гъэхъагъэхэр имыкъоу елъы­тэ. 
- Спорт зыгъэхьазырыныгъэу IэкIэ­лъым, гъэхъагъэу ышIыхэгъэхэм анэ­мыкIэу, Заури ышнахьыкIэу Ислъами гъэсагъэх, Iэдэб ахэлъ. Егъэлъыегъэ гущыIи къаIощтэп, мытэрэз зекIуакIи къызхагъэфэщтэп, адыгэ унагъо зэ­рэщапIухэрэр яшэн-хэбзэ зехьа­кIэхэм къахэщы, - къыхегъэщы ЛIыбзыу зэ­шы­хэм ятренерэу Бастэ Салим.

Цэй Замир.