Нальчикде эрттегили макъамланы ингирлери

Айтхылыкъ дирижёр Юрий Хатуевич Темиркановну хурметине Нальчикде, тёреде бола келгенича, тёрт кюнню ичинде «Темирканов ингирле» бардырылгъандыла. 

Музыка театрны аллында майданда бла фойесинде Юрий Темиркановну жашау эм чыгъармачылыкъ жолуну юсюнден суратланы кёрмючю къуралгъанды. Сора уллу экранда дирижёрну концертлери, «Ёмюр-ёмюрледе халкъны жашауунда» деген фильм, аны бла интервью да кёргюзтюлгендиле.  Байрым эм шабат кюнледе уа Музыка театрда классика макъамланы сюйгенлеге, керти да, уллу байрам болгъанды – Россейни сыйлы коллективини камера оркестри – Санкт-Петербургну Д.Д. Шостакович атлы академия симфония оркестри концерт кёргюзтгенди.  
Ол башланырны аллында уа КъМР-ни маданият министри Мухадин Кумахов сыйлы къонакъланы бла къараучуланы алгъышлагъанды. «Сизни ашыгъып сакълагъанбыз, бюгюннгю тюбешиуюбюзге, айхай да, бек къууанабыз. Бу ингир хар келгеннге да уллу саугъады, деп алай сунама. Юрий Хатуевични атын бу халда  сагъыннганыгъыз ючюн жюрек ыразылыгъымы билдиреме», – дегенди ол.      
Оркестрге дирижёрлукъну халкъла аралы конкурсланы лауреатлары Ярослав Забояркин бла Алексей Ньяга, Музыка театрны баш дирижёру Азамат Лакунов этгендиле. Эм алгъа Моцартны «Диверсимент фа мажор для струнных, KV 138» композициясы эшитдирилгенди. Юч кесекден къуралгъан – «Allegro», «Andante», «Presto» – чыгъарманы автор Италиядан къайтханындан сора 1772 жылда жазгъанды, ол кезиуде аны жангызда 15 жылы толгъан эди. Энчилиги уа – мында музыкант къыллагъа онг къолуну бармакълары бла къатылгъанындады. Аны ючюн тауушла къысха, ырахатлы, тунакы эшитиледиле. Олеся Тертычнаяны сокъгъаны, керти да, жюрекге жетерча эди.
Илья Козловну «Времена года в Буэнос-Айресе» композициядан «Лето» кесегин бла «Китайский тамбуринни» сокъгъанын да къараучула бек жаратхандыла. Ызы бла  къыл къобузгъа бла контрабасха жазылгъан макъамланы  Россейни халкъ артисти Лев Клычков бла Евгений Рыжков сокъгъандыла. Эм алгъа Боттезини аны эки контрабасха деп жазгъанды, биринчи кере уа аны Венецияда 1844 жылда сокъгъандыла. Бир кесек замандан а автор бир партияны къыл къобузда согъууну дурус кёргенди. 
Джованни Соллиманы оркестр бла эки виолончельге жазылгъан «Vioioncelles, vibres!» деген концертинде уа тюрлю-тюрлю макъамла, сезимле бир-бирлерин терк алышындырадыла. Аны композитор 1993 жылда жарашдыргъанды, консерваторияда окъугъан кезиуюнде андагъы профессор дерследе: «Виолончели, вибрируйте», – деген сёзлерин а атына сайлагъанды. Солистле Никита Зубарев бла Илья Измайлов ол кёп тюрлюлюкню, бир бирлерине ал бермей, бирде уллу, бирде уа шош эшитилген макъамланы уста кёргюзтгендиле. 
Пётр Чайковскийни «Серенада до мажор для струнного оркестра» пьесасыны, баям, сагъышланы бийлеген, жюрекни учундургъан кючю барды. Аны Пётр Ильич 1880 жылда туугъан эгечи Александрада аны Каменкада имениясында къонакъда болгъан кезиуюнде жазгъанды. Пьесаны автор виолончелист, хорну дирижёру эм устаз Карл Альбрехтге жоралагъанды, алгъа аны къыл къобузда сокъдурургъа эди умуту, алай артда «серенада» деген атны берип, онсегизинчи ёмюрню серенада тёрелери бла байларгъа сюйгенди.
Мында Чайковский Вольфганг Моцартны чыгъармаларындан илхам алгъаны да кёрюнеди, аны чыгъармачылыгъын ол эм ахшылагъа санагъанды. Анга 1881 жылда Надежда фон Меккге жазгъан письмосу да шагъатлыкъ этеди: «Биринчи кесегинде Моцартха хурметим уллу болгъанын ачыкълагъанма, аны тёрелерине билип таяннганма. Моцартны юлгюсюнден узакъ кетмегеними эслеселе, бек къууанырыкъма». 
Нальчикде шабат кюн болгъан ингирде уа оркестр Сальерини, Вивальдини, Танеевни, Элгарны, Бахны эм башхаланы композициялары бла къараучуланы къууандыргъанды. Ала къызыу къарслары бла музыкантланы сахнадан кёп заманны жибермей тургъандыла.

Кульчаланы Зульфия.
Сурат авторнуду.   

Поделиться:

ЧИТАТЬ ТАКЖЕ:

13.08.2026 - 14:42

Зыбыр къалгъан-къулгъанла кезиуюнде кетерилирча

Къабарты-Малкъар башха регионлада коммунал зыбыр къалгъан-къулгъанланы (ТКО) кетериу жаны бла  амалланы да хайырланыргъа итинедиле.

13.08.2026 - 11:41

Низамны сакълаучула бла жараула

Физкультурачыны кюнюнде бизни республикада «Низамны сакълаучу бла жарау этиу» деген хайырлы жумуш тындырылгъанды, деп билдиргендиле Къабарты-Малкъарда МВД-ны пресс-службасындан.

13.08.2026 - 10:11

Хунерли къураучу, тюз ниетли оноучу, огъурлу адам

«Сёзсюз, кимге да, бютюнда бег а тиширыугъа, уллу коллективге башчылыкъ этиу не заманда да жууаплы да, къыйын да жумушду.

12.08.2026 - 15:25

Сабийлени тийишли халда ёсдюрюрге алланып

Жыйылыугъа шахарны билим бериу департаментини къуллукъчусу Светлана Ачмизова, «Солнышко» журналны баш редактору Залина Жериштиева, Кенже, Хасания, Адиюх, Акъ-Суу, Вольный Ауул элледе тиширыу бириги

12.08.2026 - 10:45

Эллиле суу бла тынгылы жалчытылгъандыла

Черек районну администрациясыны башчысы Къулбайланы Алан бардыргъан кезиулю муниципал сагъатда кир-кипчикни  кетериуге эмда суу бла жалчытыугъа энчи эс бурулгъанды.