Сайлауун къадарына санайды

Таумырзаланы Зарема, Габаланы Оразайны къызы, Яникойда туугъанды. КъМКъУ-ну филология бёлюмюн жетишимли бошагъанды. Юйдегили болуп, эки сабий туугъандан сора, ишлерге сабий садха баргъанды. 

– Дубки тийресинде 5-чи номерли сабий сад юйюбюзден узакъ тюйюл эди да, экисин  да ары элтгенме. Мекямны ичине киргенлей окъуна, анда сабийлени жылтырагъан кёзчюклерине, жарыкъ ауазларына, кюлгенлерине эс бурмай къоймагъанма. Сора тазалыкъ, тизгинлилик, юйретиучюлени  жумушакъ къарамлары  да кёзге олсагъат урунадыла. Алайда бу дунияны бир кесеги болургъа, сабийлеге аллай жарыкълыкъны, къууанчны кесим да  къураргъа сюйгеними сеземе, – дейди Зарема.
Бюгюнлюкде, артха къарай, ол сайлауу тюз болгъанына тюшюнеди. Анача, жюрек жылыуун, сынамын, къайгъырыуун, билимин да хар сабийге  къызгъанмай береди. Ата-аналаны къайгъырыуларын эмда сабийлени къууанчларын кимден да иги ангылайды, кюн сайын ишге келе, кесин насыплыгъа санайды. «Къолумда ёсюп кетгенле, манга жолда тюбеп: «Сау болугъуз, Зарема Оразаевна!» – деселе, къыйыным зыраф болмагъанын сезип, къууанама», – дейди. 
– Алгъа манга жыйырма сабийден къуралгъан къауумну бергендиле – тюрлю-тюрлю атла, къылыкъла. Университетде эшитгеними, билгеними да эсиме келтирип, алай ишлерге кюреше эдим. Болсада жашау китаплада жазылгъанча тюйюлдю: кеси аллыма амал этерге, кёп жангы зат ачыкъларгъа, юйренирге  да тюшгенди. Башхаланы сабийлерине угъай да, кесингикилеге окъуна эс бургъан,  юйретген да тынч тюйюлдю.  Анга да къарамай, бери ишлерге келгениме бир кере да сокъуранмагъанма, – дейди Зарема. 
Ол садикни алгъыннгы башчысы Лидия Азикованы атын дайым да жюрек ыразылыкъ бла эсгереди. «Сейирлик, огъурлу, жарыкъ адам эди. Мени сабийле бла ишлеуню жашырынлыкъларына тюшюндюргенди, бютюн иги ишлерге кёллендиргенди. Лидия Ибрагимовна дуниясын алышханлы эки жыл болуп келеди, мен а аны унуталмайма. Аны кесини сабийлери жокъ эдиле, болсада ол садха келген хар баланы сюйгенди, атын, къылыгъын билгенди. Хар бирине жол тапханды. Сабий садыбыз аны заманында не жаны бла да атын айтдырып тургъанды. Бюгюнлюкде уа аны ызын Ляна Мухамедовна Тохова андан ары бардырады. Сау болсун, мында ишлегенлеге, бери жюрюген  сабийлеге да ол бек сакъды», – дейди Зарема.
Ол  юйретиучюню магъанасы уллу болгъанына ишексизди. Усталыгъын  къадарына санайды. «Садикде юйретиучю – ол сабийни, анасындан сора, биринчи насийхатчысыды, устазыды. Мен оюм этгенден, садикде юйретиучюле не жыл санда да ичлеринде сабийлей къаладыла. Алайсыз къызчыкъла бла жашчыкъла сени кеси дунияларына жиберлик тюйюлдюле. Бек башы уа – сабийлени сюе билиудю, бош алай угъай, ачыкъ жюрекден, – дейди  ушакъ нёгерим. 
Аны бу ишде кесини жашырынлыгъы да барды – ич дуниясында сабийликни тас этмеу. «Сабийча болуу – ол жюрек тазалыкъды, дуниягъа ачыкълыкъды, бир бош затлагъа сейирсине эмда харкюнлюк жашауда сейирлик затны эслей  билиудю. Сабийни алдаяллыкъ тюйюлсе, ол аны бла тенг болгъан абаданны сюеди, анга тартылады», – деп оюмлайды Зарема.  
Сабийлени патриот ниетде юйретиуге да насийхатчы уллу магъана береди. Ол хыйсапдан тюрлю-тюрлю байрамланы да хайырланады. Сёз ючюн, Малкъар халкъны жангырыууну кюнюн бирликни, шуёхлукъну, ниет биригиулюкню байрамына санайды. Сабийлеге да аны тюшюндюрюрге кюрешеди. 
– Ол абаданланы да бирикдиреди. Сёз ючюн, байрамны къураргъа манга биргеме ишлеген къабартылыла бла оруслула не жаны бла да себеплик этедиле. Быйыл а биз ол байрамда Жаникаланы Эльдарны «Жангырыу» деген жырына музыкалы клип жарашдырып, видео алдыргъан эдик. Алай этерибизни уа таматабыз Ляна Мухамедовна айтхан эди. Аны къой, ол режиссёрлукъ да этгенди, анга битеу кючюн, билимин, жюрегин да салып. Видеону жарашдыргъан кезиуюбюз керти да жомакъдача эди. Сабийлерибиз да ол ишге сюйюп, кёлленип къатышхандыла. Ата-анала да хар жумушубузда тутхучлулукъ этгендиле. Барыбыз да жырны магъанасын, халкъыбыз ючюн ёхтемликни, жашауну къууанчын, тамблагъы кюннге ийнаныулукъну кёргюзтюрге кюрешгенбиз. Бек гитчеле окъуна  этген ишибизни магъанасын ангылагъанлары кёрюнюп тура эди, – деп ёхтемленип хапарлайды Зарема.
Ол оюм этгенден, аллай байрамланы сабий садда бардырыуну магъанасы уллуду. «Жырны, тепсеуню эмда чыгъармачылыкъны юслери бла сабийле  халкъланы тёрелерин, адетлерин биледиле, абаданлагъа хурмет этерге, Ата журтну сюерге юйренедиле. Ол а патриот сезимни сингдириу тюйюлмюдю?» – дейди.     
Садда ишлеген жыйырма беш жылны ичинде ол устазлыкъны магъанасы неде болгъаныны юсюнден дайым сагъыш этеди. «Жаш заманымда эм гитче сабийлени къашыкъны тап тутаргъа, чуругъунда бауланы къыса билирге, тюрсюнлени айырыргъа, оннга дери санаргъа юйретсем, тамамды деген акъылда эдим. Бюгюнлюкде  анга башха кёзден къарайма. Устазлыкъны, насийхатчылыкъны магъанасы келир заманны адамын ёсдюрюудю. Кюн сайын сен сабий бла угъай, тамблагъы врач, инженер, ата неда ана, ким биледи, белгили суратчы, жырчы, агъач уста, къуллукъчу бла ишлейсе. Аны ич дуниясына къаллай мурдор салгъанынга кёре боллукъду аны тамбласы.    
Биз, юйретиучюле, белгили акъылманны: «Жерге орнатхан терегинге уллу эс буруп къарамасанг, ол гюл да, тирлик да не хазна берсин», – дегенини магъанасын ангылагъан адамлабыз. Аны ангыламагъан садда ишлерге керек тюйюлдю. Бизни усталыгъыбызны бийик саугъасы эмда терен магъаналылыгъы андады», – деп бошагъанды  сёзюн ушакъ нёгерим Таумырзаланы Зарема.

Холаланы Марзият.

Поделиться:

ЧИТАТЬ ТАКЖЕ:

13.08.2026 - 14:42

Зыбыр къалгъан-къулгъанла кезиуюнде кетерилирча

Къабарты-Малкъар башха регионлада коммунал зыбыр къалгъан-къулгъанланы (ТКО) кетериу жаны бла  амалланы да хайырланыргъа итинедиле.

13.08.2026 - 11:41

Низамны сакълаучула бла жараула

Физкультурачыны кюнюнде бизни республикада «Низамны сакълаучу бла жарау этиу» деген хайырлы жумуш тындырылгъанды, деп билдиргендиле Къабарты-Малкъарда МВД-ны пресс-службасындан.

13.08.2026 - 10:11

Хунерли къураучу, тюз ниетли оноучу, огъурлу адам

«Сёзсюз, кимге да, бютюнда бег а тиширыугъа, уллу коллективге башчылыкъ этиу не заманда да жууаплы да, къыйын да жумушду.

12.08.2026 - 15:25

Сабийлени тийишли халда ёсдюрюрге алланып

Жыйылыугъа шахарны билим бериу департаментини къуллукъчусу Светлана Ачмизова, «Солнышко» журналны баш редактору Залина Жериштиева, Кенже, Хасания, Адиюх, Акъ-Суу, Вольный Ауул элледе тиширыу бириги

12.08.2026 - 10:45

Эллиле суу бла тынгылы жалчытылгъандыла

Черек районну администрациясыны башчысы Къулбайланы Алан бардыргъан кезиулю муниципал сагъатда кир-кипчикни  кетериуге эмда суу бла жалчытыугъа энчи эс бурулгъанды.