Озгъан ыйыкъда Нальчикде «Къабарты-Малкъарны тарых бетлери» деген халкъла аралы краевед фестиваль баргъанды. Аны къурагъанланы санында КъМР-ни  Миллетлени  ишлери  эм жамауат проектле жаны бла министерствосу, Шимал Осетияны Миллет политика эм тыш байламлыкъла жаны бла министерствосу, «Россейде халкъларыны ассамблеясыны» регион бёлюмю, Халкъла аралы черкес  ассоциация да бардыла. Былтыр бу фестиваль Шимал Осетияны Моздок районунда баргъанды. Быйыл а бизге кёчгенди. Ол, Россейде Халкъланы бирлигини  жылына  аталып, тёреде болуучусуча, жарыкъ халда ётгенди.

Аны ишине къырал органлада ишлегенле, жамауат биригиулени келечилери, алимле, жазыучула, поэтле, актёрла, устазла… – тарых жолубузну, маданият хазнабызны, миллет усталыкъланы билирге сюйгенле бары да къатышхандыла. Шимал Осетиядан келген къонакъланы санлары эллиге жетгенди. 
Къабарты-Малкъарны миллетлени  ишлери  эм жамауат проектле жаны бла министрини орунбасары Гергъокъланы Джамболат: «Быллай тюбешиулени баш магъаналары энчиди: биздеги, къоншуладагъы да жамауат биригиулени келечилери, бир бирни иги танып, барыбызны да къайгъы этдирген затланы юслеринден ачыкъ айтыргъа боллукъдула», – дегенди. 
Биринчи кюн къонакъла, республиканы жамауаты да республиканы Миллет музейинде болгъандыла. Ала анда, экспонатланы хайырлары бла халкъларыбызны узакъ ёмюрлерине къайтып,  ата-бабаларыбызны  къалай жашагъанларын билгендиле, турмуш кереклерин кёргендиле. Анда болгъан кёрмючле  бай маданият хазнабызны, халкъларыбызны не тюрлю сынаулада да жигитликлерини, ётгюрлюклерини юсюнден хапар айтхандыла. 
Ызы бла ала  «Акрополь»  маданият-булжуу арада тёгерек столну ишине къатышхандыла. Анда ишни модератору Халкъла аралы черкес  ассоциацияны президенти Хаути Сохроков болгъанды. Ары жыйылгъанла миллетле арасында келишиулюкню, маданият эм тин хазнабызны сакълауну эм айнытыуну,  уллу къыралыбызда, андан тышында да жашагъан халкъла бла къарындашлыкъ, шуёхлукъ байламлыкъланы къурауну юсюнден айтхандыла. 
Жыйылгъанла бизни жашауубузда жамауат ишлени магъаналарында энчи тохтагъандыла. Аланы алларында ана тиллени, миллет къол усталыкъланы, башха тин хазнабызны сакъларгъа эмда ёсе келген жаш тёлюню бир бирге хурмет этерге, Россейни кёп тюрлю маданияты бла шагъырейлендирирге  борчла салынадыла. Ол борчну толтурур ючюн этиллик затланы юслеринден хар ким кеси оюмун айтханды.
Андан сора байрам Атажукин атлы маданият эм солуу паркда аттракционла тийресине кёчгенди. Ары баргъанланы халкъ усталаны кёрмючлерине къарар, бир-бир затланы сатып алыр, аладан юйренир онглары да болгъанды. Кийиз ийлеуден, къамишден жеген этиуден эмда керамикагъа сурат салыудан мастер-классла баргъандыла. Таулу кийизле кёплени эслерин бургъандыла кеслерине. Ол жаны бла мастер-классны белгили кийиз устасы, Жабагъы  Къазанокъо атлы 2-чи санат школда художестволу бёлюмню таматасы Селяланы Раузат бардыргъанды. Кёпле тохтагъандыла аны ишлерине, ол аланы къалай бла толтургъанына да къараргъа. Белоруссиядан келген къонакъ къызчыгъ а, устаны жанына сюелип, ол айтханнга кёре кесини биринчи кийизчигин этгенди. Раузат аны анга саугъагъа бергенде, сабий, ата-анасы да чексиз къууаннгандыла. Ол кюн Раузатдан дерс алгъанла дагъыда болгъандыла.
– Бюгюннгю фестиваль халкъыбызны маданиятындан, тин хазнабыздан, къылыкъ хунерибизден хапар айтады бери келгенлеге. Кийиз ийлеу бизде тёлюден тёлюге ёте баргъан усталыкъды. Сабийле бла ишлейме Акъ-Сууну школунда. Бек сюеме аланы бу затха юйретирге. Бирде, бучугъ а не эталлыкъды деп, къарап турсанг, бек тири узалгъанла чыгъадыла гитчечикледе окъуна. Алай болса, бу усталыгъыбыз сакъланырыкъды, - дейди Селяланы Раузат.
Фестивальны байрамында ары келгенлени хореография жаны бла «Шагди», «Насып», «Глория»  тепсеу къауумла, жырлап да белгили жырчыла Габуланы Зухура, Азамат Цавкилов, Артур Дышеков, Марина Пачева къууандыргъандыла. 
Алай бла фестиваль  борчун толтургъанды – ол, ары келгенлеге тарыхыбызны жашау бетлерин туура этип, жюрекледе жарыкъ сезим, игиликге ышаныу къойгъанды.

Мусукаланы Сакинат.