КъБР-м и Iэтащхьэ КIуэкIуэ Казбек щэбэт кIуам IущIащ альпинисткэ цIэрыIуэ, Эверест къуршым тIэунейрэ дэкIыфа, дунейм и нэгъуэщI бгы куэдми я щыгум ихьа Мэз Каринэ.
Ахэр тепсэлъыхьащ республикэм альпинизмэмрэ бгым дэкIыным пыщIа IэнатIэмрэ зыщегъэужьы-ным пыщIа Iуэхухэм.
Къапщтэмэ, мы гъэмахуэм и кIэм ирихьэлIэу къызэIуахыну я мурадщ метр 3800-м щащI «Къалэ цIы-кIу» комплексыр. Спортсменхэм мылылъэ бгым зыщагъэпсэхуфынущ, я шхынкIи зыхуей щыхуэзэу, къуршым дэкIынми зыщыхуагъэхьэзыру. Бахъсэн аузым псори зэхэту мы гъэм бгым щызекIуэным хузэрагъэпэщащ гъуэгуанэщIэу 169-рэ.
Альпинистхэм я хэщIапIэхэми зрагъэужь. Мы гъэм илъэс 80 ирокъу «Шхельда»-р - къэралым и альпинистхэм я хэщIапIэ нэхъыжь дыдэхэм ящыщ зыр. А илъэсхэм къриубыдэу абы щагъэхьэзыращ спортсмен мин 20-м щIигъу. Лагерыр мы зэманым къагъэщIэрэщIэж, спортсменхэри щызэхуос зыщагъэсэн папщIэ. ШыщхьэуIум махуэшхуэ зэхыхьэхэр абы щрагъэкIуэкIыну загъэхьэзыр, юбилейм и щIыхькIэ къуршми дэкIынущ. Апхуэдэуи республикэм щола-жьэ «Жантыгъуэн», «Безенги», «Адыл-Су» альплагерхэр - дэтхэнэ зыми и лэжьэкIэрэ пхаша гъуэгуанэ щхьэхуэрэ яIэжу. «Шхельдэрэ» «Жантыгъуэнрэ» хуэкIуэ гъуэгухэр зэрагъэпэщыж икIи къуршхэм дэкIын зыфIэфIхэм а Iуэхур абы нэхъ тынш къащищIынущ.
«Альтаир» урыс географие зэгухьэныгъэм и ЩIалэгъуалэ клубымрэ «Созидание» жылагъуэ зэгухьэныгъэмрэ зэхалъхьа «Туризм шынагъуэншэ» проектым мы гъэм президент грант къыхуагъэфэщащ. Гъэмахуэ-бжьыхьэ лъэхъэнэм сабийхэмрэ щIалэгъуалэмрэ хурагъэджэнущ туризмэм, альпинизмэм, бгым дэкIыным я хабзэхэм, япэ дэIэпыкъуныгъэ хуэныкъуэ хъум зэрызыщIагъэкъуэну Iэмалхэм, Iэмэпсымэхэр къызэрагъэсэбэп щIыкIэм, къызэрымыкIуэ щытыкIэ шынагъуэ ихуэмэ, ящIэн хуейхэм. Дерсхэр ирагъэкIуэкIынущ къегъэлакIуэхэм, Iуэхум фIыуэ хэзыщIыкI IэщIа- гъэлIхэм. Проектыр ягъэзащIэ КъБР-м Курортхэмрэ туризмэмкIэ и министерствэмрэ Урыс географие зэгухьэныгъэм и щIыналъэ къудамэмрэ я щIэгъэкъуэну.
«Дэ ди къалэныр, цIыхур а Iуэхум зэрыхуэхьэзыр щIыкIэм емылъытауэ, дэтхэнэми игу нэхъ дыхьэ, зыпэлъэщыну гъуэгуанэр Къэбэрдей-Балъкъэрым къыщигъуэтынырщ. Абы папщIэ дэ адэкIи къызэдгъэпэщынущ ди деж спортсмен лъэрызехьэхэр къезышэлIэну зэхьэзэхуэ инхэр», - къыхигъэщащ КIуэкIуэ Казбек.
Фигу къэдгъэкIыжынщи, республикэм мэкъуауэгъуэм щекIуэкIащ «Урысейм и къырхэр» фестивалыр. Абы къэралым и щIыналъэхэм ящыщу 47-м къикIауэ цIыху 600 хэтащ. 2027 гъэм фестивалыр аргуэру Iуащхьэмахуэ лъапэ щызэхэ-тынущ. Каринэ абы и къызэгъэпэщакIуэхэм къабгъэдэкIыу щIыналъэм и Iэтащхьэм фIыщIэ хуищIащ а Iуэхум щIэгъэкъуэн зэрыхуэхъуам папщIэ.
А псом къадэкIуэу, республикэм а IэнатIэм и инфраструктурэм зыщрагъэужьынущ, гъуэгуанэщIэхэр щыпхашынущ икIи зыгъэсэным хуэщIа программэщIэхэр хапщэнущ.
КIуэкIуэ Казбекрэ Мэз Каринэрэ апхуэдэу тепсэлъыхьащ бгым дэкIыным хуэщIа иджырей центр Налшык къыщызэIухынымкIэ щыIэ Iэмалхэм.
«Къэбэрдей-Балъкъэрыр куэд щIауэ къалъытэ урысей альпинизмэм и хэкуу - мыбдеж япэ альплагерхэр щаухуащ, къуршым дэкIыным ехьэлIа хабзэхэр щызэхалъхьащ, спортсмен цIэрыIуэхэмрэ абыхэм я гъэсакIуэхэмрэ щылэжьащ. Апхуэдэ центр къызэIухы-ныр увынущ а тхыдэм къыпызыщэу икIи спортым щIалэгъуалэр къыхэшауэ зегъэужьыным щIэгъэ- къуэн хуэхъунущ, республикэм и Iулыджри нэхъри къиIэтынущ», - къыхигъэщащ КъБР-м и Iэтащ-хьэм.
КIуэкIуэ Казбек Мэз Каринэ фIыщIэ хуищIащ а лэжьыгъэм жыджэру зэрыхэтым, бгылъэ спортым Къэбэрдей-Балъкъэрым зыщегъэужьыным хуищI хэлъхьэныгъэм папщIэ.
