Къабарты-Малкъарны Жамауат палатасында жаш тёлюню сабий тууу жаны бла саулугъу къалай болгъанын тинтгендиле. Жыйылыу Россейни Жамауат палатасыны келечиси Барасби Карамурзовну башламчылыгъы бла къуралгъанды. Ушакъгъа палатаны Социал политика, саулукъ сакълау, физкультура эм спорт жаны бла комиссиясыны, Коммерциялы болмагъан организацияла жаны бла советни, Жаш тёлю акъылман араны, сейирлери болгъан ведомстволаны келечилери, «Айныу» жандауурлукъ фондну башчысы Ирина Кишукова, «Муратла толадыла» жандауурлукъ фондну башчысы Фатима Магомедова къошулгъандыла.
Сагъынылгъан комиссияны башчысы Наталья Шинкарева белгилегенича, ёсе келген тёлюню сабий тууу жаны бла саулугъу къыралыбызны кючлюлюгюню мурдорларындан бириди. «Бюгюнлюкде юйюрле кёп тюрлю чурумлагъа тюбейдиле, юйюр къурагъанланы саны  азая, айырылгъанланы саны уа кёбейе барады. Сабийден ауурлукълары болгъан саулукълу тиширыуланы да саны алгъа жылладача тюйюлдю. Къыралда демография болум жаш адамланы юйюр къураугъа, балалы болуугъа кёз къарамлары бла къысха байламлыды», - дегенди ол.
Республиканы Саулукъ сакълау министерствосуну сабийлеге медицина болушлукъ этиу эм сабий тууугъа болушуу службасыны башчысы Юлия Шогенова айтханнга кёре, акъылбалыкъ болгъанланы, окъуучуланы, студентлени саулукъларын сакълау жаны бла этилген мадарлагъа къарамай, аланы сабийли болууда онглары баш магъаналы сорууладан бири болгъанлай къалады. Профилактика халда быйыл 0-17-жыллыкъ 170 минг инсанны саулугъун тинтирге белгиленеди, бюгюннге 80 264 жаш адамгъа къаралгъанды. Эсепле ачыкълагъанларыча, аладан саулукълары ахшы 58 процентиндеди, 34,8 процентинде ауруула къозгъалырларына къоркъуу барды, къалгъанларын багъаргъа керекди. Бу тюрлю ауруула алгъадан ачыкъланып, багъыу жетишимли болур ючюн, къызчыкълагъа гинеколог-акушерле, жашчыкълагъа  урологла-андрологла къарагъандыла, 102 мингден аслам акъылбалыкъ болмагъан репродуктив саулукъларын тинтдирирча диспансеризацияны ётгендиле. Бу жаны бла ауруула 369 жашда бла 271 къызда табылгъандыла. Абадан жыл санда саулукъларын 15 307 эр киши тинтдиргендиле, ол а диспансеризацияны ётерге тийишли битеу эр кишилени (52 088 инсан) 29,4 процентиди. Аладан 212-син диспансер халда багъарыкъдыла. Тиширыуладан диспансеризацияны 20 374 инсан ётгендиле, ол да саулукъларына къаратыргъа тийишли тиширыуланы (54 378) 37,3 процентиди. 2 537 тиширыугъа диспансер халда къаралырыкъды.   
Экономика илмуланы доктору, РАН-ны Къабарты-Малкъар илму арасыны социал-демография тинтиуле жаны бла бёлюмюню башчысы Фаризат Берова да эс бёлдюрюрча тарихлени келтиргенди: «2006-2016 жыллада демография политиканы хайырындан 3-6-жыллыкъ сабийлени ёсериги сакъланады. Алай 2030 жылгъа сабийле бла акъылбалыкъ болмагъанла 40 процентге дери азайырыкъдыла, бютюнда 15, 17 эм 22 жыллары толгъанла. Анга кёре студентле, аскерде къуллукъ этерге жараулула эки кереге аз боллукъдула. Жамауатда жыл сан жаны бла башхалыкъ да ёсерикди, сабийлени азлыгъы социал ишчи жерлени азайтыугъа келтирликди».
Жарыкъландырыу эм илму министерствону битеулю билим бериу бёлюмюню башчысыны орунбасары Залина Эдгулова уа ала сабийлени бла акъылбалыкъ болмагъанланы араларында сорууланы дайым бардыргъанларын билдиргенди. 
- Бу иш жаш адамла осал къылыкълагъа берилгенлерин бла къалгъанларын тохташдырыр, анга кёре юйретиуню тийишлисича къурар мурат бла толтурулады. Ата-аналаны, сабийлени да къатышыулары бла саулукълу жашау бардырыуну юсюнден эмда наркотиклеге къажау юйретиуле, жыйылыула тёрели халда ётдюрюледиле. Бусагъатда билим берген учреждениялада физкультура бла кюрешиуде бла аш-суу бла жалчытыуда энчи мадарланы излеген хронический ауруулары болгъан сабийлени саны аслам болгъанды. Эндокринный аурууладан, ол санда диабетден да, къыйналгъан балала да кёпден-кёп бола барадыла. Парта артында тап олтурмагъанларыны, гаджетлени хайырланнганда гуппур тургъанлары ючюн аркъа сюеклери къынгыр болгъанла, кёзлери ауругъанла да аз тюйюлдюле. Бу шартланы эсге ала, 2025-2026 окъуу жылда мектепледе сабийлени саулукъларын кючлерча дерсден тышында къошакъ сагъатла берилгендиле, алай бла билим бериу учрежденияланы барысында да спорт жаны бла 427 къошакъ программа тамамланылады, алагъа 24 319 окъуучу жюрюйдюле, - дегенди ол. 
Фатима Магомедова уа къыйын ауругъан сабийлеге къаллай болушлукъ этилгенин бидиргенди. Ол айтханыча, башламчылыкъларын жашауда толтурургъа алагъа Сбербанкны жандауурлукъ фонду, регионну уллу агрокомпаниялары эм мюлк продукцияны чыгъаргъанла – «Агро+», «Жашил компания», «Югну кёгетлери» - этедиле. Бир жылгъа аладан 10 миллиондан аслам ахча келеди, аны хайыры бла ай сайын 20 сабийни багъыуун тёлерге онг чыгъады. Фонд къыралыбызны эм уллу медицина учреждениялары бла байламлыкъла жюрютеди, жамауатдан ахча жыймагъанлай, жюзле бла саналгъан балалагъа болушады. 
Ахырында Барасби Карамурзов толтуруучу власть эм жер-жерли самоуправление органла аслам жумуш толтургъанларын, алай алыкъа кёп иш болгъанын белгилегенди эмда тинтиуле бла докладны Парламентни къараууна жиберирге, халны тюзетирча, аны бла бирге эсгертиуле жарашдырыргъа кереклисин айтханды. 

Кульчаланы Зульфия.