КъШР-м щIыхь зиIэ и дохутыр, медицинэ щIэныгъэхэмкIэ доктор, профессор Даур Борис Индрис и къуэм и ныбжьыр илъэс 80 ирикъуащ. Ар Хьэ­бэз адыгэ къуажэм къыщалъхуащ. ЩIалэщIэм и зэфIэкIымрэ и жанагъымрэ пасэу наIуэ къэхъуат, курыт школыр дыщэ медалкIэ къыщиухам. Медицинэ институтым щIэныгъэ щы­зригъэгъуэтри, и IэнатIэм къуажэм щыпэрыуващ. Ординатору лэжьащ, сымаджэщым и къудамэм и уна­фэщIу, итIанэ Хьэбэз районым и ­дохутыр нэхъыщхьэу щытащ. 
И хэку цIыкIум лэжьакIуэ къэкIуэжа щхьэкIэ, и Iэзагъым адэкIэ зэрыхи­гъэхъуэным щIэхъуэпсырт, аращ ­Москва аргуэру щIигъэзэжари. Абы ас­пирантурэр къыщиухри, диссертацэр фIы дыдэу пхигъэкIащ, ауэрэ медицинэ щIэныгъэхэмкIэ доктор, Се­ченов И. и цIэр зезыхьэу Москва дэт медицинэ университетым и профессор хъуащ. Ар щIэныгъэлIщ, егъэджа­кIуэщ, ныбжьэгъу щыпкъэщ, цIыху ­гуапэщ, набдзэгубдзаплъэщ, гумащIэщ. И къэухь иным, щIэныгъэм, акъы­лым я фIыгъэкIэ, щIэныгъэ-­педагогикэ, дохутыр IэнатIэхэм ехъу­лIэныгъэшхуэхэр щызыIэригъэхьащ. Абы и гъэсэнхэр къэрал псоми хамэ къэралхэми щолажьэ. Борис ди къэ­ралым и лIыкIуэу дунейпсо щIэныгъэ конференц, симпозиум куэдым хэтащ. Апхуэдэ ехъулIэныгъэхэр къилэжьыжащ и акъылкIэ, ерыщагъкIэ, псом нэхърэ нэхъыщхьэращи, цIыху­хэм сэбэп яхуэхъуну зэрыхуэпабгъэмкIэ. 
Дохутыр IэщIагъэр къыхэзыха цIы­хум хьэл-щэн екIухэр хэлъын зэры­хуейр наIуэщ. Ар IэщIагъэм пэлъэ­щынрэ пэмылъэщынрэ зэлъытар езым хэлъ быдагъэрщ, фIэщхъуныгъэрщ, цIыхугъэрщ. Мис апхуэдэ ­хьэл-щэныфIхэр хэлъщ ди лъахэгъу профессорым. Дэ ди нэкIэ тлъагъуу абы къызэфIигъэувэжащ, я гъащIэм къахупищащ цIыху цIэрыIуэ куэдым. Псалъэм къыдэкIуэу, и цIэр къисIуэ­-ну сыхуейщ щIэныгъэлI цIэрыIуэ, академик Къумахуэ Мухьэдин. Ар «Адыгэ щIэнгъуазэм» щелэжьым сымаджэ хьэлъэ къэхъуащ. Борис сымаджэ­щым щIигъэгъуэлъхьэну тригъэчы­ныхьырт, ауэ Мухьэдин идэтэркъым: «Сысымэджэну зэман сиIэкъым, узы­хуейр къызэщIэ, ауэ си гъащIэ псор зытезухуа мы лэжьыгъэр сухын ­хуейщ». Арати, Борис профессорым унэм щеIэзэурэ лъэкIэ къигъэувыжащ, мазищ дэкIри, а щIэнгъуазэ уа­-сэ зимыIэр дунейм къытехьащ. Ап­хуэдэ щапхъэу къыпхуэхьынур бэщ, абы илъэс бжыгъэкIэ и нэIэ щIэта сымаджэхэри щыIэщ. 
Даур Борис и цIыхугъэм, IэщIагъэм, щэн дахэм къыпэкIуа фIыщIэмрэ щытхъумрэ гъунапкъэншэщ. Аращ ноби и ныбжьэгъухэмрэ лэжьэгъу­хэм­рэ пщIэшхуэ къыщIыхуащIыр. Ар ­гумащIагъэм, псэ хуабагъэмрэ ­гу­щIэгъумрэ, гуапагъэмрэ Iэдэ­ба­гъым­рэ я щапхъэу бгъэлъагъуэ хъунущ. Иужьрей илъэс зыбжанэм ар ­хэку цIы­кIум нэхъыбэрэ щыIэщ, ауэ дэ щIэх-щIэхыурэ дызэрощIэ, ар сыт ­щыгъуи щыгъуазэщ республикэм къы­щыхъу-къыщыщIэхэм. Къэухь ин­рэ журналист зэчийрэ бгъэдэлъщи, республикэм къыщыдэкI газетхэм и тхыгъэхэр щIэх-щIэхыурэ къытохуэ, жылагъуэ гъащIэми жыджэру хэтщ. Апхуэдэу абы газет тхыгъэхэр ятриу­хуащ Социалист Лэжьыгъэм и ЛIы­хъужь Аргун ПIатIэ, Акъбащ Борис, Арэшыкъуэ Къанщауэ, Абыдэ Виталий, Къал­мыкъ Юрэ, Къардэн Зэ­махъшэрий, Хъупсырокъуэ Хъызыррэ Назиррэ, дэ, нэгъуэщI куэдми. Абы и фIыгъэкIэ ди республикэм къыщацIыхуащ зэкъуэш республикэхэм щыщ адыгэлI цIэры­Iуэхэр: кхъухьлъатэзехуэ, Урысейм и ЛIыхъужь Мазэхъу (Мезох) Владимир, АР-м и япэ президент Джарым Аслъэн, адыгэ тхакIуэ цIэрыIуэ, Лэжьыгъэм и ЛIыхъужь МэшбащIэ Исхьэкъ, щIэныгъэлI, СССР-м электрон про­мышленностыр къыщызэзыгъэпэ­щахэм ящыщ, УФ-м и Къэрал саугъэтым тIэунейрэ и лауреат, академик ГъукIэлI Юрэ, генералхэу Быж Айтэч, Дзыбэ Мусэ, Дэхъу Михаил, профессор, усакIуэ Тохъу­тэмыщ Хъызыр, хирург цIэрыIуэ Тэтэрщауэ Мухьэрбий сымэ, нэгъуэщIхэри. 
Борис ди гъусэу Москва къалэ Адыгэ щэнхабзэ центр къыщызэIутхыным хэлIыфIыхьащ. Абы щIыгъуу къыддэIэпыкъуащ лIы щыпкъэхэу ­Къалмыкъ Юрэ, Сыкъун Хьэсэн, Акъбащ Борис, Къумахуэ Мухьэдин, Тут Заур, Къанокъуэ Арсен, Къэжэр Альберт сымэ.
Иужьрей илъэсхэм Борис гулъы­тэшхуэ хуещI лъэпкъ зэхэщIыкIыр ­хъума хъуным, лъэпкъ щэнхабзэм ­зегъэужьыным, лъэпкъ хъугъуэфIыгъуэхэр къыдэкIуэтей щIэблэм яIэ­щIэлъхьэным. Адыгэ хабзэм щIапIы­кIа адыгэлI нэсым ныбжьэгъугъэм и уасэр ещIэ, и лэжьэгъухэм пщIэ ­яхуещI, нэхъыжьхэр егъэлъапIэ. Абы и гулъытэмрэ и гумащIагъымрэ зы­хащIащ ди ветеран куэдым, абыхэм махуэшхуэхэр къахузэрегъэпэщ. Мы зы тхыгъэмкIэ къыпхузэщIэубыдэнукъым Борис ищIэ IуэхуфI псори. И лэжьэгъухэм, щIэблэм, нэхъыжьхэм, ныбжьэгъухэм абы пщIэуэ яхуищIыр щIалэгъуалэм я дежкIэ щапхъэщ! 
Борис и гъащIэ гъуэгум и гъуджэу къэплъытэ хъунущ иджыблагъэ дунейм къытехьа «Дорога длиною в жизнь» тхылъыр. Абы лъабжьэ хуэ­хъуар езым къикIуа, гъэунэхуныгъэхэмкIэ, гуфIэгъуэхэмкIэ, гуныкъуэгъуэхэмкIэ гъэнщIа гъащIэ гъуэгурщ. Псалъэм папщIэ, къигъэлъэгъуащ ар къэралымрэ хэку цIыкIумрэ ягурэ псэкIэ зэрепхар; цIыху зэхущы­ты­кIэ­хэм я уасэр; цIыхур зэрыгъуазэ­хэмрэ гъащIэм и хабзэхэмрэ; жьыгъэр къы­зэрыщыхъур; псынщIэу зызыхъуэж дунейм псэкупсэр, хабзэр, бзэр щыпхъумэным пыщIа гугъуехьхэр, нэ­гъуэщIхэри. Борис къелъытэ гъащIэм узыхуиша цIыхухэм пщIэ, фIыщIэ яхуэщIыным мыхьэнэшхуэ иIэу. Ап­хуэдэуи къыхегъэщ жьыгъэр зэры­мыгужьеигъуэр, ар уи зэфIэкIхэмкIэ, IэщIагъэм, щIэныгъэм ущиIа ехъу­лIэныгъэхэмкIэ щIалэгъуалэм уащы­дэгуэшэн хуей зэману. 
Тхылъым дохутырым и Iущагъ, и щхьэ кърикIуа гурыгъу-гурыщIэхэр щызэхуэхьэсащ. Абы щызэпкърех адыгэм ижь-ижьыж лъандэрэ къыдекIуэкI хабзэжьхэр, лъэпкъ хабзэхэм ягъуэта зэхъуэкIыныгъэхэр. Даурым и лъэпкъым, и Хэкум хуиIэ лъагъу­ныгъэр къыпхуэмылъытэн хуэдизу инщ. Тхыгъэхэм IупщIу къыхощыж езым теухуа хъыбархэр, къыщалъхуа къэралымрэ къызыхэкIа лъэпкъымрэ я щхьэ кърикIуа Iуэхугъуэ нэхъыщ­хьэхэр. Псом хуэмыдэу гум дохьэ и ­Хэку цIыкIум - Хьэбэз зэрытепсэ­-лъыхь щIыкIэр. Борис тхылъеджэм и фIэщ ещI дэтхэнэ цIыхуми и гъащIэр, и лъабжьэр къыщежьэ Хэку цIыкIум абы икIуну гъуэгуанэр быдэу зэрепхар. Абы теухуауи гъэщIэгъуэн гуэрхэр игу къегъэкIыж. 
АдыгэлI нэсым, дохутыр Iэзэм, цIыху къызэрыгуэкIым и псэукIар дахэу къигъэлъэгъуэжащ Борис. Уеб­лэмэ, ар шэч къытумыхьэу жыпIэ ­хъунущ, псынщIэу зызыхъуэж дунейм ­игъэжэкъуауэ щIэгъэкъуэн къыщы­зылъыхъуэхэм щхьэпэ яхуэхъуну, гукъыдэж къаритыну, мыкIуэдыжын ­лъапIэныгъэу къыддекIуэкIхэр ягу ­къигъэкIыжыну зэхэлъхьа зэры­хъуар. Дэ дызэреплъымкIэ, тхылъыр яфIэгъэщIэгъуэнынущ курыт ныбжым итхэми зи щIэныгъэр нэхъ куу зыщIыну хуей щIалэгъуалэми.
ПщIэ зыхуэтщI Борис! Уэ уи гъащIэ гъуэгур махуэкIэ е бжыгъэкIэ зэхэлъ къудейкъым, атIэ цIыхухэм, щIэныгъэм, жылагъуэм уахуэлэжьэным и щапхъэ нэсщ: сымаджэхэм уеIэзащ, уи бынхэр бгъэсащ, тхылъхэр къыдэбгъэкIащ, цIыхухэм уадэIэпыкъуащ, зи щхьэ къозыхьэлIа бгъэщIэхъуакъым. Илъэс 80-р Iущыгъэм и щыгущ, укъы­зэплъэкIыжу уи лэжьыгъэм къыпэ­кIуар къыщыппщытэжкIэ, гъащIэр пщIэншэу зэрумыгъэкIуам уригушхуэ хъунущ, ар IуэхукIэ, гуапагъкIэ гъэн­щIауэ щытащи. Иджыпстуи Хэку цIыкIум пщIэшхуэ ущиIэщ, республикэм хьэрэмыгъэншэу жылагъуэ лэ­жьыгъэшхуэ щыбогъэкIуэкI. 
КъШР-м ис адыгэхэм я Нэхъыжь­хэм я зэгухьэныгъэм и унафэщIу мэ­лажьэ Борис икIи а IэнатIэм куэд щызэфIегъэкI и анэдэлъхубзэр, щэнхабзэр, хабзэр хъумэным теухуауэ. Лъэпкъхэм яку дэлъ зэныбжьэгъу­-гъэр гъэбыдэным, адыгэм и пщIэр Iэтыным хуищI хэлъхьэныгъэр къэ­лъытэгъуейщ. Ар иужь итщ адыгэ щIалэгъуалэм лъэпкъ зэхэгъэж ямы­Iэным хуигъэсэну. Сыт щхьэкIэ жы­пIэмэ, езым цIыхугъэшхуэ якIэ­лъы­зэрехьэ сыт хуэдэ лъэпкъ къыхэкIами, ди къэралым и дэтхэнэ плIанэпэ щыпсэуми, хамэ къэралхэм щыщ и нэIуасэхэми. Ар апхуэдзкIэ хьэлэлщ, гуапэщ, и дохутыр IэзагъымкIэ псо­ми ялъоIэсыфри, зэ къэзылъэгъуам е зыдэIэпыкъуам зэи щыгъупщэр-къым. Щхьэхуещагъэ хэлъкъым Борис, ­арагъэнщ псоми фIыуэ къы­щIа­лъа­гъур.
Дэ дощIэ зи адэшхуэ цIэрыIуэм ещхь хъуным хущIэкъу уи къуэрылъху цIыкIухэм я ехъулIэныгъэхэм узэры­ригушхуэр. Уи бынхэм хуэфащэ щIэ­ныгъэрэ гъэсэныгъэрэ зрагъэгъуэта къудейкъым, атIэ псоми я анэдэлъху­бзэр зэребгъэщIар догъэлъапIэ, ар зыхузэфIэкIыр зэрымащIэ дыдэр до­щIэри. Ди къуэш лъапIэ, ди гум, ди псэм къыбгъэдэкIыу дынохъуэхъу уи махуэмкIэ! Узыншагъэ быдэ, зэIузэ­пэщыныгъэ, мурад мыкIуэщI, ехъу­лIэныгъэщIэхэр уиIэну дынохъуэхъу. Хъуэхъу псалъэ дахэхэр къыпхужаIэ Москва щыIэ Адыгэ щэнхабзэ центрым, Адыгэ дохутырхэм я Хасэм хэтхэми. 

Агъырбэ  Юрэ, 
Москва щыIэ Адыгэ щэнхабзэ центрым и Нэхъыжьхэм я хасэм и тхьэмадэ, Москва къалэм щIыхь зиIэ и ветеран, Къэрэшей-Шэрджэсым, Къэбэрдей-Балъкъэрым, Адыгейм, Ингушым щIэныгъэхэмкIэ щIыхь зиIэ я лэжьакIуэ, профессор. 
Есчындар  Мухьэдин, 
Финанс университетым и президент, экономикэ щIэныгъэхэмкIэ доктор, Урысей Федерацэм щIэныгъэмкIэ щIыхь зиIэ и лэжьакIуэ,
ЕгъэджэныгъэмкIэ Урысей академием и академик, профессор.