Унагъуэ. Лъагъуныгъэ. Зэхуэпэжыныгъэ

Илъэс 20-м нэсауэ ди къэ­ралым щагъэлъапIэ Унагъуэм, лъагъу­ныгъэм, зэхуэпэжыныгъэм я махуэр. Урысей Федерацэм и Президентым 2008 гъэм къы­дигъэкIа Унафэм ипкъ иткIэ ягъэува а махуэшхуэр иджы-ри зэ щыхьэт тохъуэ къэрал уна­фэщIхэм унагъуэм, абы къи­хъуэ щIэблэм, Хэкум къитэджыкI щIалэгъуалэм иужь­рей лъэхъэнэм гулъытэ хэха зэ­рыхуащIым, анэмрэ сабиймрэ ехьэлIа Iуэхугъуэ псори мы­хьэнэш-хуэ зиIэ унэтIыныгъэу къызэралъытэм. ЖыпIэнурамэ, дэтхэнэ къэралми и зэIу­зэ­пэщагъэр къызэралъытэр абы и унагъуэ къызэрыгуэкIым иIэ псэукIэм и лъагагъымкIэщ, абы исхэр зыхуей-зыхуэфIхэр ­ягъуэту гъащIэм зэрыхэтыфымкIэщ. Дызэрыт лъэхъэнэр къы­зэрыгуэкIыу щы­мытми, уна­гъуэмрэ абы исхэмрэ хуащI гулъытэм къегъэлъагъуэ къэрал унафэщIхэр Хэкум и къэкIуэнум зэрегупсысыр. 

ЦIыху гъащIэм  мыхьэнэшхуэ щызиIэ унагъуэм гулъытэшхуэ зэригъуэтым, абы хухаха махуэшхуэр къэрал псом зэрыщаIэтым и мурад нэхъыщхьэр уна­гъуэшхуэхэм, быныфI къызы­щIэува зэщхьэгъусэхэм, зэгуры­Iуэрэ зэдэIуэжу зэдэпсэу, жылагъуэм щапхъэу къыщахь ди нэхъыжьыфIхэм пщIэ хэха, гулъытэ яхуэщIынырщ, ахэр щапхъэ ­зыт­рахыу унагъуэщIэ зыухуахэм яхуэ­­гъэлъэгъуэнырщ. Апхуэдэу екIуу къызэдэгъуэгурыкIуэ зэщ­хьэгъусэхэм папщIэ къэралым щагъэуващ «Лъагъуныгъэмрэ зэхуэпэжынымрэ» медалыр. Ар махуэшхуэм ирихьэлIэу ират ­унагъуэ дахэхэм, щIыхь, фIыщIэ тхылъ хэхахэр, махуэшхуэм и ­дамыгъэу ягъэува шынэ-шынэ (ромашка) зыхэлъ удз гъэгъа Iэрами щIыгъужу. ЗэрыжаIэмкIэ, а удз гъагъэ хужь цIыкIур куэдым фIыуэ ялъагъу, къабзагъэм­рэ гуапагъэмрэ я нэщэнэуи къалъытэ. 

Апхуэдэ зэщхьэгъусэхэр гъ­э­лъэ­пIэным теухуа зэхыхьэ дахэ ды­гъуасэ щекIуэкIащ ди республикэм и щIыпIэ куэдым. Налшык дэт Макъамэ театрым ­щы­зэхаша зэхуэсым ирагъэб-лэгъат ди щIыналъэм хыхьэ район­хэм, къалэхэм щыпсэу унагъуэ дахэ­хэм, зэгурыIуэрэ зэ­дэ­Iуэжрэ, пщIэ­рэ нэмысрэ зэ­рылъ­хэм ящыщ унагъуэ 70. Унагъуэу зэ­ры­тIысрэ илъэс 25-м щIигъуа зэщ­хьэгъусэхэм хуа­гъэфэщащ «Лъагъуныгъэмрэ зэхуэпэжы­ныгъэмрэ» медалхэр, щIыхь тхылъхэр, саугъэт лъапIэхэр. Ахэр къабгъэдэкIащ Унагъуэм, лъагъуныгъэм, зэ­хуэ­пэ­жыным и махуэшхуэр гъэ­лъэпIэнымкIэ уры­сейпсо къы­зэгъэпэщакIуэ ­комитету Моск-ва щыIэм. 
Ди республикэм щыщ уна­гъуэхэу а дамыгъэ лъапIэр зы­хуагъэфэщахэм папщIэ зэхаша пшыхьым япэу псалъэ щратащ КъБР-м и Правительствэм и ­Уна­фэщIым и къуэдзэ Къуэшы-ро­къуэ Залым. Ар къызэхуэсахэм къахуеджащ КъБР-м и Iэтащхьэ КIуэкIуэ Казбек и махуэшхуэ ­хъуэхъум. АдэкIэ ар тепсэ­лъы­хьащ ди республикэм уна­гъуэхэм, псом хуэмыдэу бын куэд щапIхэм щагъуэт къэрал гулъытэмрэ а унэтIыныгъэм адэ-кIи зрагъэужьыну зэрамура­дымрэ.  Къуэшырокъуэм и псалъэм къызэрыхэщамкIэ, ди республикэм мы зэманым щолажьэ бын зиIэ унагъуэхэм социаль-        нэу ядэIэпыкъуным хуэгъэпса программэ зыбжанэ. Абыхэм ящыщщ, къапщтэмэ, сабийхэм зэ тыгъуэу е мазэ къэс ират пособиехэр, гъэсапIэхэм екIуалIэ ­цIы­­кIухэм папщIэ ят пщIэм щыщ процент бжыгъэ адэ-анэхэм зэ­рыхуагъэкIуэжыр, бын куэд зыпI унагъуэшхуэхэм псэупIэ Iуэхут­хьэб­зэхэм щIат пщIэм и Iыхьэ гуэрым къызэригъэзэжыр, республикэм и сабий гъэмахуэ зыгъэпсэхупIэхэм пщIэншэу бынхэр зэрыщагъэIэфыр, зи адэхэр СВО-м щыIэ ныбжьыщIэхэри абы­­хэм яхэту. 
А псомкIи нэрылъагъу мэхъу ди къэралым и Президентым къыхилъхьа жэрдэмхэм я фIыгъэкIэ цIыхухэм, псом япэрауэ, бын зыпI унагъуэхэм, дэIэпы­къуныгъэшхуэ зэрагъуэтыр. Ап­хуэдэ ­гулъытэхэр нэхъыбэ хъу зэпытщ, цIыхухэм я псэукIэм и фIагъми хагъахъуэ. Нэхъы­жьыIуэхэри ­нэ­хъыщIэхэри зы­щIэс унагъуэш­хуэхэм адэкIи зыщраужь къэралым. Ипэ­жы­пIэкIэ, апхуэдэущ лъэпкъхэм ­къадекIуэкI хабзэхэр, фIыгъуэ­хэр, лъапIэныгъэхэр зэ­рып­хуэ­хъумэнур. Аращ къэрал уна­фэщIхэм гулъытэ хэха щIы­хуа­щIыр унагъуэхэм заужьыным, ахэр быдэ хъуным, зэпэщу псэ­у­ным. 
Къэрал гулъытэ лъагэ зыгъуэта унагъуэхэм гуапэу ехъуэхъуахэм ящыщщ КъБР-м и Парламен-тым и депутат, ЛэжьыгъэмкIэ, социальнэ политикэмрэ узын­шагъэр хъумэнымкIэ абы и ко­митетым и унафэщIым и къуэ­-дзэ Безгодькэ Владимир. Уна­гъуэшхуэм я нэхъыжь депутат цIэрыIуэм и псалъэм къыхигъэщащ унагъуэр лъагъуныгъэм, пщIэм, нэмысым, гумащIагъым, пэжыгъэм, цIыхум хэлъыфыну нэгъуэщI щэныфI куэдым я ­къежьапIэу зэрыщытыр. Апхуэ­дэуи унагъуэм зегъэужьыным хуэ­гъэпса а къалэнхэр екIуу зэ­фIэха хъумэ, гъащIэм и унэ­тIы­ныгъэ куэдым зыужьыныгъэшхуэ зэригъуэтынури жиIащ, сыту жыпIэмэ унагъуэр къэралым и зы Iыхьэщ, жылагъуэм и быдапIэщи. 
Жылагъуэм мыхьэнэшхуэ щызиIэ махуэщIыр зыхуэгъэпса зэщ­хьэгъусэхэм гуфIэгъуэр ­къыдаIыгъыну, къадэгуфIэну ­къри­хьэлIар къулыкъущIэхэм я за­къуэтэкъым - зэхуэсым к­ъе­кIуэлIат а нэхъыжьыфIхэр зи ­пашэ унагъуэхэм исхэр, Iыхь­лыхэр, благъэхэр. А псоми я Iэ­гуауэ иным щIэту пшыхьым щагъэлъэпIахэм ящыщщ  зэщхьэ­гъусэхэу АфIэунэхэ Нажмудин- рэ Каринэрэ, Моллевхэ Алимрэ ­Натальерэ, Кравченкэхэ Викторрэ Надеждэрэ, КIуэкIуэхэ Анзоррэ Джульеттэрэ, Шурдымхэ Аслъэнрэ Рузаннэрэ, Кальмус Александррэ Любовьрэ, Щомахуэхэ Владимиррэ Мадинэрэ, ­Нотхэ Хьэсэнбийрэ Раисэрэ, Тенхэ Заурбэчрэ Ксениерэ, Мокаевхэ Хьэзрэтрэ Лидиерэ, Къардэнхэ Адэлбийрэ Оксанэрэ, Сыжажэхэ Борисрэ Iэминатрэ, нэгъуэщI­хэри. 
Ди гуапэ зэрыхъущи, гуфIэгъуэ зэхуэсым щаIэтахэм ящыщщ ди лэжьэгъухэу, ­КъБР-м щIыхь зиIэ и журналистхэу Жыласэхэ Заурбэчрэ Маритэрэ. Бынунагъуэшхуэм (быни 4-рэ ­къуэрылъху-пхъурылъху 11-рэ) я нэхъыжьхэм, гуфIэгъуэм ирагъэблэгъа адрей унагъуэхэми хуэдэу, къыхуагъэфэщащ Уна­гъуэм, лъагъуныгъэм, зэхуэпэ­жы­ныгъэм и махуэр Урысей Фе­де­рацэм Iэтауэ щегъэкIуэ­кIы-ным и КъызэгъэпэщакIуэ гупым къыб­гъэдэкI ЩIыхь тхы­лъыр, да­мыгъэ лъапIэр, саугъэтхэмрэ удз гъэгъахэмрэ. Къыхэдгъэщынщи, Жыласэхэ я унагъуэ насыпы-фIэм, хабзэрэ нэмысрэ зэры­лъым, мыпхуэдэ щIыхьрэ пщIэрэ нэхъапэми къыхуащIащ. Илъэс зыбжанэ ипэкIэ Заурбэчрэ Маритэрэ я унагъуэр щытекIуауэ щы-тащ «Илъэсым и унагъуэ» урысейпсо зэпеуэм и щIыналъэ Iыхьэм, «Унагъуэ зэрыIыгъырщ ехъу­лIэныгъэ зыIэрызыгъэ­хьэ­фыр» унэтIыныгъэхэм хэту. Абы щыгъуэ абыхэм къехъуэхъуауэ щыта, КъБР-м и Iэтащхьэм и чэнджэщэгъу, КъБР-м и Бзылъ­хугъэхэм я советым и правленэм хэт Уянаевэ Iэминат зэщхьэ­гъусэхэм аргуэру удз гъэгъа Iэрамэ дахэкIэ щхьэхуэу къахуэуп­сащ.  
Махуэшхуэ зэхуэсыр я уэрэдхэмкIэ, къафэхэмрэ джэгухэмкIэ ягъэдэхащ ди республикэм и творческэ гуп цIэрыIуэхэм, уэрэ­джыIакIуэ пашэхэм, сабий зэчиифIэхэм. 
Унагъуэхэм илъ лъагъуныгъэм­рэ пэжыгъэмрэ, зэгуры­Iу­э­н­ы­­г­ъэм­рэ гуапагъэмрэ адэкIи хэхъуэным,          ди республикэм щIэблэ узыншэ ­къиувэным, мура­дыфI­хэр дэтхэ­нэми къехъу­лIэным хуэгъэпса ­хъуэ­хъу куэд щыIуащ пшыхьым. Ди щIыналъэм щып­сэу лъэпкъхэм ­игъащIэ лъандэрэ къадекIуэкI лъа­пIэныгъэ­хэр, фIыгъуэхэр, хаб­зэ­­хэмрэ ­нэ­­­мы­сымрэ пщIэ щыхуащI, ща­хъумэ хэщIапIэ ирехъу ди уна­гъуэхэм ящыщ дэтхэнэ ри. 
ТАМБИЙ  Линэ.
Сурэтхэр Къарей Элинэ трихащ.

Поделиться:

ЧИТАТЬ ТАКЖЕ:

15.08.2026 - 11:48

Уатегушхуащэ хъунукъым къуршхэм

«Къэбэрдей-Балъкъэрым туризмэмрэ альпинизмэмрэ ехьэлIа IэнатIэм шынагъуэншагъэр къыщызэгъэпэщын» Iуэхум теу­хуа брифинг щекIуэкIащ республикэм и щыхьэр Налшык.

14.08.2026 - 14:11

Тыгъэ екIу, купщIафIэ

Къэбэрдей-Балъкъэрым и къэ­ра­лыгъуэр илъэси 100 зэрыри­къум и щIыхькIэ къызэIуаха «Сквер 100-летия» зыгъэп­сэ­ху­пIэм хыхьэу яухуа гъуазджэ галереем щокIуэкI Кисловодск къалэм и сурэтыщI Лангуровэ

14.08.2026 - 11:10

ГуащIэщ къекIуэкIыгъуэхэм я зэблэкIыгъуэр

Щэбэт кIуам щIидзащ Урысей Федерацэм и Кавказ Ищхъэрэ, Ипщэ щIыналъэхэм я топджэгу командэ нэхъ лъэщхэр зыхэт еща-            нэ дивизионым щекIуэкI           зэхьэ­зэхуэм и етIуанэ               

14.08.2026 - 09:54

Хадэм и дахагъэр зи теплъэ

«Сигу ирохь» студием гъэлъэгъуэныгъэ гъэщIэгъуэн къыщызэIуахащ: IуэхущIапIэр зей Хьэ­цIыкIу Милэрэ Жэбалы Заирэрэ я IэдакъэщIэкIхэр утыку кърахьащ, «Жыг хадэм» фIэщыгъэр хуащI­ри.

13.08.2026 - 14:39

Уатегушхуащэ хъунукъым къуршхэм

«Къэбэрдей-Балъкъэрым туризмэмрэ альпинизмэмрэ ехьэлIа IэнатIэм шынагъуэншагъэр къыщызэгъэпэщын» Iуэхум теу­хуа брифинг щекIуэкIащ республикэм и щыхьэр Налшык.