Адыгэбзэр зэбгъэщIэну тынш хъуащ

Адыгэбзэ зэрызэрагъащIэ телефон гуэдзэн щхьэпэ мазэ бжыгъэ хъуауэ мэлажьэ. Адрейхэм къащхьэщыкIыу мыбы фIагърэ сэбэпынагъыу иIэр зан­щIэу къащIащ куэдым. Тхьэмахуищым къриубыдэу ар цIыху мин 15-м я телефонхэм трагъэтхат, цIыху мин 300-м нэблагъэ ихьэурэ еплъат, иджыпсту а бжыгъэхэр нэхъыбэжщ. 

Къэбгъэлъагъуэмэ, мы гуэдзэныр къэ­рали 100-м, къалэ 1471-м щыщхэм къагъэсэбэп хъуащ нобэкIэ, жыпIэнуракъэ, уи щIэныгъэр хэзыгъахъуэу урысей App Store-м ит гуэдзэнхэм я деж 4-нэ увыпIэр щиIыгъщ, дунейпсо мыхьэнэ зиIэ щIэныгъэ утыкухэм япэ ищауэ. 
Зи гугъу тщIы гуэдзэныр зи гукъэкIыр ди республикэм щыщ ГъукIэ Залинэщ, ар Москва щеджащ, дзэ дохутыру щолажьэ. Абы и гукъэкIыр техникэ IуэхухэмкIэ къы­дэ­зыгъэпсынщIар и ныбжьэгъу американ щIалэщ Хуслиг Карсон. Залинэрэ Карсонрэ я лэжьыгъэр и кIэм нэсакъым, гуэдзэ­ныр къызыхуэтыншэу щыткъым, абы иджыри йолэжь. Ауэ иджырей технологиехэм, бжыгъэр зи лъабжьэ зыужьыныгъэм фIыуэ хэзыщIыкI Карсон икъукIэ  зрегъэужь щIэныгъэ утыкум, махуэ къэс щIэ гуэр кърелъхьэ, цIыхухэм, адыгэхэм къахуэсэбэпыну псори зэхуахьэсурэ къагъэбей. 
Гуэдзэныр Iыхьэ-Iыхьэу зэхэтщ - Адыгэ алыфбей, Адыгэбзэ, Адыгэ библиотекэ... Адыгэ алыфбейр дерс 15-у зэхэтщ. Абы хьэр­фым и тхыкIэр, макъым и къэп­сэ­лъыкIэр щызыбогъэцIыхури, уэри жыуи­гъэ­Iэурэ щIегъэбыдэж. Хьэрфхэр, псалъэ­хэр телефоным къизыгъэIукIыр Залинэщ. 
Адыгэбзэр, жьэрыIуатэбзэр зэбгъэщIэну, абы зэрырипсалъэр къэпщIэну ухуей?! Адыгэбзэ Iыхьэм хыхьи, лажьэ. Абы урысыбзэ псалъэ къыпхуредзэ, ар адыгэбзэкIэ зэратхыр къэпщIэн хуейщ: пса-лъиплI къуетри, абы къыхыбох. Пэжу къэп­щIамэ, адэкIэ уокIуатэри, псалъэ гуэр къы­бжеIэ, а зыхэпхар зэратхыр псалъип­лIым къыхэпхын хуейщ. Ахэр уигу ибу­быдэн щхьэкIэ, зыбжанэрэ упщIэ зэ- мыщ­хь­­хэр къыпхуигъэувурэ жэуапхэр къыхыбох, къыхэпхар макъкIэ жеIэ, уэ ар жыбоIэж. Ауэрэ псалъэуха зэхэплъхьэу уре­гъасэ. Мыбы утезэшэнукъым, сыт щхьэ­кIэ жыпIэмэ,Iыхьэ-Iыхьэу зэхэтщи, (бжыгъэхэр, плъыфэхэр, гъэм и зэманхэр, глаголхэр, цIэпапщIэхэр, псэущхьэхэр, шхы­­ныгъуэхэр, дыкъэзыухъуреихь дунейр) сыт хуэдэ Iыхьэр ухуейми къызэIубохри, уро­лажьэ. Бзэр зэбгъэщIэну ухуеймэ, зы­ри щхьэусыгъуэ щымыIэу уи унэм ущIэсу пхузэфIэкIынущ ар. 
Адыгэ хабзэ Iыхьэри апхуэдэ дыдэу лъэбакъуэ зырызу зэхэтщ. А дерсыр къы­зэ­ры­щIидзэр адыгэм илъытэ, пщIэ зыхуищI, япэ иригъэщ псалъэхэрщ. Напэ, укIытэ, лIы­гъэ, хьэщIагъэ, пщIэ, щIыхь, нэгъуэщI­хэрщ. Абыхэм къикIыр къыбгуригъэIуа нэужь, упщIэ-жэуапым къыщIедзэ. 
- Библиотекэм и Iыхьэ зэмылIэужьы-гъуэ­хэм хэдгъэхьэну дыхуейщ Къэбэрдей-Балъкъэрым и мызакъуэу, Къэрэшей-Шэрджэсым, Адыгейм, адыгэ зэрыс нэ­гъуэщI хэгъэгухэм, хамэ къэралхэм щыщу адыгэ щэнхабзэм, бзэм, гъуазджэм, ли­тера­турэм и лэжьакIуэхэм я творчествэр. Абы дэнэ щыпсэу адыгэри хуабжьу зэкъуигъэувэнущ, куэдым къахуэщхьэпэн кърахынущ. Уи унэ ущIэсу тхакIуэ гуэрым и IэдакъэщIэкI къызэIупхыу уеджэу е режиссерым триха адыгэ кином уеплъу Iэмал щыIэныр уасэншэкъэ!? - жеIэ Залинэ. 
ГъукIэм зэрыжиIэмкIэ, адыгэ библиоте­кэм махуэ къэс къыхохъуэ, еш имыIэу зэ­хуахьэс. Ари гуэшащ: тхылъхэр, фильм­хэр, сабийхэм папщIэ мультфильмхэр, ма­­къамэр, уэрэдхэр... Абы сытым дежи къыхэхъуэу екIуэкIынущ адыгэбзэкIэ трахахэр, ятхахэр, ди лъэпкъым траухуахэр, адыгэм и Iуэху зыхэлъ дэфтэрхэр, теплъэгъуэхэр къралъхьэнущ. Уеблэмэ ди лъэп­къым къыхэкIа тхакIуэхэм, усакIуэхэм, режиссерхэм, спортсменхэм, щIэныгъэлI­хэм, Iуэху щхьэпэ пэрыт дэтхэнэми и ­лэ­жьы­гъэмрэ езым теухуамрэ къы­­щыв­гъуэтынущ дяпэкIэ. 
Зы гъэщIэгъуэнми гу лъыстащ, гуэдзэ­ныр си телефоным трезгъэтха нэужь. Ар къызэIухауэ щыщытым деж и лъабжьэм къытредзэ абы а дакъикъэхэм ирилажьэ, зыщызыплъыхь цIыху бжыгъэри, ар зыщыщри, щищIэри. Псалъэм папщIэ: «Дю­сельдорф щыщ адыгэм хабзэм зыщегъэгъуазэ», «Нью-Йорк щыщ адыгэр адыгэбзэ курсхэм хэсщ», «Таганрог щыщ адыгэр гуэдзэным къыхыхьащ», «Дохэ щыщ адыгэр библиотекэм щоджэ», «Эр-Рияд щыщ адыгэм алыфбейр зэрегъэцIыху», «Газиантеп щыщ адыгэм псалъэ зыбжанэм я мыхьэнэр зригъэщIащ», «Хайфэ щыщ адыгэр кино йоплъ», «Милан щыщ адыгэр хабзэмкIэ дерсхэм блэкIащ», «Амстердам щыщ адыгэм и дерсыр иухащ». 
Залинэрэ Карсонрэ мы телефон гуэдзэ­ным зэрызрагъэужьыну я мурадхэр куэд мэхъу. Иджыпсту дыщIагъуахэм ящыщщ, абы уи цIэ-унэцIэр иптхэу, дэнэ щIыпIэ щыщ адыгэми удэуэршэр зэры­хъур. Абы куэд ныбжьэгъу щызэхуохъу, куэдым я унэкъуэщхэр, унэцIэджэгъухэр, Iыхьлыхэр къыщагъуэтыж, телефон номери нэ- гъуэщI хъыбари ухуэмейуэ, Адыгэбзэ гуэ-дзэным и чатым хэти зыщыпыбощIэ. 

Тхыгъэри  сурэтхэри
Дарий  Дахэнур  ейщ. 

Поделиться:

ЧИТАТЬ ТАКЖЕ:

17.07.2026 - 09:03

Ди тхылъ тедзапIэр нэхъыфIхэм хабжэ

Налшыкрэ Пятигорскрэ я тхылъ тедзапIэхэр хагъэхьащ «Илъэсым и тхылъ нэхъыфI» зэпеуэм къыщыхэжаныкIауэ къалъыта IуэхущIапIэ 50-м. 

17.07.2026 - 09:03

Хуиту дыбэуэжат

ФIыгъуэмрэ гуфIэгъуэмрэ зи гура- щэу псэу лэжьакIуэбэр игъэхыщIат ­лъахэм къытепсыха гуауэшхуэм.

16.07.2026 - 08:40

Республикэм къыщагъэсэбэпынущ къэралым щыIэ IэмалыфIхэр

КъБР-м и Iэтащхьэ КIуэкIуэ Казбек лэжьыгъэ IуэхукIэ яIущIащ къэрал кIуэцI IуэхухэмкIэ министру КъБР-м щыIэ Крючков Вячеслав, КъБР-м транспортымрэ гъуэгу хозяйствэмкIэ и министр ДыщэкI Аслъэн, бжыгъ

16.07.2026 - 08:35

ЛIыхъужьхэмрэ щIэблэмрэ зэзышалIэ

Къэбэрдей-Балъкъэр Республикэм Лъэпкъ Iуэху­хэмрэ жылагъуэ проектхэмкIэ и министерствэм ­Iуа­щхьэмахуэ лъапэ иджыблагъэ щригъэкIуэкIащ «Лъэпкъ зэхуаку лагерым» хэтхэмрэ дзэ Iуэху хэхам щыIахэмрэ я

16.07.2026 - 08:34

Гуащэнабдзэхэмрэ сурэтхэмрэ

ХьэтIохъущокъуэм и жыг хадэм ит Розэхэм (Гуащэнаб­дзэ­хэм) я аллеем бадзэуэ­гъуэм и 12-м щагъэлъэ­гъуащ къалащхьэм и «Свой стиль» клубым и сурэттех, илъэс щэ ныкъуэм щIигъу­кIэ инженер IэнатIэм пэр