Орус география биригиуню (РГО) республикада Жаш тёлю арасы къабыры Звёздный элни къыйырында табылгъан белгисиз лётчикни атын ёмюрлюк этиу жумушла бардыргъанды.
Бу огъурлу ишге биригиуню жер-жерли бёлюмюню советини, Росгвардияны управлениясыны бла Звёздныйде аскер бёлюмюню, Курортла эм туризм министерствону, ФСБ-ны Чекчи управлениясыны келечилери, эллиле да къошулгъандыла.
Бек алгъа РГО-ну «Альтаир» арасындан жаш адамла къабырны тийресин тазалагъандыла. Араны башчысы Мокъаланы Тенгиз айтханнга кёре, юч жыл мындан алгъа ала элде акъсакъалладан 1942 жылны кюзюнде, Нальчик ючюн къанлы сермешле баргъан кезиуде, немислиле самолётну чачдыргъанларын билгендиле. Ауур жаралы болгъан совет лётчикни эки тиширыу тапхандыла, жарсыугъа, ол сёлешалмагъанды, биргесине документлери да жокъ эдиле. Кёп да бармай, аскерчи ёлгенди, тиширыула уа аны къартла тургъан юйден узакъ болмай агъач тийресинде асырагъандыла, кеслери ауушхунчу, къабырына къарагъанлай тургъандыла.
60-чы жыллада бу жумушну элден пионерле бла аскер бёлюм тамамлагъандыла, ол заманлада анга эсгертме да салыннганды. Алай 90-чы жыллада пионер организация, аскерчи бёлюм да жабылгъандыла, элден кёпле кёчюп кетгендиле, къартла дунияларын алышхандыла, белгисиз лётчикни къабыры уа унутулгъанды.
- 2024 жылда бу болумну юсюнден «Альтаир» ара билип, аны келечилери кеслерини ыразылыкълары бла къабыргъа къарап тебирегендиле. Анча жылны ичинде унутулгъан жер, аскер къабырланы санына да кийирилмей, осал халда эди. Союзну кезиуюнде адамла мамыр жашауубуз ючюн жанларын-къанларын аямай уруш этген батырланы къабырларына, ала тизмеге киргенлерине бла къалгъанларына эс бёлмей, къарагъандыла. Росгвардияны бёлюмю бла бирге биз аны тап халгъа келтиргенбиз, ариулагъанбыз, малла кирмезча тёгерегин буруула бла бегитгенбиз, жыл сайын келип, тийресин тазалагъанлай да турабыз. Жаш адамлагъа жигитлерибизни атларын ёмюрлюк этиу ишлеге къатышыу сейир болур ючюн, энчи турист жол да жарашдыргъанбыз. Ол къабыр болгъан жерден башланып, элден эм бийик «Пик Первый» тикге элтеди. Жол къыйын тюйюлдю, алай а бек ариу табийгъат жерле бла ётеди. Бюгюн да жаш адамла бла бирге аны ётгенбиз, от тиргизгенбиз, солугъанбыз, тёгерекге бийикден къарагъанбыз, - дегенди Мокъаланы Тенгиз.
Жыйылгъанлагъа ыразылыгъын СССР-ни Сауутланнган Кючлерини ветераны, кёп жылланы элде къуллукъ этген эм жашагъан Евгений Бойко билдиргенди. Ол чертгенича, атлары белгисиз аскерчилени жигитликлери заманлада жутулуп, унутулуп къалмазына барыбыз да жууаплыбыз, аланы батырлыкълары жюрегибизде чынтты кишиликни белгисича къалыргъа керекди.
Урунууну ветераны, элни пионер биригиуюню алгъыннгы башчысы Галина Бойко уа кёп жыл мындан алгъа анга бир тиширыу келип, лётчикни ёлгенини, ала аны къалай асырагъанларыны юсюнден айтханын хапарлагъанды. Ол бу болумгъа уллу кёллю болмагъан, анча жылны къабыргъа къарап тургъан адамлагъа ыспас этгенди.
Росгвардияны элде бёлюмню командирини орунбасары Сергей Беляев къанлы урушда жан берген аскерчилени ёлюклерин излеу эм тийишлисича асырау иш бюгюн да тохтатылмагъанын белгилегенди. «Аны хайырындан кёп жылланы белгисиз болуп тургъан жигитлени юйюрлери аланы къадарларыны юсюнден биледиле. Хау, талайыны атларын ачыкъ эталмасакъ да, ала келир тёлюлени азатлыкълары ючюн ёлгенлерин а туура билебиз. Аланы эсде тутуу, хурмет этиу а ёмюрлеге бизни сыйлы борчубузду», - дегенди ол.
Быллай ишлени магъаналары уллу болгъанларыны юсюнден Курортла эм туризм министерствону жамауат бла байламлыкъла жюрютюу эм сатыу-алыу жаны бла бёлюмюню башчысы Ольга Погребняк, тарых илмуланы доктору Алексей Абазов да айтхандыла. Ала ёсе келген тёлюле мамырлыкъны багъасын, ачы жылланы дерслерин унутмазгъа керек болгъанларын чертгендиле.
Ызы бла жыйылгъанла эсгертмеге гюлле салып, бюгюннгю кюн эсде къалырча бирге суратха тюшгендиле.
Кульчаланы Зульфия.
