Къытхуэнащ и гуащIэр

УсакIуэ, зэдзэкIакIуэ, Къэбэрдей-Балъкъэрым и цIыхубэ тхакIуэ, щэн­хабзэмкIэ щIыхь зиIэ и лэ­жьа­кIуэ Елгъэр Кашиф Мысост и къуэм и фэеплъ пхъэбгъу ар щыпсэуа, Лениным и цIэр зезыхьэ уэрамым тет 42-нэ унэм и деж къыщызэIуахащ. ЗэIущIэм зыкърагъэхьэлIат къэрал унафэщIхэм, Кашиф и лэжьэгъуу, ныбжьэгъуу щытахэм, и благъэ-Iыхьлыхэм. Ар езыгъэкIуэкIа Ат­таев Азнор къызэхуэсахэр кIэщIу щигъэгъуэзащ Кашиф и гъащIэмрэ и гуащIэмрэ икIи пэкIур къызэIуихыну япэ псалъэр иритащ КъБР-м щэнхабзэмкIэ и министр Къумахуэ Мухьэдин. 

- Литературэм и зы лэжьакIуэм и фэеплъыр догъэлъапIэ нобэ, зы унэм и блыным тыдотхэ абы и цIэр. Ар IэмалыфIщ блэкI ныбжьыщIэхэр къы­зэтеувыIэу абы еджэнымкIэ, хэтми къащIэну, и Iэдакъэ къыщIэкIахэр яджыну хуеинымкIэ, - жиIащ минист­рым. - ХъыбарегъащIэ Iэмалхэмрэ дин, жылагъуэ IуэхущIапIэхэм ядэлэ­жьэнымкIэ министру сыщыщыта ­лъэхъэнэм сэ Кашиф сыIущIащ. Ар сигу къызэринар цIыху щэхуущ, цIыхуфIущ, IэщIагъэлI гумызагъэущ. Апхуэдэу ди гъащIэм къыхэнар мащIэ дыдэщ жысIэмэ, арэзы фыкъыздэхъуну си гугъэщ. Зэи и мыIуэху зэрихуэртэкъым, щэху цIыкIуу и Iуэху ищIэжырт, лажьэрт - аращ апхуэдиз IэдакъэщIэкI дунейм къытринэну щIы­хузэфIэкIар. И цIэр Къэбэрдей-Балъкъэрми Урысей Федерацэми я ли­тературэхэм я тхыдэм къыхинащи, и тхылъхэр ди дапхъэхэм телъыху тщыгъупщэнукъым, и Iэдакъэ­щIэкI­хэр псэуху езыри псэунущ.
Тхылъ тедзапIэм и унафэщI, тха­кIуэ, тхыдэдж Котляров Виктор жиIэн и гъунэжт Кашиф теухуауэ. И тхылъ куэдхэм ящыщу плIыр (етхуанэри куэд мыщIэу дунейм къытехьэнущ, ехани къыкIэлъыкIуэнущ) я уней тхылъ тедзапIэм къызэрыщыдэкIар къэплъытэмэ, тхакIуэм и лэжьыгъэм ар мыIейуэ зэрыщыгъуазэр гурыIуэгъуэщ. 
- И щIыхуэ ттелъ къудейкъым дэ ­Елгъэрым, къилэжьа гулъытэм и зы дзакIи зэрыхуэдмыщIыфар сэ щхьэ­течауэ схужыIэнущ. Зи цIэр щIэх-щIэ­хыурэ зэхэтхыу щыта тхакIуэхэм нэхъ­рэ нэхъ мыхьэнэншэкъым (щынэ­хъыфI­ри къыпхухэгъэщынущ) Кашиф и IэдакъэщIэкIхэр. Тхэныр адрей Iуэху псоми нэхърэ нэхъапэу къэ­зы­лъытэу щыта цIыху зэпIэзэрытти аращ ар утыкум щIимытыщар. Феп­лъыт абы и тхылъхэм я фIэщыгъэ­-хэм: «Дыгъэр къыщыщIэкIым», «ЩIэ­дзапIэ», «Сабиигъуэм и дыгъэ», «Мэз бгъуэщIым», «Пщэдджыжь хьэщIэ», «Лъэужьхэр», «Лъагъуныгъэм и бзэ». ГъащIэм и зы Iыхьи гулъытэншэу къы­зэримыгъэнам и щыхьэткъэ ахэр?! И зэдзэкIыгъэ лэжьыгъэхэм гулъытэ щхьэхуэ къалэжь, псом хуэмыдэжу КъурIэн лъапIэр адыгэбзэм къызэ­ры­ригъэзэгъам.
- Горький Максим и цIэр зезыхьэ ­Литературэ институтым дыщы­щIэ­тIыс­хьэм щыгъуэ, ди гъусэу щытт сы­мыцIыху лIы. «Фи Iуэху вдэсIыгъыну сыкъэкIуащ, сы-Елгъэр Кашифщ», - жиIащ абы. ТхакIуэхэм я зэгухьэныгъэм къыбгъэдэкIыу нэкIуауэ арати, ди экзамену хъуам щыIащ, дэтхэнэ­-ри дытригъэгушхуэу, къэдухыхуи и нэIэ къыттригъэкIакъым. СыкъэкIуэжауэ сылажьэу, художественнэ тхыгъэхэр зэздзэкIыу сыхуэза иужь, къызиIуэкIырт и IэдакъэщIэкI сызэремы­лэжьыр. Си насып кърихьэкIащ «Си псэм пэсщIу си лъэпкъ мащIэ» романыр. Абы еджам жиIэфынущ Елгъэр Кашиф теухуа псоми, къыщалъ­хуам къыщыщIэдзауэ и гъащIэм зэ­рыщыту, зэрыщыгъуазэр. И гъащIэм теухуами, ар мемуар тхыгъэкъым, атIэ художественнэ литературэ нэгъэсащ, - жиIащ Урысейм и ТхакIуэхэм я зэгухьэныгъэм и Къэбэрдей-Балъкъэр щIыналъэ къудамэм и тхьэма­дэм и къуэдзэ Мэремкъул Ларисэ.
АдэкIэ къэпсэлъащ «Минги Тау» журналым и редактор нэхъыщхьэ ­Дадуев Аскэр. Абы къыхигъэщащ сыткIи Кашиф и чэнджэщэгъуу зэры­щытар, къуэшкIэ зэджэж зэныбжьэгъуфIхэу къызэрызэдэгъуэгурыкIуар. «Нобэ къытхэмытыж цIыхум хужы­пIэфыну нэхъ псалъэ хэIэтыкIа дыдэу сэ къэслъытэр хузогъэфащэ Кашиф - ар ЦIыхуу щытащ», - жиIащ Аскэр. 
«Литературная Кабардино-Балкария» журналым жэуап зыхь и сек­ретарь, усакIуэ Хьэту Пётр игу къигъэкIыжащ Кашиф гушыIэр и щIасэу зэрыщытар. Езыри къыбдэгушыIэнут, гушыIи къыгурыIуэрт. Гугъуехьу гъащIэм щишэчам гу быдэ хуэмы­щIауэ, гу къабзэрэ псэ хьэлэлу къызэтена цIыху дахэт Кашиф. «Дунейм зэрехыжрэ и Iэрытх къыщIэнауэ и бынхэм къыдагъэкI тхылъ зытхухым нэмыщI, Кашиф тхылъ плIыщI и къалэмыпэм къыщIэкIащ. Ахэр зыхуэ­щхьэпэн, зыджын, зылъытэн дыхъуну си гуапэщ», - жиIащ Пётр. 
Кашиф и къуэ нэхъыщIэ Елгъэр Залым я адэм и цIэр тхыдэм къыхэнэн папщIэ, абы и фэеплъ пхъэбгъу Налшык и уэрамым щыфIэдзэным и унафэр къэзыщтахэм, ар зыгъэзэ­щIахэм, зэIущIэм зыкърезыгъэхьэлIа псоми фIыщIэ яхуищIащ. И къуэ нэхъыжь Аскэррэ Къумахуэ Мухьэдинрэ фэеплъ пхъэбгъум тепхъуа щэкI хужьыр къытрахри, удз гъэгъа абы и лъабжьэм щIагъэуващ. Кашиф зы­цIыхуу щытахэр къэгумэщIарэ я нэп­сыр къафIекIуауэ, апхуэдэуи гуш­хуауэ зэбгрыкIыжахэщ. 

ИСТЭПАН  Залинэ.
Сурэтхэр Къарей Элинэ трихащ. 

Поделиться:

ЧИТАТЬ ТАКЖЕ:

12.06.2026 - 09:03

Хуитыныгъэхэмрэ Iэмалхэмрэ щызэхуэдэм деж

Бэрбэч ХьэтIутIэ и цIэр зезыхьэ Къэбэрдей-Балъ­къэр­ къэрал университетым зыхуигъэувыж и къалэн пажэм – щIалэгъуалэм щIэ­ныгъэ нэхъыщхьэ еты­ным къыдэкIуэу – IэщIагъэ зригъэгъуэтыну хущIэкъуу егъэ­

11.06.2026 - 09:11

ЯгъэткIиинущ кIэлъыплъыныгъэр

Урысей Федерацэм и Президентым и полномочнэ лIыкIуэу Кавказ Ищхъэрэ федеральнэ щIыналъэм щыIэ Чайкэ Юрий дыгъуасэ Пятигорск ­къалэм щригъэкIуэкIащ КИФЩI-м ­хабзэр къызэпауду мылъку щы­зэ­Iэпызыххэм

11.06.2026 - 09:10

Урысей Федерацэм и цIыхуу ущытыныр пщIэшхуэщ

Къэбэрдей-Балъкъэрым и районхэмрэ къалэхэмрэ щыщу зи ныбжьыр илъэс 14 ирикъуа еджакIуэ 26-м дыгъуасэ Урысей Федерацэм и цIыхум и паспортыр КъБР-м и Парламентым щратащ.

10.06.2026 - 15:37

ПсэукIэр ирагъэфIакIуэ

Тэрч щIыналъэм хиубыдэ Дей – Акъбащ Ипщэ – Терекскэ автомобиль гъуэгум щыщ Iыхьэр, Белоглинскэ къуажэм ПащIэм и цIэр зезыхьэ и уэрамыр, къызыхуэтыншэу зэрагъэпэщыж.

10.06.2026 - 09:03

И лъахэгъухэр егъэгушхуэ

Тырныауз къалэм Кулиев Къайсын и цIэр зэрихьэу дэт ЩэнхабзэмкIэ унэм щагъэлъэпIащ тхьэмахуитI ипэ­кIэ Урысей Федерацэм алыдж-урым бэнэкIэмкIэ дыщэ медаль ещанэу къы­щызыхьа Локьяев Жамболэт.