ЖОМАКЪ ХАЛДА БАРГЪАН СЕЙИР ДЕРС

Дуния башында от тюшгенни хатасындан болгъан къыйынлыкъла бир заманда да бошалмайдыла. Жарсыугъа, ала мюлкню, ырысхыны айтмай къойсакъ да, адамланы  жашауларын да аладыла. Ма ол себепден сабийлеге ол къыйынлыкъдан къутулур амалланы юйретиу магъаналы ишледен бириди.
30  апрельде, От тюшгенден сакъланыуну кюнюнде, ол затха энчи эс бурулады – республиканы школларында, сабий садларында да балаланы ол тюрлю къыйынлыкъланы болдурмазгъа, аллай шартха тюберге тюшсе уа, аладан къалай къутулургъа боллугъуна юйретедиле. 
Быллымда «Насып»  сабий садда да ол тюрлю шартха уллу эс бурадыла. Нек дегенде ол жашау бла байламлыды, хар бир инсан да гитчеликден окъуна отну, сирнекни хата келтирирге боллукъларын билирге керекди. 
Быйыл сабий садны юйретиучюлери бу байрамгъа болмагъанча тынгылы хазырланнгандыла: ала, орус халкъ жомакъланы жигитлери болуп, сабийлеге къоркъуусузлукъну деслерин ма алай  сейир, байрам халда бергендиле. 
Ала къурагъан жомакъны магъанасы  былай эди: биринчиден, Обурну юйюне от тюшгени  айтылады. Акъыллы Василиса (Василиса Премудрая) уа аны ёчюлтюрге болушады. Ызы бла сабийлени алларына Агъач киши (Леший) чыгъады. Ол алагъа: «Юйге тюшгенча, от агъачха да тюшерге болады, ол а бютюнда къоркъуулуду! Келигиз, аллай болумгъа тюшмез ючюн, адам агъачда кесин къалай жюрютюрге керек болгъанына къарайыкъ!» – деп, сабийлени эслерин ма ол жууаплы затлагъа бургъанды. 
Хау, агъачда кесин жюрютюуню энчи жорукълары бардыла. Агъач киши сабийлеге, таматала къатларында болмай, от этерге жарамагъанын, жана тургъан сирнекни бир жанына атып къойгъанда, андан ары не болургъа боллугъун айтып ангылатханды. Дагъыда ол бир къоркъуулу затны тюшюргенди сабийлени эслерине: агъачда мияла шешаланы къояргъа да жарамайды, нек дегенде  ала кюнде къызсала, аладан учхан жилтинле от салыргъа боллукъдула. 
Алай а агъачда от этерге тюшгенде да, къоркъуусузлукъну  жорукълары бардыла: кете туруп, отну иги ёчюлтюп, юсюне суу къуюп окъуна, жана тургъан мыдых къалмагъанына тюшюнюрге  керекди.
Бу дерсге алгъадан хазырланнган сабийле назмула айтхандыла, жырлагъандыла, эришиу соруулагъа жууап этгендиле. Бек сейири уа оюнла болгъандыла. Биринчиден, гитчечикле от тюшгенде не телефон бла сёлеширге керек болгъанын арсарсыз айтхандыла. Андан сора жана тургъан юйден  гинжилени чыгъаргъандыла. Ол усталыкъларын ала керти каскала кийип, солургъа тынч болур ючюн, бетлерин да суу журунла бла жабып кёргюзтгендиле. 
Алай бла сабийле бар сынауладан да ётюп, бюгюн алгъан билимлерин хайырланып, Агъач кишиге юйде, агъачда, къайда да отха сакъ болургъа сёз бергендиле. Ол а сабийлени махтагъанды. 
Обур а, уялгъан да этип, кечгинлик тилеп: «Энди мен билеме, от тюшюп зат къалса, не этерге керек болгъанын», – дегенди. 
Сабийле, ойнагъандан, кюлгенден сора да, ол къайда болса да, от тюшгенни къоркъуусузлугъундан хапарлы болгъандыла. Бу байрам кюнде дерсни мураты ол эди да, юйретиучюле анга жетгендиле.

Кертиланы Сакинат.

Поделиться:

ЧИТАТЬ ТАКЖЕ:

12.08.2026 - 15:25

Сабийлени тийишли халда ёсдюрюрге алланып

Жыйылыугъа шахарны билим бериу департаментини къуллукъчусу Светлана Ачмизова, «Солнышко» журналны баш редактору Залина Жериштиева, Кенже, Хасания, Адиюх, Акъ-Суу, Вольный Ауул элледе тиширыу бириги

12.08.2026 - 10:45

Эллиле суу бла тынгылы жалчытылгъандыла

Черек районну администрациясыны башчысы Къулбайланы Алан бардыргъан кезиулю муниципал сагъатда кир-кипчикни  кетериуге эмда суу бла жалчытыугъа энчи эс бурулгъанды.

12.08.2026 - 09:16

Юйретиуню окъутуудан айырыргъа жарамайды

«Машук – 2026» битеуроссей жаш тёлю форумгъа къатышханла бла билим бериу программаланы жарашдыргъанладан бири эм башчысы Евгений Нилов тюбешгенди.

11.08.2026 - 14:52

Жашауну, адамланы да сюйгенди

Гузиланы Хызырны бла Еленаны юйюрлерини юслеринден  газетибизде алгъын да жазгъанбыз. Ол къууанчлы иш бла байламлы болгъанды – ала бирге къош къурагъанлы 50 жыл толгъан эди.

11.08.2026 - 10:50

Къачан да тынч жолну сайламагъанды

– Атабызны айтханы бла Прохладныйде эл мюлк техникумну механизаторланы хазырлагъан бёлюмюне киргенме. Болсада жюрегим окъуудан эсе ишге бегирек тартханы ючюн урунууну сайлайма.