2026 гъэм мэлыжьыхьым и 9-м и ныбжьыр илъэс 70 ирокъу Къэбэрдей-Балъкъэр Республикэм и прокуратурэм илъэс куэдкIэ щылэжьа, юстицэм и чэнджэщэгъу нэхъыжь Мэсей Аскэр Хьэжмусэ и къуэм. Абы къызэринэкIа гъуэгуанэр Хабзэм псэемыблэжу хуэлэжьэным, цIыхум хэлъыфынкIэ хъуну жэуаплыныгъэм, IэщIагъэм хуэпэжыным я щапхъэщ.
Аскэр Къэбэрдей-Балъкъэр АССР-м хыхьэ Аруан щIыналъэм и Арщыдан къуажэм 1956 гъэм къыщалъхуащ. Советыдзэм и гупым хэту Германием къулыкъу щищIэу къигъэзэжа нэужь, ар щIэтIысхьащ Курский Д. И. и цIэр зэрихьэу Саратов дэт Юридическэ институтым икIи диплом плъыжькIэ 1981 гъэм ар къиухащ.
Абдеж щыщIидзащ прокуратурэ IэнатIэм илъэс куэдкIэ купщIафIэу щрихьэкIа къулыкъур. Аскэр Черкесск къалэм и прокуратурэм и стажеру къыщIидзэри, следователь нэхъыжьу, итIанэ Къэрэшей-Шэрджэс автоном облас-тым и прокуратурэм Iуэху нэхъ гугъухэмкIэ следователу лэжьащ, Къэбэрдей-Балъкъэр Республикэм и прокуратурэм къигъэзэжа нэужь, илъэс куэдкIэ ар пэрытащ следственнэ управленэм Iуэху нэхъ гугъухэр зэхэгъэкIынымкIэ и къудамэм и унафэщI, криминалистикэмкIэ къудамэм и унафэщI къулыкъухэм. КIэлъыкIуэу абы къыхуагъэфэщащ къэрал кIуэцI IуэхухэмкIэ органхэм, наркоконтролым, таможнэм, суд приставхэм, уголовнэ-гъэзэщIакIуэ IэнатIэм уголовно-процессуальнэ Iуэхухэр зэрыщагъэзащIэм кIэлъып- лъынымкIэ прокуратурэм и къудамэм и унафэщI IэнатIэр.
Сыт хуэдэ къулыкъу иIыгъами, Мэсей Аскэр зи IэщIагъэм фIыуэ хэзыщIыкI IэщIагъэлIу, къызэгъэпэщакIуэ Iэзэу, хабзэм темыкI унафэщIущ зэрыщытар. Юриспруденцэм куууэ зэрыхищIыкIым, IэщIагъэм и щэху псоми зэрыщыгъуа-зэм къыхуихьащ абы и лэжьэгъухэм къыхуащI пщIэмрэ а IэщIагъэм пэрытхэм я Iулыджымрэ. Абы и Iэдакъэ къыщIэкIащ щIэпхъаджагъэм пэщIэтыным хэлъ гугъуехьхэр щыгъэбелджыла, уголовнэ Iуэхухэр щызэхагъэкIкIэ, судым и пэ къихуэу прокурор кIэлъыплъыныгъэ тэмэм зэтеублэныр къызэгъэпэщыным ехьэлIа щIэныгъэ-практикэ, егъэджэныгъэ-методикэ лэжьыгъэхэр. Ахэр тхылъу щыIэщ, лэжьэн щIэзыдзагъащIэхэм къагъэсэбэпу.
Мэсей Аскэр и зэфIэкIым пщIэ къыпэкIуащ. Абы къыхуагъэфэщащ «Хэкум и пащхьэм щиIэ фIыщIэхэм папщIэ» орденым и II нагъыщэр зиIэ медалыр; «Урысей Федерацэм и Прокуратурэм щIыхь зиIэ и лэжьакIуэ» бгъэхэIу дамыгъэр; «Хабзэм зэрыхуэпэжым папщIэ» къызэрыхагъэщ дамыгъэм и япэ нагъыщэр; «Прокуратурэм и ветеран» медалыр; Ягужинскэм и цIэкIэ щыIэ медалыр; Къэбэрдей-Балъкъэр Республикэм и Iэтащхьэм, Парламентым, Правительствэм я ЩIыхь тхылъ-хэр. Ар КъБР-м щIыхь зиIэ и юристщ. Апхуэдэ щытхъу, фIыщIэ тхылъу Урысей Федерацэм и Генеральнэ прокурорым, Къэбэрдей-Балъкъэр Республикэм и прокурорым, КъБР-м и къулыкъущIапIэхэм я унафэщIхэм къабгъэдэкIахэр я щыхьэтщ Мэсейм хабзэр хъумэным хуищIа хэлъхьэныгъэм и мыхьэнэр къызэралъытам.
Мэсей Аскэр 2024 гъэм и мэлыжьыхьым и ныбжьым тещIыхьауэ, къулыкъум къыпэрыкIащ. Иджы Къэбэрдей-Балъкъэр Республикэм и прокуратурэм и ветеранхэм (пенсэ кIуахэм) я советым хэту, ар йолэжь езыр зыпэрыта IэнатIэм Iухьэ щIалэхэр гъэсэным, абыхэм чэнджэщэгъу яхуохъу.
Къэбэрдей-Балъкъэр Республикэм и прокуратурэм щылажьэхэр гурэ псэкIэ йохъуэхъу Мэсей Аскэр и махуэ лъапIэмкIэ, узыншагъэ быдэ, зэIузэпэщыгъэ, гъащIэ кIыхь иIэну ди гуапэщ.
КъБР-м и прокуратурэ.