Суздаль къалэм гъатхэпэм и 19-м щекIуэкIащ Урысей Федерацэм и Хабзэубзыхухэм я советым социальнэ IуэхухэмкIэ и комиссэм и зэIущIэ. Ар теухуауэ щытащ еджакIуэхэм я узыншагъэр хъумэныр къызэрызэрагъэпэщ щIыкIэм.
Лэжьыгъэм хэтащ КъБР-м и Парламентым и УнафэщI, УФ-м и Хабзэубзыхухэм я советым социальнэ Iуэхухэмрэ дунейпсо зэдэлэжьэныгъэм пыщIа гугъуехьхэмкIэ и комиссэхэм хэт Егоровэ Татьянэ, республикэм и хабзэубзыху IуэхущIапIэм ПромышленностымкIэ, транспортымкIэ, связымрэ гъуэгу IэнатIэмкIэ и комитетым и унафэщI Къалмыкъ Марат, УФ-м и щIыналъэхэм я хабзэубзыху IэнатIэхэм я лIыкIуэхэр.
ЗэIущIэм щIадзэн ипэ, депутатхэр щыIащ Суздаль район сымаджэщым и поликлиникэмрэ курыт еджапIэмрэ. Абы депутатхэм Iэмал къаритащ еджакIуэхэм я гъащIэр нэхъыбэу зыпыщIа IуэхущIапIэхэм я щытыкIэр зрагъэлъэагъуну.
ЕджапIэхэмрэ
зыгъэпсэхупIэхэмрэ зытегъэщIар
УФ-м и Хабзэубзыхухэм я советым и комиссэм и зэIущIэм щIыналъэхэм я лIыкIуэхэр щызэдэгуэшащ школакIуэхэм гъащIэ узыншэр я тегъэщIапIэ щIыным ехьэлIауэ ирагъэкIуэкI лэжьыгъэхэмкIэ.
Егоровэ Татьянэ тепсэлъыхьащ еджакIуэхэм я гъащIэмрэ зэманымрэ щхьэпэу ирахьэкIыным ди республикэм зэрыщыкIэлъыплъым, цIыхубэм я узыншагъэр къэралым и зэIузэпэщыгъэм и лъабжьэ нэхъыщхьэу зэрыщытым. Абы жиIащ Къэбэрдей-Балъкъэрым узыншагъэр хъумэнымкIэ и IэнатIэр Iуэхугъуэ нэхъыщхьищым зэратещIыхьар: щIыуэпсым и хъугъуэфIыгъуэ телъыджэхэм, IуэхущIапIэхэм зэрызаужьым, иджырей технологиехэм. КъБР-м и Парламентым и УнафэщIым къыхигъэщащ щIыналъэм и дуней щытыкIэр зэгъыу зэрыщытыр, бгыхэм я хьэуа къабзэр, мэкъумэшхэкIхэмкIэ зэрыкъулейр щIэблэм куэдкIэ къазэрыхуэщхьэпэр, апхуэдэуи псы хущхъуэ къыщIэжыпIэу блым хуэзэу сабийхэм я узыншагъэр щрагъэфIакIуэ центрхэр, зыгъэпскIыпIэхэр зэрыщаухуар сэбэп зэрахуэхъур.
Республикэм егъэджэныгъэ IэнатIэр жыджэру щрагъэфIакIуэ: еджапIэщIэхэр яухуэ, зэрагъэпэщыжхэр унэлъащIэкIи IэмэпсымэхэмкIи къызыхуэтыншэу къызэIуахыж, спорт пэшхэмрэ школ шхапIэхэмрэ къэгъэщIэрэщIэжыным гулъытэ хэха хуащI. IэщIагъэ щрагъэгъуэт еджапIэхэр зэрыщыту псырэ хуабэкIэ къызэгъэпэщащ, спорт пэшхэмрэ шхапIэхэмрэ я бжыгъэр адрей щIыналъэхэм ейм елъытауэ хуэдитIкIэ щынэхъыбэщ.
Егоровэр къытеувыIащ щIыпIэм къыщыщIагъэкI ерыскъыхэкIхэмкIэ школхэр къызэрызэрагъэпэщым и фIыгъэкIэ сабийхэр къэуат зыщIэлъхэмкIэ зэрагъашхэр. ПэщIэдзэ школым щеджэхэм къищынэмыщIауэ, республикэ, щIыпIэ бюджетхэм къыхагъэкI ахъшэкIэ тIэунейрэ ерыскъы пщтыр ягъуэт 5-11-нэ классхэм щеджэу бынунагъуэшхуэхэм, унагъуэ хуэмыщIахэм щыщхэм, сабий ныкъуэдыкъуэхэм, зеиншэхэм, дзэ Iуэху хэхам хэтхэм я бынхэм.
Республикэм и IуэхущIапIэ телъыджэхэм ящыщщ Налшык и зыгъэпсэхупIэ щIыпIэм щыIэ уэздыгъей мэзышхуэм жьэн уз зиIэ сабийхэм папщIэ щыIэ санаторэ-школыр. Абы щагъэзащIэ «Дадийщхьэху хужь» Iуэхур. Кавказ Ищхъэрэм щIэныгъэ гуэдзэн щрат и IуэхущIапIэ нэхъ ин дыдэ «ДыгъафIэ къалэ» сабий академием махуэ къэс сабий минитхум нэс йокIуалIэ. Абы хэтщ сабий зэчиифIэхэм папщIэ жэщи махуи лажьэ лицейри.
Сабийхэм медицинэ дэIэпыкъуныгъэ щагъуэт IуэхущIапIэ 12-м, УнэтIыныгъэ куэдым хуэгъэпса иджырей республикэ сабий клиникэ центрымрэ Iуащхьэмахуэ лъапэ дэт бгы лъагэ Аллергологие центрымрэ яхэту. Илъэситхум къриубыдэу сабий медицинэ IуэхущIапIэу 10 зэрагъэпэщыжащ. ЗыгъэпсэхупIэхэр 21-рэ мэхъу, тIур сабийхэм ятещIыхьащ. Спорт-адаптивнэ школ, «Лэгъупыкъу», «Вагъуэ цIыкIу» сабий санаторэхэр республикэм щолажьэ. Абыхэм еджэнри узыншагъэр щрагъэфIэкIуэнри зэгъусэу къыщызэгъэпэщащ, ЛФК-мрэ иппотерапиемрэ къыщагъэсэбэп. «Лэгъупыкъу» зыгъэпсэхупIэм иджы япэу щыIащ Луганск, Донецк цIыхубэ республикэхэм, Херсон щIыналъэм щыщ сабийхэр.
Апхуэдэуи республикэм ехъулIэныгъэкIэ щолажьэ бгы лъагэхэм щыIэ «Сокол» со-циально-реабилитацэ центрыр, сабий зэчиифIэхэм папщIэ «Антарес» щIыналъэ IуэхущIапIэр, узыншагъэр щрагъэфIакIуэ IэнатIэ 18. УнэтIыныгъэ куэдым хуэгъэпса республикэ сабий клиникэ центрым епхауэ 2025 гъэ лъандэрэ лажьэ госпитальнэ еджапIэм и Iуэху бгъэдыхьэкIэр къэралым щынэхъыфIу къалъытащ. Лъэпкъ Iуэхухэм хыхьэу, щIалэгъуалэ центрхэр къызэрагъэпэщ, узыншагъэр хъумэным теухуа программэхэр ягъэзащIэ. Мурадхэм ящыщщ «Долинск» зыгъэпсэхупIэм щIалэгъуалэ лагерь къыщызэIуахыныр.
- Сабийхэм я узыншагъэр щынэхъыфI щIыналъэхэм Къэбэрдей-Балъкъэрыр мызэ-мытIэу яхэтащ. 2025 гъэм а Iуэхур ефIэкIуащ процент 59,5-кIэ (2017 гъэм нэхърэ проценти 6,4-кIэ нэхъыбэщ). Дызэрыт илъэсым Къэбэрдей-Балъкъэрыр яхэтщ Урысейм Узыншагъэр хъумэнымкIэ и министерствэм «Узыншагъэм и картэ» и Iуэхур щагъэзащIэ щIыналъитхум, - къыхигъэщащ Егоровэ Татьянэ.
Республикэм и хабзэубзыху IуэхущIапIэм и УнафэщIым щIыналъэ куэдым я зэхуэдэ гугъуехьхэри къигъэлъэгъуащ: унэтIыныгъэ щхьэхуэхэмкIэ сабий дохутырхэр, курыт щIэныгъэ зиIэ медицинэ IэщIагъэлIхэр къазэремэщIэкIыр, зи псэлъэкIэм ныкъусаныгъэ иIэ сабийхэр къэхутэнымрэ апхуэдэхэм ядэлэжьэнымрэ зи IэщIагъэхэр школхэм зэрыщымыIэр, узыфэ хэхахэм сабийхэр ирищахъумэн папщIэ халъхьэ мастэхэм къызэщIрагъэубыдэр нэхъ мащIэ зэрыхъуар, сабий лагерхэм зегъэубгъун зэрыхуейр.
- Мы гугъуехьхэр зэрызэфIэтхынум теухуауэ щIыналъэм гупсысэ пыухыкIахэр щыIэщ. Ауэ федеральнэ IэнатIэм гулъытэ зыхуищIыпхъэ Iуэхухэри яхэтщ абыхэм. Сабий псоми зэхуэдэу зегъэгъэпсэхуным хуэунэтIауэ «Сабий кэшбэк» программэр къэгъэщIэрэщIэжыным дыхэплъэну къыхыдолъхьэ, бынунагъуэшхуэхэм, дзэ Iуэху хэхам хэтхэм я бынхэм, зи хэхъуэр ику иту яIэн хуейм нэмыс унагъуэхэм нэхъ ятегъэщIауэ, - къигъэлъэгъуащ КъБР-м и Парламентым и УнафэщIым.
Ди республикэр йодым зэрыхущыщIэм и Iуэхум Егоровэ Татьянэ къытеувыIащ. Къэбгъэлъагъуэмэ, Къэбэрдей-Балъкъэрыр къалъытэ лъхъумбыр (йод) щымащIэ щIыналъэу. Абы ехьэлIа республикэ законыр къащтами, сабийхэм я узыншагъэм дежкIэ шынагъуэ зыпылъ а Iуэхум купщIафIэу пэщIэтыфын папщIэ, IэнатIэ зэмылIэужьыгъуэхэр зэхэту елэжьын хуейщ, йодкIэ къулей шхыныгъуэхэр къыщIэгъэкIынымрэ къэгъэсэбэпынымрэ ягъэкIуатэу.
Егоровэ Татьянэ къызэрилъытэмкIэ, я мурадхэр къехъулIэн папщIэ гугъуехьхэм зэгъусэу елэжьын хуейщ. Абы къыхилъхьа жэрдэмхэр зэIущIэм хэтахэм даIыгъащ. Хабзэубзыхухэм я советым и комиссэм и зэIущIэр щиухым, УФ-м и Къэрал Думэм, ФедерацэмкIэ Советым, УФ-м и Правительствэм ягъэхьыну унафэхэр зэхалъхьащ.
ЗэIущIэм къыщызэщIакъуэжащ УФ-м и Хабзэубзыхухэм я советым Социальнэ IуэхухэмкIэ и комиссэм 2025 гъэм иригъэкIуэкIа лэжьыгъэм кърикIуахэри.
Парламент зэпыщIэныгъэхэм зезыгъэубгъущ
УФ-м и Хабзэубзыхухэм я советым Социальнэ IуэхухэмкIэ и комиссэм и хэгъэгу зэIущIэм хыхьэу екIуэкIащ щIыналъэ зэдэлэжьэныгъэр гъэбыдэным хуэунэтIа Iуэху. Абдеж Iэ щыщIадзащ дэфтэр нэхъыщхьитIым: КъБР-м и Парламентым зэгурыIуэныгъэхэр ярищIылIащ Урысейм и щIыналъитIым - Владимирскэ, Ивановскэ областхэм - я хабзэубзыху IуэхущIапIэхэм.
ЗэгурыIуэныгъэхэр я IэщIэдзхэмкIэ зэрагъэубыдащ КъБР-м и Парламентым и УнафэщI Егоровэ Татьянэ, Владимирскэ щIыналъэм и Хабзэубзыху Зэхуэсым и УнафэщI Хохловэ Ольгэ, Ивановскэ областым и Думэм и УнафэщI Дмитриевэ Маринэ сымэ.
Хабзэубзыхухэм къызэрыхагъэщамкIэ, зэгурыIуэныгъэхэм я мурад нэхъыщхьэр парламент зэпыщIэныгъэхэр гъэбыдэнырщ, зэрызэдэлэжьэну унафэхэм зегъэубгъу-нырщ.
- ЩIыналъэ зэдэлэжьэныгъэхэм мыхьэнэшхуэ яIэщ социально-экономикэ зыужьыныгъэм хуэунэтIа къалэнхэр зэгъэхъулIэнымкIэ. Нобэрей зэман мытыншым ди зэпыщIэныгъэхэр едгъэфIэкIуэныр Iэмалыншэу жыпIэ хъунущ. Урысейм и лъэпкъхэм я зэкъуэтыныгъэм и илъэсым апхуэдэ къалэнщ ди къэралым и Президент Путин Владимир къытхуигъэувар. Нобэ Iэ зыщIэддза зэгурыIуэныгъэхэр а лэжьыгъэм и хэлъхьэныгъэщ, - жиIащ Егоровэм.
КъБР-м и Парламентым и УнафэщIым къызэрыхигъэщамкIэ, щIыналъэхэм нэхъыбэу яфIэгъэщIэгъуэнщ республикэм мэкъумэшым, сатум, промышленностым щиIэ зэфIэкIхэр къапщытэныр. Абы щхьэ-хуэу къыхигъэщащ туризм IэнатIэр - Урысейм и «Золотое кольцо»-мрэ Европэм и щыгу нэхъ лъагэ дыдэу Къэбэрдей-Балъкъэрым щыIэмрэ ди къэралым и туризмэм и нэщэнэу, ар къызэрацIыхуу зэрыщытыр.
Депутатхэм шэч къытрахьэркъым я зэгурыIуэныгъэм я зэфIэкIхэмкIэ зэрызэригъэхъуэжэным къыщымынэу, хабзэубзыху жэрдэмхэри зэгъусэу къыхалъхьэнымкIэ Iэмал къазэрыритынум.
КъБР-м и Парламентым и
пресс-IуэхущIапIэ.