ЩIэблэм гулъытэ хуэщIынымкIэ яIэ зэфIэкIыр

Суздаль къалэм гъатхэпэм и 19-м щекIуэкIащ Урысей Федерацэм и Хабзэуб­зыхухэм я советым социальнэ Iуэху­хэм­кIэ и комиссэм и зэIущIэ. Ар теухуауэ щы­тащ еджакIуэхэм я узын­шагъэр хъумэ­ныр къызэрызэрагъэпэщ щIы­кIэм.
 
Лэжьыгъэм хэтащ КъБР-м и Парламентым и УнафэщI, УФ-м и Хабзэубзыхухэм я советым социальнэ Iуэхухэмрэ дунейпсо зэдэлэжьэныгъэм пыщIа гу­гъуехь­хэмкIэ и комиссэхэм хэт Егоровэ Татьянэ, республикэм и хабзэубзыху IуэхущIапIэм Про­мыш­ленностымкIэ, транспортымкIэ, связымрэ гъуэгу IэнатIэмкIэ и комитетым и унафэщI Къалмыкъ Марат, УФ-м и щIыналъэхэм я хабзэубзыху IэнатIэхэм я лIыкIуэхэр.
ЗэIущIэм щIадзэн ипэ, депутатхэр щыIащ Суздаль район сымаджэщым и поликлиникэмрэ курыт еджапIэмрэ. Абы депутатхэм Iэмал къаритащ еджакIуэхэм я гъащIэр нэхъыбэу зыпыщIа IуэхущIапIэхэм я щытыкIэр зрагъэлъэагъуну.
ЕджапIэхэмрэ 
зыгъэпсэхупIэхэмрэ зы­тегъэщIар
УФ-м и Хабзэубзыхухэм я советым и комиссэм и зэIущIэм щIыналъэхэм я лIыкIуэ­хэр щызэдэгуэшащ школакIуэхэм гъащIэ узын­шэр я тегъэщIапIэ щIыным ехьэлIауэ ирагъэкIуэкI лэжьыгъэхэмкIэ.
Егоровэ Татьянэ тепсэлъыхьащ еджа­кIуэхэм я гъащIэмрэ зэманымрэ щхьэпэу ирахьэкIыным ди республикэм зэры­щы­кIэлъыплъым, цIыхубэм я узыншагъэр къэ­ралым и зэIузэпэщыгъэм и лъабжьэ нэ­хъыщ­хьэу зэрыщытым. Абы жиIащ Къэбэрдей-Балъкъэрым узы­н­­шагъэр хъумэнымкIэ и IэнатIэр Iуэхугъуэ нэхъыщхьищым зэратещIыхьар: щIыуэпсым и хъугъуэфIыгъуэ телъыджэхэм, IуэхущIапIэхэм зэрызаужьым, иджырей технологие­хэм. КъБР-м и Парламентым и УнафэщIым къыхигъэщащ щIыналъэм и дуней щы­тыкIэр зэгъыу зэры­щы­тыр, бгыхэм я хьэуа къабзэр, мэкъумэш­хэкIхэмкIэ зэрыкъулейр щIэблэм куэдкIэ­ ­къазэрыхуэщхьэпэр, ап­хуэ­дэуи псы хущ­хъуэ къыщIэжыпIэу блым хуэзэу сабийхэм я узыншагъэр щрагъэфIа­кIуэ центрхэр, зыгъэпскIыпIэхэр зэрыщаухуар сэбэп зэрахуэхъур.
Республикэм егъэджэныгъэ IэнатIэр жы­джэру щрагъэфIакIуэ: еджапIэщIэхэр яу­хуэ, зэрагъэпэщыжхэр унэлъащIэкIи Iэмэпсы­мэхэмкIи къызыхуэтыншэу къызэIуахыж, спорт пэшхэмрэ школ шхапIэхэмрэ къэгъэщIэрэщIэжыным гулъытэ хэха хуащI. Iэ­щIагъэ щрагъэгъуэт еджапIэхэр зэрыщыту псырэ хуабэкIэ къызэгъэпэщащ, спорт пэшхэмрэ шхапIэхэмрэ я бжыгъэр адрей щIыналъэхэм ейм елъытауэ  хуэдитIкIэ щынэхъыбэщ.
Егоровэр къытеувыIащ щIыпIэм къы­щыщIагъэкI ерыскъыхэкIхэмкIэ школхэр къызэрызэрагъэпэщым и фIыгъэкIэ сабийхэр къэуат зыщIэлъхэмкIэ зэрагъашхэр. Пэ­щIэдзэ школым щеджэхэм къищынэмыщIауэ, республикэ, щIыпIэ бюджетхэм къыхагъэкI ахъшэкIэ тIэунейрэ ерыскъы пщтыр ягъуэт 5-11-нэ классхэм щеджэу бынуна­гъуэш­хуэхэм, унагъуэ хуэмыщIахэм щыщ­хэм, сабий ныкъуэдыкъуэхэм, зеиншэхэм, дзэ Iуэху хэхам хэтхэм я бынхэм.
Республикэм и IуэхущIапIэ телъыджэхэм ящыщщ Налшык и зыгъэпсэхупIэ щIыпIэм щы­Iэ уэздыгъей мэзышхуэм жьэн уз зиIэ са­бийхэм папщIэ щыIэ санаторэ-школыр. Абы щагъэзащIэ «Дадийщхьэху хужь» Iуэ­хур. Кавказ Ищхъэрэм щIэныгъэ гуэдзэн щра­т и IуэхущIапIэ нэхъ ин дыдэ «ДыгъафIэ къалэ» сабий академием махуэ къэс сабий ми­нитхум нэс йокIуалIэ. Абы хэтщ сабий зэчиифIэхэм папщIэ жэщи махуи лажьэ лицейри.
Сабийхэм медицинэ дэIэпыкъуныгъэ щагъуэт IуэхущIапIэ 12-м, УнэтIыныгъэ куэдым хуэгъэпса иджырей республикэ сабий клиникэ центрымрэ Iуащхьэмахуэ лъапэ дэт бгы лъагэ Аллергологие центрымрэ яхэту. Илъэ­ситхум къриубыдэу сабий медицинэ IуэхущIапIэу 10 зэрагъэпэщыжащ. Зыгъэп­сэхупIэхэр 21-рэ мэхъу, тIур сабийхэм ятещIыхьащ. Спорт-адаптивнэ школ, «Лэгъу­пыкъу», «Вагъуэ цIыкIу» сабий санаторэхэр рес­публикэм щолажьэ. Абыхэм еджэнри узыншагъэр щрагъэфIэкIуэнри зэгъусэу къы­щызэгъэпэщащ, ЛФК-мрэ иппотера­пием­рэ къыщагъэсэбэп. «Лэгъупыкъу» зыгъэпсэхупIэм иджы япэу щыIащ Луганск, Донецк цIыхубэ республикэхэм, Херсон щIы­налъэм щыщ сабийхэр.

Апхуэдэуи республикэм ехъулIэныгъэкIэ щолажьэ бгы лъагэхэм щыIэ «Сокол» со-­циаль­но-реабилитацэ центрыр, сабий зэчии­фIэхэм папщIэ «Антарес» щIыналъэ IуэхущIапIэр, узыншагъэр щрагъэфIакIуэ IэнатIэ 18. УнэтIыныгъэ куэдым хуэгъэпса республикэ сабий клиникэ центрым епхауэ 2025 гъэ лъандэрэ лажьэ госпитальнэ еджапIэм и Iуэху бгъэдыхьэкIэр къэралым щынэхъыфIу къалъытащ. Лъэпкъ Iуэхухэм хыхьэу, щIалэгъуалэ центрхэр къызэрагъэпэщ, узыншагъэр хъумэным теухуа программэхэр ягъэзащIэ. Мурадхэм ящыщщ «Долинск» зыгъэпсэхупIэм щIалэгъуалэ лагерь къыщызэ­Iуахыныр.
- Сабийхэм я узыншагъэр щынэхъыфI ­щIыналъэхэм Къэбэрдей-Балъкъэрыр мызэ-мытIэу яхэтащ. 2025 гъэм а Iуэхур ефIэ­кIуащ процент 59,5-кIэ (2017 гъэм нэхърэ проценти 6,4-кIэ нэхъыбэщ). Дызэрыт илъэсым ­Къэ­бэрдей-Балъкъэрыр яхэтщ Урысейм Узын­шагъэр хъумэнымкIэ и министерствэм «Узыншагъэм и картэ» и Iуэхур щагъэзащIэ щIыналъитхум, - къыхигъэщащ Егоровэ Татьянэ.
Республикэм и хабзэубзыху IуэхущIапIэм и УнафэщIым щIыналъэ куэдым я зэхуэдэ ­гугъуехьхэри къигъэлъэгъуащ: унэтIыныгъэ щхьэхуэхэмкIэ сабий дохутырхэр, курыт щIэныгъэ зиIэ медицинэ IэщIагъэлIхэр ­къазэремэщIэкIыр, зи псэлъэкIэм ныкъусаныгъэ иIэ сабийхэр къэхутэнымрэ апхуэ­дэ­­хэм ядэлэжьэнымрэ зи IэщIагъэхэр школхэм зэрыщымыIэр, узыфэ хэхахэм сабийхэр ирищахъумэн папщIэ халъхьэ мастэхэм къызэщIрагъэубыдэр нэхъ мащIэ зэрыхъуар, сабий лагерхэм зегъэубгъун зэрыхуейр.
- Мы гугъуехьхэр зэрызэфIэтхынум теухуауэ щIыналъэм гупсысэ пыухыкIахэр щы­Iэщ. Ауэ федеральнэ IэнатIэм гулъытэ зы­хуищIыпхъэ Iуэхухэри яхэтщ абыхэм. Сабий псоми зэхуэдэу зегъэгъэпсэхуным хуэунэ­тIауэ «Сабий кэшбэк» программэр къэгъэщIэрэщIэжыным дыхэплъэну къыхыдолъ­хьэ, бынунагъуэшхуэхэм, дзэ Iуэху хэхам хэтхэм я бынхэм, зи хэхъуэр ику иту яIэн ­хуейм нэмыс унагъуэхэм нэхъ ятегъэщIауэ, - къигъэлъэгъуащ КъБР-м и Парламентым и УнафэщIым.
Ди республикэр йодым зэрыхущыщIэм и Iуэхум Егоровэ Татьянэ къытеувыIащ. Къэбгъэлъагъуэмэ, Къэбэрдей-Балъкъэрыр къалъытэ лъхъумбыр (йод) щымащIэ щIыналъэу. Абы ехьэлIа республикэ законыр ­къащтами, сабийхэм я узыншагъэм дежкIэ шынагъуэ зыпылъ а Iуэхум купщIафIэу пэ­щIэтыфын папщIэ, IэнатIэ зэмылIэужьы­гъуэхэр зэхэту елэжьын хуейщ, йодкIэ ­къулей шхыныгъуэхэр къыщIэгъэкIынымрэ къэгъэсэбэпынымрэ ягъэкIуатэу.
Егоровэ Татьянэ къызэрилъытэмкIэ, я мурадхэр къехъулIэн папщIэ гугъуехьхэм зэ­гъусэу елэжьын хуейщ. Абы къыхилъхьа жэрдэмхэр зэIущIэм хэтахэм даIыгъащ. Хабзэубзыхухэм я советым и комиссэм и зэIущIэр щиухым, УФ-м и Къэрал Думэм, ФедерацэмкIэ Советым, УФ-м и Правительствэм ягъэ­хьыну унафэхэр зэхалъхьащ.
ЗэIущIэм къыщызэщIакъуэжащ УФ-м и ­Хабзэубзыхухэм я советым Социальнэ IуэхухэмкIэ и комиссэм 2025 гъэм иригъэкIуэкIа лэжьыгъэм кърикIуахэри.

Парламент зэпыщIэныгъэхэм зезыгъэубг­ъущ
УФ-м и Хабзэубзыхухэм я советым Со­циаль­нэ IуэхухэмкIэ и комиссэм и хэгъэгу зэIущIэм хыхьэу екIуэкIащ щIыналъэ зэдэ­лэ­жьэныгъэр гъэбыдэным хуэунэтIа Iуэху. ­Абдеж Iэ щыщIадзащ дэфтэр нэхъыщхьитIым: КъБР-м и Парламентым зэгурыIуэныгъэхэр ярищIылIащ Урысейм и щIыналъитIым - Владимирскэ, Ивановскэ областхэм - я хабзэубзыху IуэхущIапIэхэм.
ЗэгурыIуэныгъэхэр я IэщIэдзхэмкIэ зэрагъэубыдащ КъБР-м и Парламентым и УнафэщI Егоровэ Татьянэ, Владимирскэ щIыналъэм и Хабзэубзыху Зэхуэсым и Уна­фэщI Хохловэ Ольгэ, Ивановскэ областым и Думэм и УнафэщI Дмитриевэ Маринэ сымэ.
Хабзэубзыхухэм къызэрыхагъэщамкIэ, зэгурыIуэныгъэхэм я мурад нэхъыщхьэр парламент зэпыщIэныгъэхэр гъэбыдэнырщ, зэрызэдэлэжьэну унафэхэм зегъэуб­гъу-нырщ. 
- ЩIыналъэ зэдэлэжьэныгъэхэм мыхьэнэшхуэ яIэщ социально-экономикэ зыужьы­ныгъэм хуэунэтIа къалэнхэр зэгъэхъулIэнымкIэ. Нобэрей зэман мытыншым ди зэпыщIэныгъэхэр едгъэфIэкIуэныр Iэмалыншэу жыпIэ хъунущ. Урысейм и лъэпкъхэм я зэкъуэтыныгъэм и илъэсым апхуэдэ къалэнщ ди къэралым и Президент Путин Владимир къытхуигъэувар. Нобэ Iэ зыщIэддза зэгурыIуэныгъэхэр а лэжьыгъэм и хэлъхьэныгъэщ, - жиIащ Егоровэм.
КъБР-м и Парламентым и УнафэщIым къызэрыхигъэщамкIэ, щIыналъэхэм нэхъыбэу яфIэгъэщIэгъуэнщ республикэм ­мэкъумэшым, сатум, промышленностым щиIэ зэфIэкIхэр къапщытэныр. Абы щхьэ-хуэу ­къы­хигъэщащ туризм IэнатIэр - Урысейм и «Золотое кольцо»-мрэ Европэм и ­щыгу нэхъ ­лъагэ дыдэу Къэбэрдей-Балъкъэрым щыIэмрэ ди къэралым и туризмэм и нэ­щэнэу, ар къызэрацIыхуу зэрыщытыр.
Депутатхэм шэч къытрахьэркъым я зэгурыIуэныгъэм я зэфIэкIхэмкIэ зэрызэригъэхъуэжэным къыщымынэу, хабзэубзыху жэрдэмхэри зэгъусэу къыхалъхьэнымкIэ Iэмал къазэрыритынум.
КъБР-м и Парламентым и
 пресс-IуэхущIапIэ.

Поделиться:

ЧИТАТЬ ТАКЖЕ:

08.08.2026 - 12:46

ЩIыналъэм еджапIэщIэ къыщызэIуах

Къэбэрдей-Балъкъэрым и Iэтащхьэ КIуэкIуэ Казбек лэжьыгъэ IуэхукIэ хуэзащ КъБР-м щыIэ МВД-м и министр Крючков Вячеславрэ Урысейм и МВД-м и Кавказ-Ищхъэрэ институтым и унафэщIым и къалэнхэр пIалъэкIэ

08.08.2026 - 12:45

Хэхыныгъэхэм зыхуагъэхьэзыр

«КъБР-м и Муниципальнэ щIыналъэхэм я совет» зэгухьэныгъэм (АСМО) и прав­ленэм и зэIущIэ дыгъуасэ екIуэкIащ.

08.08.2026 - 12:44

АдыгэщIым и макъыр зэхыдох

«Адыгэ дуней» лъэпкъ фондым къызэригъэпэщауэ, ЩIалэгъуалэм я унэм (Налшык дэ­тым) ХьэIупэ ДжэбрэIил и пшыхь щызэхэтыну хъыбар къы­щысIэрыхьам сыщыгуфIы­кIат.

08.08.2026 - 11:38

ГупсэфыпIэ афэхъугъ

Зи Хэкужъ къэзыгъэзэжьыгъэм и Мафэ ипэгъокIэу Шам (Сирием) ит къалэу Дамаскэ къикIыжьыгъэ Цэй Нарминэ тихьакIэщ къе­дгъэблэгъагъ, адыгэ чIыгум иунагъо псэукIэу щыриIэм зыщыдгъэгъозагъ.

07.08.2026 - 14:35

Яхъумэ, зыщIагъакъуэ

«Адыгэ псалъэ» газетым къытедгъэзэж-дриплъэжурэ дыщытопсэлъыхь ди республикэм и Къущ­хьэхъум ит Iэщыхъуэхэм я Iуэху зытетым.