Сабий ныкъуэдыкъуэхэмрэ зи узыншагъэм сэкъат иIэхэмрэ егъэджэным, IэщIагъэ къыхегъэхыным, гъащIэм хэгъэзэгъэным, лэжьапIэ гъэувыным теухуа Iуэхугъуэхэм щытепсэлъыхьа зэIущIэшхуэ иджыблагъэ щекIуэкIащ Къэбэрдей-Балъкъэр къэрал университетым. Ар къызэрагъэпэщащ «УправленэмкIэ къэрал университет» ФГБОУ-м ЩIалэгъуалэм инклюзивнэ щIэныгъэ нэхъыщхьэ егъэгъуэтынымрэ IэщIагъэ къыхэхынымкIэ Iэмалхэр етынымрэ зэзыгъэуIу и центрым, КъБР-м Егъэджэныгъэмрэ щIэныгъэмкIэ и министерствэм. IуэхугъуиплIымкIэ ирагъэкIуэкIа лэжьыгъэм кърикIуахэм япкъ иткIэ, 2026-2027 гъэхэм зэрылэжьэну жыпхъэр яубзыхуащ.

Секцэхэм хэтахэр нэхъыбэу зытепсэлъыхьар ныкъуэдыкъуагъ зыбгъэдэлъ сабийхэмрэ зи узыншагъэм сэкъат иIэхэмрэ зэпымыууэ егъэджэн, IэщIагъэ гуэр егъэгъуэтын зэрыхуейрщ. Центрым Егъэджэныгъэмрэ щIэныгъэмкIэ и къудамэм и унафэщI Абазэ Марьянэ зэрыжиIамкIэ, IэщIагъэлIхэм зыхуагъэувыжа къалэныр зы егъэджэныгъэ IуэхущIапIэм укъыщIэкIыу адрейм ущIэтIысхьэным пыщIа Iуэхухэр нэхъ тынш сабийхэм ящыщIынырщ.

- Сабий гъэсапIэм къыщыщIэдзауэ цIыкIухэм къакIуну гъуэгум тепсэлъыхьащ къызэхуэсахэр. Ди дежкIэ нэхъыщхьэр сабийм садыр къиуха нэужь, гугъуехь хэмыту школым щIагъэтIысхьэныр, школ нэужьым, IэщIагъэ щрагъэгъуэт еджапIэхэм гъэкIуэныр, къауха иужькIэ, лэжьапIэ гъэувыныр екIурэ-ещхьу зэтеублэнырщ. Абыхэм гущтэ къыхах хъунукъым еджапIэ щIэтIысхьэн зэрыхуейм е лэжьапIэ къэлъыхъуэным, - жиIащ Абазэм.

IэщIагъэлIхэм яхуэныкъуэщ

Зэхуэсым и Iыхьэ псоми къыщагъэлъэгъуа гугъуехь нэхъыщхьэхэм ящыщщ IэщIагъэ хэхахэм ирилэжьэнухэр дэни хуабжьу къазэрыщемэщIэкIыр. КъБКъУ-м Егъэджэныгъэ политикэмкIэ и управленэм Инклюзивнэ егъэджэныгъэмкIэ и къудамэм и унафэщI Настуевэ Людмилэ зэрыжиIамкIэ, кадрхэр зэрымащIэр егъэджэныгъэм и мызакъуэу, нэгъуэщI IэнатIэ куэдми щызыхыбощIэ.

- Къэрал псор IэщIагъэ хэхахэмкIэ лэжьакIуэхэм хуэныкъуэщ, псалъэм къыдэкIуэу жыпIэмэ, егъэджэныгъэ IэнатIэм хурикъуркъым дефектологхэр, сурдопереводчикхэр, логопедхэр. Зи узыншагъэм сэкъат иIэ сабий зыпI унагъуэхэм щIэх-щIэхыурэ IэщIагъэлI щхьэхуэхэр пщIэ щIатурэ я быным дагъэлажьэ, къэрал IуэхущIапIэхэм ахэр зэрахуримыкъум е чэзур зэрыиным къыхэкIыу. КъищынэмыщIауэ, IуэхущIапIэхэм я зэпыщIэныгъэмрэ зэдэлэжьэныгъэмрэ дгъэлъэщын хуейщ. Дэтхэнэми и Iэмалхэмрэ къарумрэ зэдгъэуIумэ, псоми я зэхуэдэ гугъуехьхэр нэхъ тыншу зэфIэдгъэкIыфынущ, -къыхигъэщащ Настуевэм.

Транспортымрэ хъыбарегъащIэ Iуэхумрэ

Сессием хэтахэм мыхьэнэшхуэ зиIэ гугъуехьу къалъытащ транспорт Iуэхури. Сабий мыузыншэхэр нэхъ тыншу зекIуэнымкIэ хэкIыпIэхэр яубзыхунущ. КъищынэмыщIауэ, къызэхуэсахэм къызэрыхагъэщамкIэ, къэралым къыщыхалъхьа Iуэхугъуэ, дэIэпыкъуныгъэ куэдым цIыхубэр щыгъуазэкъым. Псалъэм къыдэкIуэу жыпIэмэ, къызэрыщIэкIамкIэ, республикэм программэ зыбжанэ щагъэзащIэ зи узыншагъэм сэкъат иIэ ныбжьыщIэхэм яхуэгъэзауэ. Абыхэм къыхахыну IэщIагъэхэр яхузэпкърызых, тезыгъэгушхуэ гуп щыIэщ, ныкъуэдыкъуэхэр зыгъэлажьэ IуэхущIапIэм е цIыхум субсидие ират. АрщхьэкIэ, адэ-анэ куэд абыхэм щыгъуазэкъым.

- Ди колледжхэм илъэс къэс пщIэншэу щIэныгъэ щрагъэкIуэкI, бюджетым къыхэкI ахъшэкIэ. Ар ныбжьыщIэхэм я дежкIэ пщIэншэщ.  Ди жагъуэ зэрыхъунщи, республикэм щыIэ Iэмалхэр куэдым къагъэсэбэпыркъым е ящIэркъым. Абы къыхэкIыуи, хъыбарегъащIэ Iэмал гуэр къэгупсысын хуейщ, - къыхигъэщащ Абазэ Марьянэ.

ЗэIущIэм кърикIуахэр

Зэхыхьэм и кIэухым зэхалъхьа «гъуэгу картиплIыр» жэуаплыныгъэшхуэ зыпылъ Iуэхущ. Ахэр щагъэзэщIэн хуей пIалъэхэмрэ зыгъэзэщIэнухэмрэ яубзыхуащ. КъыкIэлъыкIуэ лъэбакъуэр а унэтIыныгъэхэр зи лъабжьэ унафэ зэхэлъхьауэ къэщтэнырщ.

Абазэм жиIащ IэмалыщIэхэр гъатхэпэм и кIэм хьэзыр зэрыхъунур, апхуэдэ лэжьыгъэ ухуэкIэм кърикIуахэр мэкъуауэгъуэм зэрызэпкърахынур. Лэжьыгъэм жыджэру къыхашэну я мурадщ адэ-анэхэм я мызакъуэу, езы ныбжьыщIэхэри.

Сабий ныкъуэдыкъуэхэмрэ зи узыншагъэм сэкъат иIэхэмрэ егъэджэным, IэщIагъэ къыхегъэхыным, гъащIэм хэгъэзэгъэным, лэжьапIэ гъэувыным теухуауэ ди республикэм щагъэхьэзыр программэр илъэситIым (2026-2027) тещIыхьащ.  

Iэрыс Iэсият.