Къэбэрдей-Балъкъэрым СпортымкIэ и министерст­вэм щекIуэкIа зэIущIэм щы­тепсэлъыхьащ гъэ кIуам IэнатIэм и лэжьыгъэм кърикIуахэм, дызэрыт илъэсым къыпэщылъ къалэнхэмрэ нобэ зэлэжьыпхъэхэмрэ. Абы хэтащ КъБР-м и Пар­ламентым и УнафэщIым и къуэдзэ, Олимп джэгухэм я чемпион Къардэн Мурат, ­КъБР-м спортымкIэ и ми­нистр Хьэсанэ Ислъам, Налшык къалэм щIыпIэ само­управленэмкIэ и Советым и тхьэмадэ Заруцкий Алек­сандр, къалэ, район администрацэхэм, спорт федерацэхэмрэ еджапIэхэмрэ я лIыкIуэхэр, нэгъуэщIхэри.

Iуэхум теухуауэ убгъуауэ зэIущIэм къыщыпсэлъащ ­КъБР-м спортымкIэ и министрым и къуэдзэ Хэжь Заур. Абы къызэрыхигъэщамкIэ, 2025 гъэм ди республикэм щыпсэухэм (я ныбжьыр илъэси 3-м къыщыщIэдзауэ 79-м нэсыху) я процент 62,2-р куэд-мащIэми спортымрэ физ­культурэмрэ нобэ хэтщ икIи абыхэм иджыри драгъэхьэ­хыну зыхуагъэувыжа мардэм (процент 60-м нагъэсыну яубзыхуат) проценти 2,2-кIэ щIрагъэгъуащ нэгъабэ. 
Къапщытэж пIалъэм къриу­быдэу ди щIыналъэм и цIыху­хэр спорт ухуэныгъэхэмкIэ процент 64,8-кIэ къызэгъэпэща хъуащ, абыхэм зэуэ щы­зэблэкIыфынухэм я бжыгъэм тещIыхьауэ. Министерствэм нэгъабэ и плъапIэу щытам ­нэхърэ ари проценти 8-кIэ ­нэхъыбэщ. 
Дызэрыт илъэсыр щыщIи­дзэм ирихьэлIэу спорт еджапIэу 48-рэ республикэм щы­лэжьащ. Я IэщIагъэхэм куууэ хэзыщIыкI егъэджакIуэ-тренерхэр ядолажьэ цIыху 28 650-м, абыхэм ящыщу мин  27-м нэблагъэр сабийхэмрэ щIалэгъуалэмрэщ, я ныбжь­кIэ илъэс 18-м щIимыгъуауэ.
Зи Iэпкълъэпкъым сэкъат иIэхэм щхьэкIэ щыIэ адап­тивнэ спортым республикэм зыщегъэужьыным ехьэлIа Iуэхугъуэхэми щытеп­сэ­лъы­хьащ зэхуэсым. Апхуэдэхэм яхуэщIауэ спорт-адаптивнэ еджапIэ закъуэу ди щIыналъэм нобэкIэ щыIэм щадолажьэ тэмэму зэхэзымыххэм, набгъэхэм, зи Iэ-зи лъэхэр тэмэму къызыдэмыбзхэм. «Дэт­хэнэ зыми хуэщIауэ» къэрал программэм ипкъ иткIэ абыхэм щхьэкIэ спорт Iэ­мэпсымэхэр къращэхуну сом мелуан 1,5-м нэблагъэ къы­хуаутIыпщащ а еджапIэм нэгъабэ.
Илъэс кIуам къриубыдэу «Спортыр террорым и бийщ» фIэщыгъэм щIэту зэхьэзэхуэ зэхуэмыдэу 17 республикэм щрагъэкIуэкIащ. Абыхэм хэтащ цIыху 2000-м щIигъу, ГТО-м и мардэхэр ягъэзащIэри, бгъэхэIу дамыгъэхэр иратащ цIыху 3560-м. 
Хэжь Заур иригушхуэу къыхигъэщащ Къэбэрдей-Балъкъэрым и спортсменхэм дунейпсо, урысейпсо зэхьэзэ­-хуэ инхэм ехъулIэныгъэфIхэр илъэс блэкIам зэрыщызыIэ­рагъэхьар. ЖыпIэнурамэ, ахэр хэтащ апхуэдэ зэпеуэ 440-м щIигъум. Урысейпсо зэхьэзэхуэхэмрэ чемпионатхэмрэ щытекIуащ, къыщыхэ­жа­ныкIащ ди спортсмену 182-рэ. 
Ауэ, псом я щхьэжу, олимпиадэм хыхьэ тхэквондомкIэ (ВТФ) зэфIэкI лъагэхэр нэгъабэ къагъэлъэгъуащ Кэнжэ ­къуажэм дэт «Пять колец» спорт академием и гъэсэнхэу Токио щекIуэкIа Сурдлимп джэгухэм я дыщэ медалыр къэзыхьа Сатушы Мадинэ, дунейпсо зэхьэзэхуэхэм мызэ-мытIэу япэ щыхъуа Бекъул Миланэ, Европэм и чемпионатым щытекIуа Багъ Идар сымэ, нэгъуэщIхэми. 
Республикэм и спорт ухуэ­ныгъэхэм щытепсэ­лъыхьым, Хэжь Заур жиIащ апхуэдэу 1744-рэ ди щIыналъэм нобэкIэ зэрыщыIэр. Спортым зегъэу­жьыным хуэлажьэ къэрал программэм къыщыгъэлъэгъуа Iуэхугъуэхэр гъэзэ­щIэ­ным сом мелуани 196,8-рэ ­хухахащ икIи къанэ щымыIэу ар къагъэсэбэпащ. ГТО-м и мардэхэр щат спорт утыку мыинхэр щаухуащ Зеикъуэ, Хьэбэз къуажэхэм, спорт ­утыку «губзыгъэ» къыщызэ­Iуахащ Хъущтэ-Сырт жылэм. ПсынщIэу зэпкърыплъхьэ-зэпкърыпх, бгъэIэпхъуэ хъу модульнэ спортзал щагъэуващ Хьэсэней къуажэм. Къы­зыхуэтыншэу зэрагъэпэщыжащ Налшык къалэм и «Налшык» спорт комплексыр, нэгъуэщIхэри. 
2026 гъэм министерствэм къыпэщылъ къалэнхэм я ­гугъу щищIым Хэжь Заур жиIащ ГТО-м и мардэхэр щагъэзащIэ спорт утыкухэм хуэ­дэхэр Тамбовскэ, Анзорей ­къуажэхэм, Май къалэм зэ­рыщаухуэнур, спорт утыку «губзыгъэу» тху зэIузэпэщ иджыри зэращIынур, Нал­-шык къалэм дэт, Сабийхэм я стадионыр къызыхуэтыншэу зэрызэрагъэпэщыжынур, Безенги, Зэрэгъыж жылэхэм спортзалыщIэхэр зэрыщагъэувынур.
ЗэIущIэм къыщаIэта Iуэхугъуэхэм ятеухуауэ я Iуэху еп­лъыкIэхэр къыжаIащ Нал­-шык къалэ, Аруан щIыналъэ ад­министрацэхэм я спорт комитетхэм я лIыкIуэхэм, нэ­гъуэщIхэми. 
Апхуэдэуи, зэхуэсым щагъэ­белджылащ КъБР-м СпортымкIэ и министерствэм и лэжьыгъэр 2026 гъэм нэхъыбэу зытригъэщIэну унэтIы­ныгъэ нэхъыщхьэхэр. Абыхэм ящыщщ спорт ухуэныгъэ­хэм­рэ еджапIэмрэ зыхуей-зы­хуэфI­хэмкIэ нэсу зэгъэпэ­щыныр, щыIэ Iэмэпсы­мэхэм­рэ техникэхэмрэ къэгъэ­щIэ­рэщIэжыныр, къы­дэ­кIуэтей спортсмен ныбжьыщIэхэм ядэлэжьэныр, балигъхэм яхэр къакъуэгъэувэныр, спортым­рэ физкультурэмрэ дихьэх ди цIыхухэм я бжыгъэм къыхэгъэхъуэныр. 
ЗэIущIэм и кIэм зыпэрыт спорт IэнатIэм хьэлэлу бгъэ­дэт, я гуащIэ хэзылъхьэ, ехъу­лIэныгъэфIхэр зиIэ егъэ­-джа­кIуэ-тренер гупым Къэ­бэрдей-Балъкъэрым и Iэтащ­хьэм и ФIыщIэ тхылъхэр иратащ. 

ХЬЭЩЫКЪУЕЙ  Олег.