Японием (Токио) щыщ къэфакIуэ икIи блогер, илъэс 20 зи ныбжь ­Нозаки Тайга Интернетым и социальнэ сайтхэм цIэрыIуэ щыхъуащ Кавказ Ищхъэрэм щыпсэу лъэпкъ­хэм я щэнхабзэм зэрыдихьэхымкIэ. Иджыри курыт еджапIэм щыщIэ-сым кавказ лъэпкъхэм я тхыдэм ­дихьэхат Нозаки. Ди къафэхэр къыщилъэгъуам къыщыщIэдзауэ, зэуэ итхьэкъуащ мы Iуэхум. Абы зэрыжиIэмкIэ, японхэр Кавказым щып­сэу лъэпкъхэм я щэнхабзэм, тхы-дэм апхуэдэу щыгъуазэкъым, ауэ дуней псом щыпсэу лъэпкъхэм я ­къафэхэр зыджхэр щыIэщ. Тайга Интернетым и Iэмалыр къигъэсэбэпурэ зы илъэсым къриубыдэу ­къафэхэм зыхуигъэсащ, адыгэ уэ­рэдхэри егъэзащIэ. Кавказ ма­къамэхэм зэпымыууэ йодаIуэ: мафIэгум исми лэжьапIэм щыIэми. ФIыуэ илъагъу уэрэджыIакIуэхэм ящыщщ Апэнэс Астемыр, Елъэ­щIыIэ Ислъам, Сагаиповэ Маккэ,   Мгзаверби.

Псом хуэмыдэу зыхилъхьэ щыIэкъым «Ислъэмей», «Картули» къа­фэхэр, лезгинкэр. И ныбжьэгъухэр зэхуишэсурэ лезгинкэ къахуофэ. Щап­хъэу къилъытэ къэфакIуэ Iэзэ-хэм ящыщщ Мирзаханов Гебек, ­Энеев Аскэр, Гасанов Рамиль, Нартаев Джапар, Чантурия Бачанэ, Чанишвили ­Давид. Кавказ лъэпкъхэм я щэнхабзэр зигу дыхьа япон щIалэщIэм, езым абы зыхуигъэсэным къищынэмы­щIауэ, гуп зэригъэпэщауэ Японием и къалащхьэм ди къафэхэм щыхуе­гъасэ. Тайга ещIэ адыгэ, шэшэн, куржы, осетин къафэхэр. Сэшхуэр иIыгъыу къэфэныр Нозаки зыхилъхьэ щы­Iэкъым. Абы зэрыжиIэмкIэ, ап­хуэ­дэхэм деж зауэлIу зыкъыщохъуж. Токио дэт шхапIэ инхэм ирагъэблагъэурэ абыхэм къыщофэ, пшыхьхэр егъэдахэ. «Адыгэ лъэпкъ къафэхэр зыхуэбгъадэ хъун щымыIэщ! Фи ­анэ­дэлъхубзэр, щэнхабзэр, тхыдэр фхъумэ, фи лъапIэныгъэхэм гулъытэ яхуэфщI», - жеIэ щIалэм. 
Ди лъэпкъ къафэхэр абы Токио и уэрамхэми шхапIэхэми  щегъэзащIэ. Ар хыхьащ Японием щыIэ ансамблым. Мы зэманым абы куржыбзэр, осетиныбзэр, шэ­шэ­ныбзэр, дагъыстэныбзэр, убыхыбзэр, азербайджаныбзэр, урысыбзэр, ады­гэбзэр, адыгэ къафэхэр зрегъащIэ, Кавказым ис лъэпкъхэм я фэилъ-хьэ­гъуэхэр зэхуехьэс, Урысей кине­матографием, Кавказым и тхыдэм, лъэпкъ шхыныгъуэхэм зыщегъэ­гъуа­зэ. Тайга и мурадщ кавказ лъэпкъхэм я щэнхабзэм Японием исхэр хигъэ­гъуэ­зэну. 
Ди лъэпкъ щэнхабзэмрэ тхыдэмрэ Тайга зэрыдахьэхар япэщIыкIэ абы и анэм игъэщIэгъуащ, иужькIэ ди лъэпкъ къафэхэм зэратхьэкъуар ­щилъагъум, щIалэр нэхъри тригъэгушхуащ. 
Япон университетым азиат щэн­хабзэмкIэ и институтым и щIэны- гъэлI лэжьакIуэ Миязавэ София   Её­жи 2009 гъэм КъБКъУ-м и аспи­рантхэм ящыщ зы здигъэлэжьат адыгэбзэ дерсхэмкIэ. Ар университетым и общежитием щыпсэуащ, адыгэхэм триухуа и къэхутэныгъэ лэжьыгъэхэм ­папщIэ ди бзэмрэ щэнхабзэмрэ иджу.
ЩIэныгъэлIым зэрыжиIэмкIэ, и диссертацэр игъэхьэзырын папщIэ  ар Тыркум илъэсиплIкIэ щыпсэуащ. А псом щIэдзапIэ хуэхъуащ Къайсэр ­къалэм японыбзэмкIэ здригъаджэм, хэхэс адыгэхэм щыщ къызэрицIыхуар икIи зи тхыдэ хэкур зрагъэбгынауэ Тыркум щыпсэу ди лъэпкъэгъухэм ятеухуа къэхутэныгъэ лэжьыгъэ ит­хыну мурад зэрищIар. И тхыгъэхэр тыркубзэт. 
Адыгэбзэр иджыным къыдэкIуэу, София и мурадт Тыркум щыпсэуа хэхэс адыгэхэм ящыщу Къэбэрдей-Балъкъэрым къэзыгъэзэжахэм захуигъэзэну, ди щIыналъэм теухуа и щIэ­ныгъэ лэжьыгъэм и пэублэ псалъэр игъэхьэзырыну. Абы и къэпщытэ­ныгъэм къызэригъэлъэгъуамкIэ, къэ­зы­гъэзэжахэм я нэхъыбэм Къэбэрдей-Балъкъэрыр я лъахэу къалъы­тэрт, Тыркум щыпсэуныр экономикэ и лъэныкъуэкIэ зэрынэхъ тыншыр ямыбзыщIми. Зыхуей псори ягъуэту Тыркум щыпсэуами, адэжь щIыналъэм ахэр нэхъ щынасыпыфIэу ябжырт. КъэIэпхъуэжа язы­ныкъуэ адыгэхэр илъэс 20-м щIи­гъуауэ зэуэ къэралитIми щопсэу, ­Тыркум хуаIэ пыщIэныгъэр зыфIа­мыгъэкIуэду. Къэ­бэрдей-Балъкъэ­рым хэти илъэси 10, хэти илъэс 15-м щIигъуауэ щыпсэуми, ди щIыналъэм къинэпэнуми ягъэзэжынуми ящIэркъым. Псори зэлъытар я щIэблэм къапэплъэ гъащIэрщ. 
ТЕКIУЖЬ  Заретэ.