Адыгэбзэм и IэфIыр зыхозыгъащIэ

«Бзэр лъэпкъым и псэщ», - жеIэ адыгэ псалъэжьым. Абы зе­гъэу­­жьыным, и пщIэр къэIэтыным, щIэблэм егъэщIэным темы­лажьэ зы лъэпкъи щыIэу къыщIэкIынкъым.
 
Дунейпсо Адыгэ Хасэм Адыгэ тхыбзэм и махуэм ирихьэлIэу илъэ­сий хъуауэ къызэрегъэпэщ адыгэбзэмкIэ Iуэрытхыр, абы хэтщ къулыкъущIэхэр, жылагъуэр, студентхэр, унэгуащэхэр, са­бий­хэр, нэгъуэщIхэри. Уеблэмэ  дунейпсо мыхьэнэ игъуэтауэ жыпIэ хъунущ, абы хэтщ хамэ къэрал куэдым щы­хэхэс ди лъэпкъэгъухэри. Мы гъэм Iуэрытхыр жыджэру щатхащ Мейкъуапэ, Черкесск, Ставрополь, Мэздэгу, Москва, Санкт-Петербург, Красноярск, нэгъуэщI къалэхэми. 
Къэбэрдей-Балъкъэрым щыщу анэдэлъхубзэм хуищI пщIэмрэ абы теухуауэ иIэ щIэныгъэмрэ зыгъэлъэгъуэну тегушхуахэр щы­-зэ­хуэ­сащ Бэрбэч ХьэтIутIэ и цIэр зезыхьэ Къэбэрдей-Балъкъэр къэ­рал университетым, Мэлбахъуэ Тимборэ и цIэр зезыхьэ Лъэпкъ биб­лиотекэм, КIуэкIуэ Валерэ и цIэр зезыхьэ Къэбэрдей-Балъкъэр къэрал мэкъумэш университетым. КъищынэмыщIауэ, курыт еджапIэхэмрэ район библиотекэхэмрэ щызэхуэсахэм я бжыгъэри мащIэкъым. 

уэхум хэтахэм къызэрыхагъэщащи, апхуэдэу зэуIуа Iуэ­рытхым лъэпкъым иджыри зэ зыхригъэщIэнущ ди бзэм и ­лъапIагъыр, ар хъумэ­ным, ­зегъэужьыным хуэтщI гулъы­тэр, анэдэлъхубзэм иIэ мыхьэ­нэр. 

Iуэрытхыр гъэ къэс зытеу­хуауэ щытыну Iуэхугъуэр, зи тхыгъэ утыку кърахьэнур, абы къеджэнур яубзыху къызэгъэ­пэщакIуэхэм. 2026 гъэм ар траухуащ Урысейм и лъэпкъхэм я зэкъуэтыныгъэм и илъэсым. Къыхахар Теунэ Хьэчим и «Псэм и IэфIыр къуатмэ» и романым щыщ пычыгъуэщ.
Мыр бзэр, тхыдэр, хабзэр щаIэт махуэшхуэхэм ящыщ зы зэрыхъуар къигъэлъагъуэрт цIыхубэр нэжэгужэу къызэры­зэхуэсым. Утыку нэхъыщхьэхэм щызэрихьэлIащ зи лъэпкъыбзэм хуэфащэ пщIэ хуэзыщIхэр, зи зэфIэкI зыгъэунэхужыну жэрдэм зиIэхэр, IэщIагъэ, ­къулыкъу зэмылIэужьыгъуэхэм пэрытхэр. Псалъэм къыдэкIуэу жыпIэмэ, КъБКъУ-м диктант щызытхахэм яхэтт профессорхэр, егъэджакIуэхэр, журналистхэр, студентхэр. Iуэху дахэр къызэгъэпэщакIуэхэм екIуу даIыгъащ КъБКъУ-м и Социально-гуманитар институтым Адыгэбзэмрэ литературэмкIэ и кафедрэм и унафэщI Къардэн Мусэдинрэ абы щылажьэ егъэджакIуэхэмрэ. 
Iуэху дахэр къыщызэIуихым, Дунейпсо Адыгэ Хасэм и тхьэмадэ, УФ-м и Президентым деж Лъэпкъ IуэхухэмкIэ щыIэ советым хэт, Урысейм ис лъэпкъхэм я ассамблеем и къудамэу КъБР-м щыIэм и унафэщI Сэхъурокъуэ Хьэутий жэрдэмрэ гукъыдэжрэ зиIэу диктант зытхыну, лъэпкъ Iуэ­хум зи гуащIэ хэзылъхьэну къы­зэ­хуэса псоми фIыщIэ яхуи­-щIащ. 
- Адыгэ щыпсэу щIыналъэ, къалэ псоми щатх адыгэ Iуэрытхыр. Нобэ Къэбэрдей-Балъкъэр къэрал университетым къыщызэхуэсахэм зэрызы­фхуэ­згъэзэнур зыщ - ди лъэпкъ тхыдэр, щэнхабзэр, бзэр иджыри къэс къызэрыддэгъуэгурыкIуэм хуэдэу, ар фи Iэпэ­гъуу фи гъащIэ гъуэгуанэр фкIуну Тхьэм жиIэ. Президент Путин Владимир сытым дежи жиIэ зэпытщ дэтхэнэ лъэпкъми и бзэр, хабзэр, анэдэлъхубзэр ихъумэн зэрыхуейр, ауэ щыхъу­кIэ, дэри дыхущIэкъупхъэщ Урысейм и лъэр зыгъэбыдэ, къэралым и фIыгъуэу къалъытэ а щэнхабзэ хъугъуэфIыгъуэхэм дахуэсакъыну, лъэпкъ зэныбжьэгъухэр тхъумэну. Мы гъэр, фызэрыщыгъуазэщи, Уры­сейм и лъэпкъхэм я зэ­къуэтыныгъэм и илъэсщ. Дя­пэкIэ зэманым къытхуигъэув гугъуехьхэмрэ Iуэхугъуэхэмрэ зэфIэзыхын хуейуэ зи пщэ къыдэхуэнур фэ щIалэгъуа­лэращи, сыхуейт мыхьэнэ зиIэ а Iуэхугъуэхэм фыхуэнабдзэгубдзаплъэу, лъэпкъ Iуэхуу ­кърахьэжьэм фыхуэжыджэру, ди къэралышхуэм ифI зыхэлъ жэрдэмхэр дэвгъэкIыным фы­хуэпабгъэу фыпсэуну. 
Къапщтэмэ, Iуэрытхыр дунейпсо махуэшхуэ хъуауэ жыпIэ хъунущ, сыт щхьэкIэ жыпIэмэ, гъэ къэс къэрал, къалэ, щIыналъэ зэмылIэужьыгъуэхэр къыхохьэ, дэнэ щыпсэу адыгэри зэщIегъэуIуэ. Псоми къагу­рыIуэну сыхуейщ, ди анэдэлъху­бзэр тхъумэжыфмэ, ди хабзэри, щэнхабзэри, тхыдэри ­хъума хъунущ. ЕхъулIэныгъэхэр фиIэну, ди Хэкур зыхъумэу зауэ IэнатIэм Iутхэр псэууэ къекIуэ­лIэжыну, мамырыгъэрэ зэIузэ­пэщыныгъэрэ диIэну! 
Университетым диктантыр щызытхахэм гъэхуауэ къа­хуеджащ Адыгэбзэмрэ литературэмкIэ къудамэм и япэ курсым щеджэ Жыкъуэ Аидэ. Абы онлайну интернеткIэ къеда­Iуэурэ ятхыну Iэмал яIащ унэм щIэсхэм, лэжьапIэм къыщIэ­мыкIыфахэм, ­къуажэхэм, къалэхэм щы­-псэу, щылажьэ цIыху­бэм. 
Iуэрытхыр - ар гъэ къэс екIуэкI Iуэху къызэрыгуэкI гуэркъым. АтIэ щIэныгъэ, егъэджэныгъэ, псэкупсэ гъэсэныгъэ, тхыдэ я лъэныкъуэкIи мыхьэнэшхуэ зиIэщ. Мыбы щызэхуос лъэп­къым и «набдзэ» зыхужаIэ бзэщIэныгъэлIхэр, егъэджа­кIуэхэр, щIэныгъэрыла­жьэ­хэр, къыдэкIуэтей щIэблэр, щIалэгъуалэр, бзэр фIыуэ зылъагъу цIыху къызэрыгуэкI­хэр.
КъищынэмыщIауэ, нобэ хуэ­дэ махуэм ди лъэпкъыр зэ­роубыд, щIыналъэ зэпэ­щхьэ­хуэхэм исхэр зэрощIэ, я зэпы­щIэныгъэр нэхъ быдэ мэхъу, зы Iуэху зэрызэдащIэм нэхъ зэпэгъунэгъу ещI. Апхуэдэу адыгэбзэм и дахагъыр, къулеягъыр наIуэ къэзыщI Iуэхущ мы Iуэрытхыр. Псалъэм къыдэкIуэу жыпIэмэ, Къэбэрдей-Балъкъэ­рымрэ Къэрэшей-Шэрджэ­сым­рэ - къэбэрдей-шэрджэсы­бзэмкIэ, Адыгей Республикэм - адыгеибзэмкIэ щатх диктантыр. 
Iуэрытхым хэтахэм я лэжьыгъэхэр къапщытэнущ Дуней­-псо Адыгэ Хасэм АнэдэлъхубзэмкIэ и къудамэм къришалIэ егъэджакIуэ Iэзэхэм икIи хэтахэм сертификатхэр иратынущ. КъэпщытакIуэхэм къызэра­бжамкIэ, ди республикэм щыщу мы гъэм цIыху мин 12-м нэблагъэ хэтащ Адыгэ Iуэрытхым.

НэщIэпыджэ Замирэ, КъБР-м, АР-м щIыхь зиIэ я журналист. Сурэтхэр Къарей Элинэ трихащ.

Поделиться:

ЧИТАТЬ ТАКЖЕ:

13.04.2026 - 09:01

Гъуэгу захуэ тету къежьахэт...

2026 гъэм мазаем и 1-м щегъэжьауэ Урысейм щагъэлъагъуэ ВГТРК-м (Россия-1) и ­журналист Медведев Андрей къыдигъэкIа «Предательство» документальнэ фильмыр.

13.04.2026 - 09:00

Кхъэр ягъэкъабзэ

IутIыж махуэшхуэм и пэ къихуэу Къэбэрдей-Балъкъэрым гулъытэ хэха щыхуащI кхъэхэм кIэлъыплъыным. ЦIыхухэр зэрылъэIуам къыхэкIыу, Прохладнэм дэт кхъэжьым и щытыкIэр къапщытащ къулыкъущIэхэм.

12.04.2026 - 12:25

«Iуащхьэмахуэ и щыгу щагъэзащIэ къафэхэр»

КъБР-м и Музыкэ Къэрал театрым мэлыжьыхьым и 9-м къыщызэIуахащ «Iуащхьэма­хуэ и щыгу щагъэзащIэ къа­фэхэр» лъэпкъхэм зэдай Iуэ­рыIуатэ фестивалыр. 

11.04.2026 - 15:02

Парламент зэдэлэжьэныгъэм зрагъэужь

Къэбэрдей-Балъкъэрым лэжьыгъэ IуэхукIэ къэкIуащ Осетие Ищхъэрэ - Алание Республикэм и Парламентым и лIыкIуэ гуп.

11.04.2026 - 09:03

ЩIыхэр зэрагъэзахуэ

Къэбэрдей-Балъкъэр Республикэм и муниципальнэ щIыналъэхэм я советым хэтхэм я зи чэзу зэIущIэр ды­гъуасэ КъБР-м и Правитель­ствэм и Унэм щрагъэкIуэкIащ.