Озгъан бараз кюн Нальчикде «Восток» кинотеатрда тамата класслада окъугъанлагъа деп, терен сагъыш этдирген «Сатхычлыкъ» деген ат бла документли кино кёргюзтюлгенди, ызы бла магъаналы ушакъ да бардырылгъанды.

 Тюбешиу КъМР-де Сабийлени  эркинликлери жаны бла уполномоченныйи Амина Бадракованы башламчылыгъы бла къуралгъанды. Анга РФ-ни КъМР-де Ич ишле министерствосунда къуллукъ этгенле, республикада Билим бериу эм илму министерствосунда ишлегенле  да къатышхандыла.

Бу тюбешиуге республиканы битеу районларында, шахарларында, эллеринде  мектепледе окъугъан онюч-онжетижыллыкъ жашла бла къызла эмда билим берген учрежденияланы,  Ич ишле министерствону акъылбалыкъ болмагъанларыны бёлюмлерини эсеплеринде тургъанладан 400 адам  келгендиле.                

 Акъылбалыкъ болмагъанлагъа кёргюзтюлген  «Сатхычлыкъ» фильм  быйыл чыкъгъанды, аны режиссёру Андрей Медведевди. Ол  Россейни жаш инсанларыны терроризм, экстремизм ючюн  жууапха тартылгъанларыны, ала тутулгъандан сора къадарларыны юсюнден хапарлайды. Документли фильм къыралны тюрлю-тюрлю регионларында тюзетиучю колонияларында алыннганды. Кеси да болгъан ишледен жарашдырылгъанды. Аны «жигитлери»  кеслерини, озгъан заманларында жашауларыны, осал ишлеге кимле тартханларыны, къалай бла не хыйсапдан къатышханларыны, юйюрлерини, ата-аналарыны, эмда этген осал  ишлери ючюн сокъураннганларыны бла къалгъанларыны юсюнден тынгылы хапар айтадыла.Фильм РФ-ни Жарыкъландырыу министерствосуну оноуу бла кенг асламлагъа кёргюзтюрге эркинлик этилгенди. Анга къарагъандан сора ушакъ башланнганды.

 Сабий омбудсмен Амина Бадракова  айтып ангылатханнга кёре, бу фильм жашауну социал жанына бурулгъаны себепли кёргюзтюледи. «Документли фильмде алыкъа акъылбалыкъ болмагъан жаш къызчыкъла бла жашчыкъла Россей Федерацияны жеринде террорист ишлери ючюн тюрмеге къалай тюшгенлерини юсюнден хапарлайды. Бизни муратыбыз не тюрлю амалланы да этип, сабийлерибизни араларында ангылатыу ишни бардырыуду, ол осал ишледен кери этиудю,  -деп чертгенди  Бадракова. – Бюгюнлюкде къаллай амалны да хайырланмасакъ, тамбла кеч болургъа боллукъду. Жарсыугъа, интернет бусагъатда кимге да  ачыкъды, аны себепли сабийге уа  айтып ангылатыргъа керекди, ол жаланда айныуну  жолу  бла чекленмегенин эмда аны юсю бла осал ишлеге тартылыргъа боллугъун, алай бла жашауун бузарыгъын да. Фильмде, жарсыугъа, жаш адамла къаллай  осал ишге къатышып къалыргъа боллугъуну юсюнден ангылашыныулу айтылады. Анга да къарамай, билмей этилген осал иш ючюн да жууапха къаты тартылгъанын ангылатады. Фильмни аты да  акъылбалыкъ болмагъанлагъа сагъыш этдиреди: кимни сатады ол – кесинми, жууукъ адамларынмы, Ата журтунму?

РФ-ни  МВД-ны КъМР-де акъылбалыкъ болмагъанланы ишлери жаны бла бёлюмюню начальниги полицияны  полковниги Мурат Хажнагоев чертгеннге кёре, быллай ишлени экстремизмни жолун кесиуде магъаналары уллуду. «Бу суратлау угъай, болгъан ишлени юсюнден тынгылы хапарлагъан документли фильмди. Андан сора да,  акъылбалыкъ болмагъанланы араларында терроризмни осаллыгъыны юсюнден дайым да айтып, ангылатыу, Ич ишле министерствода къуллукъ этгенлени баш магъаналы борчларындан бири болгъанын эмда алай  болгъанлай къаллыгъын, фильмни кёргюзтюу бла биз акъылбалыкъ болмагъанлагъа дагъыда бир кере шарт айтыргъа тийишли кёребиз: бир- бир ресурслагъа эм сайтлагъа кириу, жашаугъа къоркъуулу болгъанын»,-деп чертгенди  полицияны къуллукъчусу.

 Фильм бошалгъандан сора, тюбешиуге къатышхан мектепчиле кеслерини сорууларын бергендиле эмда алагъа тынгылы жууапла да эшитгендиле, бусагъатдагъы дунияда жаш тёлю тюбеген магъаналы ишле бла байламлы, бютюнда бег а  интернет эм социал сетьле бла сакъ болургъа кереклисини юсюнден къаты айтхандыла.

Республиканы Билим бериу эм илму министерствосунда  ишлегенле чертгеннге кёре, бюгюннгю тюбешиу – ат башындан берилип къалгъан дерс тюйюлдю, ол хар сабийге кесини оюмун ангылатхан, этер ишин билдирген жумушду. «Сатхычлыкъ» фильмде башханы айтханына ышаныулукъ къаллай палахлагъа келтирирге боллугъуну юсюнден тынгылы хапар айтады. Биз, Билим бериу эм илму министерствода ишлегенле,  ачыкъ ушакъла бардырыр ючюн деп майданла къурайбыз, алада жаш адамла бир тюрлю къоркъуусуз ол темаланы сюзерге, тынгылы билдириу алыргъа эмда тюз сайлау эте билирге да онг табарыкъдыла. Ала жангызлыкъда къалмагъанларына, тёгереклеринде адамла болгъанларына, керек заманда жаш адамлагъа къаллай къыйын болумлада да болушлукъгъа келликлерине тюшюндюрюу бек магъаналы борчладан бириди. «Восток» кинотеатрда бардырылгъан тюбешиу акъылбалыкъ болмагъанлагъа къаллай палахлагъа тюберге боллукъларыны эмда аладан къалай къутулургъа кереклисини юсюнден аслам билир онг бергенди.     Ич ишле министерствода  къуллукъ этгенле,  ёсюп келген тёлюню аллында  сёлешип, аланы инсанлыкъ кёз къарамларын къураугъа себеплик этгенлери ючюн, ыразылыгъыбызны билдиребиз.

Басхан райондан келген онтёртжыллыкъ Мурат а: «Фильм бек кёп затны юсюнден сагъыш этдиргенин, социал сетьледе керти да бек сакъ болургъа кереклисин шёндюге дери билмегенин да чертгенди. «Кесим да билдим, бюгюн бери келмеген тенглериме да айтып ангылатырыкъма. Тюрмеге тюшгенден эсе, телефонну къолума алмай турургъа окъуна боллукъма»,-дегенди Мурат.

 Прохладна райондан келген оналтыжыллыкъ Александр да кесини оюмун айтыргъа сюйгенин билдиргенди. «Бюгюн бизге бу фильмни кёргюзтгенлерин бек иги этгендиле. Мен, тенглерим да социал сетьледе кюнле, бирде кечеле бла да олтурабыз. Насыпха, осал ишлеге  тюбемегенме, къатышмагъанма, мындан ары уа бютюнда къатышырыкъ тюйюлме. Анама, атама, эгечиме жаным аурурукъду. Манга дунияны ахчасы да керек тюйюлдю, тюрмеге тюшмейим ансы», -деп, башын къашыгъанды жаш да.

Фильм, андан сора болгъан ушакъ да,  керти да кёплени сагъыш этдиргенди.

Холаланы Марзият.