ДэIэпыкъуныгъэр и лъабжьэщ

КъБР-м и Парламентым и УнафэщI Егоровэ Татьянэ хабзэгъэув IэнатIэм и зи чэзу зэIущIэр ири­гъэкIуэкIащ.
Псом япэу депутатхэм зэхъуэкIыныгъэхэр халъ­хьащ «Къэбэрдей-Балъкъэр Республикэм и административнэ-щIыналъэ ухуэкIэм и IуэхукIэ», «Къэ­бэрдей-Балъкъэр Республикэм и муниципальнэ щIы­налъэхэм я статусымрэ гъунапкъэхэмрэ я Iуэху­кIэ» КъБР-м и Законхэм. Ахэр теухуащ зыри зыдэ­мысыж жылагъуэхэр зэрагъэкIуэдыжым. 
Законопроектыр къыхилъхьащ Тэрч муниципаль­нэ районым щIыпIэ унафэр зезыгъакIуэ и советым. Абы теухуауэ зэIущIэм къыщыпсэлъа Тэрч щIыналъэм и Iэтащхьэм и къуэдзэ Алъкъащ Виталий жиIащ КъБР-м и Тэрч муниципальнэ райо­ным хыхьэ Новэ-Хьэмидей, Терекскэ, Плановс­кэ къуа­жэхэм я советхэм «Жылагъуэр гъэкIуэ­дыжыным икIи учётхэм хэгъэкIыным теухуауэ» къащта унафэхэм япкъ иткIэ, КъБР-м и Парламентым къызэрыхалъхьар Новэ-Хьэмидей къуажэм хыхьэ Акведук жылэр, Плановскэ къуажэм хиубыдэ Урыху гъуэгу зекIуапIэр, Терекскэ къуажэм щыщ Тэрч ЦIыкIу жылэр дэфтэрхэм зэрыхагъэкIыжыр. 
- Тэрч ЦIыкIу къуажэм щыпсэухэр 2013 гъэм ягъэ­Iэпхъуауэ щытащ цIыхухэр жьы хъуа унэхэм къы­щIэгъэIэпхъукIынымкIэ щыIэ щIыналъэ программэмкIэ. Къыхэгъэщыпхъэщ, зи гугъу тщIы жыла­гъуэхэр зэбгъэпэщыжынуи зебгъэужьынуи мы­хьэ­нэ зэримыIэр. Абыхэм цIыху дэсыжкъым, гъуэгу, электрокъару екIуалIэркъым, ухуэныгъэ дэткъым, уней мылъкуу зыри щытхакъым, - жиIащ къэпсэ­лъам. - Фигу къэзгъэкIыжынщи, мыпхуэдэ лэжьыгъэ йокIуэкI Урысей Федерацэм и Президентым «ЩIы­пIэхэм я дэфтэрхэр» къэрал программэм хыхьэу къигъэлъэгъуа пщэрылъхэр гъэзэщIэным тету. Абы ипкъ иткIэ БгъэIэпхъуэ мыхъу мылъкухэм я къэрал реестрым мы гъунапкъэхэр къыщыгъэ­лъэ­гъуапхъэщ. 
Депутатхэм зэдэарэзыуэ даIыгъащ «Къэбэрдей-Балъкъэр Республикэм унагъуэ хуэмыщIахэм, зи за­къуэу псэу цIыхухэм къэралыр зэрадэIэпыкъум теухуауэ» КъБР-м и Законым зэхъуэкIыныгъэхэр хэлъхьэным и IуэхукIэ» КъБР-м и законым и проектыр. Абы къыщыгъэлъэгъуащ дзэ Iуэху хэхам и вете­ранхэмрэ «Къэрал дэIэпыкъуныгъэм и IуэхукIэ» Федеральнэ законым и 82-нэ статьям и 1-нэ Iы­хьэм къыщыгъэлъэгъуа нэгъуэщI цIыхухэмрэ «социальный контракт» жыхуаIэмкIэ дэIэпыкъуныгъэ зэрыратыр.
КъБР-м лэжьыгъэмрэ социальнэ дэIэпыкъуны­гъэм­кIэ и министр Тогузаев Тахир жиIащ зи гугъу ящI зэгурыIуэныгъэм хуэдэ иращIылIэу, лэжьапIэн­шэ е лэжьапIэ къэзылъыхъуэ ветеранхэм хьэрычэт Iуэху къызэIуахынымкIэ дэIэпыкъуэгъу яхуэхъуну Iэмал зэраIэр, къэбгъэлъагъуэмэ, зэ тыгъуэу сом мин 350-м нэскIэ абыхэм зэрызыщIагъэкъуэфынур. ДэIэпыкъуныгъэр иратынущ унагъуэм ику ит и хэхъуэр къамылъытэу, ауэ зэгурыIуэныгъэр ветераным иращIылIэн щхьэкIэ, «Хэкум и хъума­кIуэхэр» къэрал фондым щагъэхьэзыра дэфтэр иIы­гъыпхъэщ, къэралыр зыдэIэпыкъун хуейхэм зэ­ращыщыр щыгъэбелджылауэ.
ЗэIущIэм къыщащтащ «Къэбэрдей-Балъкъэр Республикэм хьэрычэт Iуэхур жэуаплыныгъэ пылъу ще­гъэкIуэкIыным зегъэужьыным теухуауэ» ­КъБР-м и законым и проектыр. Ар зэхагъэуващ Урысей Федерацэм ШынагъуэншагъэмкIэ и Советым и зэIущIэм къыщащта унафэхэм тету. КъБР-м экономикэ зыужьыныгъэмкIэ и министр Рахаев Борис жиIащ законопроектым ипкъ иткIэ, щIыналъэ унафэщIхэм я пщэрылъу зэрагъэувыр «Хьэрычэт IуэхущIапIэм и фIагъым и индекс» (ЭКГ-рейтинг) жыпхъэр и лъабжьэу хьэрычэт Iуэхум къэралым зэрызыщрагъэужьынур. Апхуэдэу хьэрычэт IуэхущIапIэхэр къапщытэнущ лъэныкъуищкIэ: дыкъэзыухъуреихь дунейр зэрихъумэмрэ технологие нэхъыфI дыдэхэр къызэригъэсэбэпымрэ; IуэхущIапIэм щат улахуэр, дэIэпыкъуныгъэр зыхуэдэмрэ пса­пэ зыщIэхэм зэрахэтымрэ; налог зэритымрэ щIы­налъэм и зыужьыныгъэм хуищI хэлъхьэныгъэмрэ. Абыхэм тету къэпщытэныгъэхэр ирагъэ­кIуэкIа нэужь, ЭКГ-рейтингым IуэхущIапIэр зэрып­хы­кIар къагъэлъэгъуэнущ (абы хэтыну хуитыныгъэ яIэщ псоми). ЭКГ-рейтингым пхыкIахэм Iэмал нэхъыбэ яIэнущ заужьын папщIэ къэралыр къазэ­рыдэIэпыкъуну IуэхухэмкIэ.
ЗэхъуэкIыныгъэхэр халъхьащ «Къэбэрдей-Балъкъэр Республикэм и Адвокат палатэм и квалификацэ комиссэм КъБР-м и Парламентым къыбгъэ­дэкIыу лIыкIуэхэр зэрыхах щIыкIэм и IуэхукIэ»   КъБР-м и Законым, «ЦIыхухэм я узыншагъэр хъумэ­ныр къызэгъэпэщыным теухуауэ» КъБР-м и За­коным и Iыхьэ 2-м, КъБР-м и Парламентым и депутатхэм къагъэлъагъуэ хэхъуэхэм, мылъкум ятеу­хуа дэфтэрхэр зэрыпэжым кIэлъыплъ комиссэм теухуа Положенэм.
КъБР-м и Парламентыр Владимирскэ областым и Хабзэубзыху Зэхуэсымрэ Иванов щIыналъэ Думэмрэ зэрадэлэжьэнум теухуа зэгурыIуэныгъэ­хэр зэрыращIылIэнум теухуа унафэхэри зэIущIэм къыщащтащ.
БАГЪЭТЫР Луизэ.

Поделиться:

ЧИТАТЬ ТАКЖЕ:

10.05.2026 - 09:03

ФымыцIыхухэм дзыхь яхуэвмыщI

КъБР-м щыIэ МВД-м щекIуэкIащ телефонымрэ интернетымрэ къагъэсэбэпурэ щIэпхъаджагъэ зе­зыхьэхэм зэрапэщIэтым, абы и лъэныкъуэкIэ ди щIыналъэм щызрагъэгъуэта ехъулIэныгъэхэм ятеухуа зэIущIэ.

09.05.2026 - 12:25

IэщIагъэлIхэр кърашалIэ

2025 гъэм и мэкъуауэгъуэ мазэм, Кавказ Ищхъэрэ федеральнэ щIыналъэм щыяпэу, ди республикэм къыщызэIуахащ Узыншагъэр хъумэнымкIэ IэнатIэр IэщIагъэлIхэмкIэ къызэзыгъэпэщ хэгъэгу центр.

09.05.2026 - 09:03

IэщIагъэмрэ цIыхугъэмрэ зэгъусэу

Бэлагъы Залинэ Къэбэрдей-Балъкъэр къэрал университетым медицинэмкIэ и факультетым стоматологием щыхуеджащ.

08.05.2026 - 09:22

Зэкъуэшхэр нэхъри зэкъуоувэ

КъБР-м и Iэтащхьэ КIуэкIуэ Казбек IущIащ Абхъаз Республикэм ЩIа­лэгъуалэм я Iуэхухэмрэ спортымкIэ и къэрал комитетым и унафэщI Хагбэ Тарас.

08.05.2026 - 09:21

Урысей-Абхъаз зэпыщIэныгъэхэр щIалэгъуалэм ягъэкIуатэ

Накъыгъэм и 4-8-хэм Къэбэрдей-Балъкъэрым щекIуэкI Урысей-Абхъаз щIалэгъуалэ форумыр Налшык къалэм къыщызэIуахащ.