|
|
ЩIыналъэхэм щыIэ псэукIэм теухуауэ
11 февраля, 2026 - 06:03
Правительствэм и Унэм щекIуэкIащ «КъБР-м и муниципалитетхэм я зэгухьэныгъэм» и советым и зэIущIэ. Ар иригъэкIуэкIащ зэгухьэныгъэм и правленэм и унафэщI Пэнагуэ Максим. ЗэIущIэм къыщаIэтащ Iуэхугъуэ зэхуэмыдэхэр, щагъэбелджылащ къалэхэмрэ районхэмрэ псэукIэр щрагъэфIэкIуэн папщIэ зытетыну мардэхэр.
2026 гъэм зэгухьэныгъэм илэжьыну яубзыхуахэм теухуауэ къэпсэлъащ зэгухьэныгъэм и унафэщI Маслов Николай. Ар къытеувыIащ ассоциацэр илъэс 20 зэрырикъум и щIыхькIэ мы гъэм лэжьыгъэ пыухыкIахэр зэрырагъэкIуэкIынум. КъБР-м и АСМО-м и тхыдэм теухуауэ тхылъ къыдагъэкIынущ, зэгухьэныгъэм и медалкIэ ягъэлъэпIэнущ зэфIэкI къэзыгъэлъэгъуахэр, къалэхэмрэ щIыналъэхэмрэ псэукIэр щегъэфIэкIуэным хухэха зэпеуэхэр къызэрагъэпэщынущ, зэгухьэныгъэм и илъэс 20-м и щIыхькIэ ди спортсменхэр Iуащхьэмахуэ дэкIынущ.
2026 гъэр Лъэпкъхэм я зэкъуэтыныгъэм и илъэсу зэрагъэувам къыщытеувыIащ зэIущIэм. Абы теухуауэ Къэбэрдей-Балъкъэрымрэ Курск областымрэ я муниципалитетхэм я зэгухьэныгъэхэм зэдащIыну Iуэхухэр ягъэбелджылащ.
Аруан районым и администрацэм и Iэтащхьэ ЛIыжьыкъуэ Хьэзрит къэпсэлъащ щIыналъэм 2024 - 2025 гъэхэм щалэжьам, дызэрыт илъэсым зыхунэсын хуейуэ щагъэбелджылам теухуауэ.
- 2024 - 2025 гъэхэм къриубыдэу Къэбэрдей-Балъкъэрым и Аруан щIыналъэм щыдгъэзэщIащ лъэпкъ, федеральнэ проект щхьэпэхэр. Ахэр хуэунэтIауэ щытащ гъуэгухэр гъэтэмэмыным, къалэхэр гъэдэхэным, егъэджэныгъэм, узыншагъэм, нэгъуэщI Iуэхугъуэхэм.
2024 гъэм «ПсэупIэмрэ къалэм и щытыкIэмрэ» лъэпкъ Iуэхум хэту гъэбелджыла «Къалэ Iэхуитлъэхуит къызэгъэпэщын» федеральнэ проектым хэту, Аруан районым зыхуей щыхуэдгъэ-
защ цIыхухэр куэду щызэхуэс щIыпIэхэр: Нарткъалэ дэлъэдапIэм деж щыIэ паркыр, Шытхьэлэ дэт къуажэ курыт еджапIэм и Iэгъуэблагъэр, Псыкуэд къуажэкур. КъэдгъэщIэрэщIэжащ Старэ Шэрэдж къуажэм Хэку зауэшхуэм хэкIуэдахэм папщIэ дэт фэплъыр. Нарткъалэ деж къат куэду зэтет унэм егъэщIылIа пщIантIищ зыхуей щыхуэдгъэзащ. Жамборэм и цIэр зезыхьэ уэрамым и 82, 84, 86 унэхэм я пщIантIэхэр къэгъэщIэрэщIэным текIуэдащ сом мелуани 5,2-рэ. Нарткъалэрэ Псыгуэнсурэ щыIэ цIыхубэ зэхуэсыпIэхэр къызэгъэпэщыным 2025 гъэм текIуэдащ сом мелуани 10,4-рэ. Урысейпсо онлайн хэхыныгъэм тету, 2026 гъэм къапщытахэм ящыщу, нэхъыфIу къызэгъэпэща щIыпIэхэм хабжащ Нарткъалэ и ут нэхъыщхьэр. АдэкIэ ди мурадщ Аруан, Старэ Шэрэдж дэлъэдапIэхэр дгъэдэхэну, - жиIащ Хьэзрит, икIи и псалъэм пищащ. - Гъуэгухэр зыхуей хуэгъэзэным тещIыхьа федеральнэ проектым тету, Къэхъун Iэщышхуэ щаIыгъ и щIыпIэм хуэкIуэ гъуэгур, километр 0,7-рэ хъур, зэдгъэпэщыжащ, абы текIуэдащ сом мелуани 9,86-рэ. Зыхуей хуэдгъэзащ Шэрэджыпсым телъ, метр 90 зи кIыхьагъ лъэмыжыри.
«Управдор» проектым хэту, 2025 гъэм Старэ Шэрэдж къуажэм и уэрамхэр электрокъарукIэ къэгъэнэхунымкIэ лэжьыгъэшхуэ щекIуэкIащ Аруан районым. Старэ Шэрэдж - Котляревск, Старэ Шэрэдж - Жэмтхьэлэ - Сукан Су гъуэгухэр, Лениным, КIуащым я цIэхэр зезыхьэ уэрамхэр зыхуей хуагъэзащ. Зэхэту километри 9,274-рэ къагъэнэхуащ. Уэздыгъэ зыфIадзэ пкъо 213-рэ ягъэуващ, «светодиоднэ» жыхуаIэм хуэдэ уэздыгъэ 377-рэ фIадзащ, электрокъару зрикIуэ кIапсэхэр уэрамхэм щызэпрашащ. Нарткъалэ - Къэхъун - Правоурванск, Старэ Шэрэдж - Чёрнэ Речкэ, Налшык - Нарткъалэ автомобиль гъуэгухэр къагъэнэхуащ. Лэжьыгъэр зэфIахащ Къэбэрдей-Балъкъэрым и гъуэгу фондым и ахъшэкIэ.
2026 гъэм ялэжьынухэм щытепсэлъыхьым, районым и унафэщIым къыхигъэщащ Нарткъалэ и уэрамхэу Лениным, ШэджыхьэщIэм, Ахъмэтым я цIэхэр зезыхьэхэр япэу ягъэтэмэмынухэм зэращыщыр.
ПсэупIэ коммунальнэ Iуэхутхьэбзэхэр егъэфIэкIуэнми гулъытэ игъуэтащ. 2025 гъэм Къэхъун къуажэм щаукъуэдиящ псы бжьамий километри 9. Иджы ар унагъуэ 400 хуэдизым ялъэIэсынущ. Мы Iуэхум текIуэдащ сом мелуан 49,1-рэ.
Егъэджэныгъэмрэ узыншагъэр хъумэнымрэ я гугъу пщIымэ, щIыналъэм щекIуэкIащ ахэр егъэфIэкIуэным хуэгъэза Iуэхугъуэхэр. Нарткъалэ дэт курыт еджапIэ етIуанэм гуащIыхьащ сабий 400 зыщIэхуэн пэшхэр. 2025 гъэм «Унагъуэ» лъэпкъ проектым хэт «Унагъуэм зыщIэгъэкъуэн» Iуэхум тету, Старэ Шэрэдж щаухуащ цIыхуи 100 зрашэлIэну сабий сад. Абы текIуэдащ сом мелуани 139,13-рэ. Старэ Шэрэдж, Шэрэдж Ищхъэрэ къуажэхэм къыщызэIуахащ амбулаторэщIэхэр.
2026 - 2027 гъэхэм къриубыдэу сабий садхэр щаухуэнущ Псыгуэнсурэ Аруанрэ. Псыкуэд, Шэрэдж Ищхъэрэ, Старэ Шэрэдж, Нарткъалэ дэт сабий садхэр зэрахьэнущ.
ЗэIущIэм хэтахэр зэгурыIуащ къалэхэмрэ щIыналъэхэмрэ псэукIэр щегъэфIэкIуэным теухуауэ лэжьыпхъэхэм нэхъри гулъытэ хуащIыну, зэгухьэныгъэм къызэригъэпэщ зэпеуэхэм жыджэру хэтыну, узыншагъэр хъумэным, егъэджэныгъэм, коммунальнэ Iуэхутхьэбзэхэм теухуауэ щыIэ Iэмалхэр егугъуу къагъэсэбэпыну.
Тхыгъэри сурэтри
ГУГЪУЭТ Заремэ ейщ.
|
|
16.03.2026 - 09:14 Къэбэрдей-Балъкъэр къэрал университетым адыгэбзэмрэ литературэмкIэ и кафедрэм и унафэщI, филологие щIэныгъэхэмкIэ кандидат, Къардэн Мусэдин лъэпкъ щIэныгъэ дунейм къыщацIыху IэщIагъэлI щыпкъэу, к |
|
|
16.03.2026 - 09:12 Черкесск къалэм дэт 9-нэ гимназием сыт щыгъуи иIэщ ехъулIэныгъэхэр. Абы щоджэ лъэпкъ куэдым къахэкIа, ауэ хьэлэмэту зэгурыIуэрэ зэхэзагъэу къызэдэгъуэгурыкIуэ щIэблэ. |
|
|
16.03.2026 - 09:11 Японием (Токио) щыщ къэфакIуэ икIи блогер, илъэс 20 зи ныбжь Нозаки Тайга Интернетым и социальнэ сайтхэм цIэрыIуэ щыхъуащ Кавказ Ищхъэрэм щыпсэу лъэпкъхэм я щэнхабзэм зэрыдихьэхымкIэ. |
|
|
15.03.2026 - 09:03 «Бзэр лъэпкъым и псэщ», - жеIэ адыгэ псалъэжьым. Абы зегъэужьыным, и пщIэр къэIэтыным, щIэблэм егъэщIэным темылажьэ зы лъэпкъи щыIэу къыщIэкIынкъым.
|
|
|
15.03.2026 - 09:03 «Урысейм и гугъапIэхэр» Къэбэрдей-Балъкъэр цIыхубз зэгухьэныгъэм хэтхэм «Жако» фабрикэм къыщыщIагъэкI IэфIыкIэхэкIхэм ящыщ Белгород уIэгъэщым щылажьэ цIыхубз дохутырхэмрэ техникэ лэжьакIуэхэмрэ идж |
|