КъБР-м и Парламентым и Президиумым и зи чэзу зэIущIэм «комитетым хухах сы­хьэтым» хыхьэу, депутатхэр щедэIуащ УФ-м тезырхэр егъэпшынынымкIэ и федеральнэ IэнатIэм и управленэу КъБР-м щыIэм 2025 гъэм иригъэкIуэкIа лэжьыгъэм. Ар и жэрдэмт Жылагъуэ шынагъуэншагъэмрэ Iулъ­хьэм пэщIэтынымкIэ комитетым. 
ЗэIущIэр къыщызэIуихым, республикэм и хабзэубзыху IуэхущIапIэм и УнафэщI Егоровэ Татьянэ жиIащ: 
- УФ-м тезырхэр егъэпшынынымкIэ и федеральнэ IэнатIэм и управленэу КъБР-м щыIэм нобэ мыхьэнэшхуэ зиIэ къалэнхэр егъэзащIэ: ягъэкъуэншар гъащIэм хэзэгъэжыным хуе­гъэхьэзыр, цIыхум иIапхъэ лъапIэныгъэхэр зыхилъхьэнымкIэ сэбэп хуохъу. Ар икъукIэ лэжьыгъэшхуэщ икIи гугъущ. IуэхущIапIэм и пщэрылъхэм ящыщщ суд зытращIыхьахэм етIуанэу щIэпхъаджагъэ ялэжьыным щыхъу­мэныр, терроризм, экстремизм гупсысэхэм пэщIэтыныр, медицинэ Iуэхутхьэбзэхэр къы­зэ­гъэпэщыныр, жылагъуэ, хабзэхъумэ IэнатIэхэм, дин зэгухьэныгъэхэм я лIыкIуэхэм ядэлэжьэныр. Иужьрей илъэсхэм мы IэнатIэм зэхъуэкIыныгъэшхуэхэр къыщыхъуащ, ягъэкъуаншэхэм я хуитыныгъэхэр къызэгъэпэщыным, езы IуэхущIапIэр зыхуей хуэгъэзэным, нэгъуэщIхэми хуэунэтIауэ. Ап­хуэ­дэуи зеужь тутнакъэщым имысу тезырыр зэрырагъэпшын щIыкIэми.
Гугъуехь щыIэхэм къыщытеувыIэм, абы къыхигъэщащ тутнакъэщым къикIыжахэр жыла­гъуэм хэгъэзэгъэжыныр зи къалэн IуэхущIапIэ къызэгъэпэщыныр щIыналъэм и къалэну зэрыщымытыр, ауэ апхуэдэ хуитыныгъэ зэ­риIэр. Къэпщытэныгъэхэм кърикIуаращи, ди республикэр ящыщщ апхуэдэ центрхэр зимыIэ щIыналъиплIым».
УФ-м тезырхэр егъэпшынынымкIэ и федеральнэ IэнатIэм и управленэу КъБР-м щыIэм и унафэщIым и къуэдзэ Никитин Николай къыщыпсалъэм къыхигъэщащ республикэм уголовнэ тезырхэр щрагъэпшын федеральнэ IуэхущIапIэу 7 зэрыщыIэр. Абы жиIащ Урысейм ФСИН-м и къудамэу КъБР-м щыIэм и унафэм щIэт IуэхущIапIэхэр нэхъыбэ дыдэу цIыху 2566-м зэрытещIыхьар. Тезырхэр щагъэзэкIуэж центрхэмрэ апхуэдэ къалэн зыгъэзащIэ щIыпIэхэмрэ хэмыту, IуэхущIапIэхэр процент 54-кIэ гъэнщIащ (2026 гъэм щIышылэм и 1-м ирихьэлIэу). 
- УИС-м и IуэхущIапIэхэм шэч зыхуащIу, ягъэкъуаншэу, суд зытращIыхьауэ щаIыгъ­хэм я процент 50-р яубыдащ щIэпхъаджагъэ хьэлъэхэмрэ хьэлъэ дыдэхэмрэ зэралэжьам папщIэ. Процент 46-м етIуанэу е нэхъыбэкIэ тезырыр ирахьэкI. ЩIэпхъаджагъэхэр къэмыгъэхъунми ди нэIэ тетщ хабзэхъумэ IэнатIэхэр ди гъусэу. Апхуэдэу, хабзэхъумэ IуэхущIапIэ­хэр ди дэIэпыкъуэгъуу, щIэпхъаджагъэ 216-рэ зэхэдгъэкIащ, суд зытращIыхьахэм ящыщу щIэпхъуэжыну иужь ихьа къахэкIакъым, - жиIащ къэпсэлъам.
2025 гъэм IуэхущIапIэр зэлэжьахэм ящыщщ видеокIэлъыплъыныгъэкIэ къызэрызэрагъэ­пэщ Iэмалхэр ирагъэфIэкIуэныр. Абы и фIыгъэкIэ видеор нэхъ IупщIу итхыу ящIащ, камерэ здэщымыIэ щIыпIэхэри ягъэмэщIэну яхузэфIэкIащ. 
Тезыр зыпшынхэм сэбэп яхуэхъун лэжьыгъи къызэрагъэпэщ. Абы и лъэныкъуэкIэ щэнхабзэ Iуэху 770-рэ ирагъэкIуэкIащ. 
Никитин Николай зэрыжиIамкIэ, цIыхухэмрэ тезырхэр щрагъэпшын щIыпIэхэм щыIэхэмрэ я хуитыныгъэхэм щыгъэгъуэзэныр я лэжьыгъэм щыщщ. Юристым и чэнджэщ пщIэншэу хуейуэ цIыху мини 2,5-м щIигъум зыкъыхуа­гъэзащ. «Сабийхэм я хуитыныгъэхэр ящIэ­нымкIэ защIэгъэкъуэным и махуэ» Iуэхум ипкъ иткIэ, Минюстым и щIыналъэ управленэм юридическэ дэIэпыкъуныгъэхэр пщIэн­шэу къахузэригъэпэщащ абы хуэныкъуэ псоми. 
ЗэIущIэм къыщыхагъэщащ федеральнэ бюджетым и мылъкукIэ УФСИН-м и IуэхущIапIэхэр къызыхуэтыншэу зэгъэпэщыжыныр зэрызэфIагъэкIар, псори зэхэту а лэжьыгъэхэм сом мелуан 14,5-м нэблагъэ зэрытекIуэдар. УФСИН-м и нэIэ тетщ тутнакъэщхэм хьэпшыпу къыщыщIагъэкIым хагъэхъуэнми. Апхуэдэу хьэпшыпрэ Iуэхутхьэбзэу зэфIагъэкIар 2025 гъэм процент 38-кIэ нэхъыбэ хъуащ. Езы тутнакъхэм ику иту къахь улахуэр процент 58-кIэ хэхъуащ, ар нэсащ сом 11757-м. 
Къэпсэлъам къызэрыхигъэщамкIэ, тезыр зыпшынахэр гъащIэм хэгъэзэгъэжынымкIэ дэIэпыкъуныгъэ ягъуэтащ цIыху 395-м (процент 67-кIэ нэхъыбэщ 2024 гъэм еплъытмэ). Абыхэм зыщIагъэкъуащ пIалъэкIэ щыпсэун унэ къагъуэтынымкIэ, щыгъынрэ ерыскъыкIэ, дэфтэрхэр зэфIэгъэувэжынымкIэ, лэжьапIэ гъэувынымрэ юридическэ, психологие, медицинэ, социальнэ дэIэпыкъуныгъэ етынымкIэ.
Депутатхэм упщIэ зыбжанэ къэпсэлъам иратащ. Егоровэ Татьянэ щIэупщIащ тезыр зыпшынхэм ящыщу лэжьыгъэкIэ къызэрагъэпэщыр зыхуэдизымрэ нэхъыщхьэу къы­щIагъэкIыр зыхуэдэмрэ. 
Никитиным жиIащ ягъэтIысахэм я процент 50-м лэжьыгъэ зэраIэр, адрейхэр, щхьэусыгъуэ зэхуэмыдэхэмкIэ - ныкъуэдыкъуагъэкIэ е я ныбжь зэрыхэкIуэтам къыхэкIыу - Iуэхум зэрырамышалIэр. Зыхуэныкъуэ Iэзагъ зыбгъэдэмылъхэр езыхэм я IэщIагъэ-техникэ училищэм щрагъаджэ, абы иужькIэ лэжьыгъэ ират. Къэбгъэлъагъуэмэ, ахэр нэхъыбэу зрагъэлэжьыр пхъэнкIий идзыпIэхэр щIынырщ, тепIэнщIэлъынрэ къарузехьэ IэнатIэхэм Iутхэм я фэилъхьэгъуэхэмрэ дынырщ. 
КъБР-м и Iэтащхьэмрэ Правительствэмрэ я лIыкIуэу КъБР-м и Парламентымрэ суд IуэхущIапIэхэмрэ щыIэ ДыщэкI Мадинэ щIэупщIащ республикэм тезыр щызыпшынхэм ящыщу мы щIыпIэм щыпсэухэмрэ УФ-м и нэгъуэщI щIыналъэхэм щыщхэмрэ я бжыгъэр зыхуэ­дэм, тутнакъэщым къикIыжахэр япэм щы­п­сэуа щIыпIэм мыкIуэжу мыбы къанэ яхэт-яхэмытым. 
­Никитин Николай жиIащ ягъэтIыса цIы­хухъу­хэм я процент 80-мрэ цIыхубзхэм я процент 30-мрэ ди щIыналъэм зэрыщыщыр. Щхьэ­хуит ящIыжа нэужь, республикэм къа­нэр проценти 5-м нэблагъэщ. Тезырыр лэ­жьыгъэкIэ япшыныну зыхуагъэувахэр щIыналъэм и IуэхущIапIэхэм щолажьэ. 
ЭкономикэмкIэ, зыужьыныгъэмкIэ, туриз­мэмрэ хьэрычэт IуэхумкIэ комитетым и унафэщI Iэпщэ Заур щIэупщIащ IуэхущIапIэр IэщIагъэлIхэмкIэ къызэрызэгъэпэщам. Никитиным жиIащ IуэхущIапIэр лэжьакIуи 121-м зэрыхуэныкъуэр, псом хуэмыдэу инспектор нэхъыщIэхэр къазэремэщIэкIыр. Абы къызэ­рыхигъэщамкIэ, лъэпощхьэпор къешэ улахуэр зэрымащIэмрэ лэжьыгъэр зэрыгугъумрэ.
Депутатхэр тепсэлъыхьащ тезырхэр щапшын IуэхущIапIэхэм зэрыщагъашхэм и фIагъым, жьэн узыфэр зэуэлIахэм я бжыгъэм, щIэпхъаджагъэхэр къытрагъэзэжурэ зылэжь­хэр зэрыкуэдым и щхьэусыгъуэхэм.
 КъБР-м и Парламентым Жылагъуэ шынагъуэншагъэмрэ Iулъхьэм пэщIэтынымкIэ и комитетым и унафэщI Кривко Михаил ФСИН-м къалэнышхуэ зэригъэзащIэр жиIащ. Абы депутатхэм ягу къигъэкIыжащ ипэ ита зэхуэсыгъуэм хэтахэр Советское къуажэм дэт цIыхубз колонием щыIауэ зэрыщытар икIи къыхилъ­хьащ апхуэдэ IуэхущIапIэхэм я лэжьыгъэм зыхагъэгъуазэу яублэжыныр. 

* * *
ЗэIущIэм щыхэплъащ УФ-м и ХэхакIуэ комиссэ нэхъыщхьэм хагъэхьэну къагъэлъэ­гъуэнум, хабзэр къызэпемыгъэудыным, егъэ­джэныгъэм, щIыпIэ унафэр зехьэным теухуауэ нэгъуэщI щIыналъэхэм я жэрдэмхэм.
Апхуэдэуи депутатхэр арэзы техъуащ дзэ-хэкупсэ гъэсэныгъэ езыгъэкIуэкIхэмрэ лъыхъуакIуэ гупхэм илъэс куэд хъуауэ яхэтхэм я нэхъ пажэхэмрэ КъБР-м и Парламентым и ЩIыхь тхылъ етыным теухуа унафэм.