«Бюгюнлюкде адеп-намысны, тёрени, инсанлыкъ ышанланы сакълау бютюнда магъаналыды»

XXXIV  Халкъла аралы Рождество аллы билим бериу окъууланы чеклеринде КъМР-ни законла чыгъарыучу органында Х регион парламент тюбешиу бардырылгъанды. Быйыл анга къатышханла «Жарыкъландырыу эм адеп-намыс: адамны юйретиу эм заманны къоркъуулары» теманы сюзгендиле. 
Жыйылыуну КъМР-ни Парламентини башчысы Татьяна Егорова бардыргъанды. Аны ишине Правительствону башчысыны орунбасары Марат Хубиев, Пятигорскну эм Черкесскни епископу Феофилакт, КъМР-ни Муслийманларыны дин управлениясыны башчысыны орунбасары Алим Сижажев, депутатла, энчи аскер операцияны ветеранлары, алимле, жамауат эм дин организацияланы келечилери эм башхала къатышхандыла. 

 

Мурдору
Татьяна Егорова жылны ахырында законла чыгъарыучу органла Рождество аллы билим бериу окъууланы бардырыу тёреге айланнганын, алагъа власть органланы, дин эм жамауат организацияланы келечилери, алимле къатышып, жамауатха магъаналы сорууланы сюзгенлерин, ачыкъланнган кемчиликлени тамамлауну жоллары белгиленнгенлерин чертгенди. 
- Ол а жамауатны бирикдириуге, келишиулюкню сакълаугъа себеплик этеди. Бу жол тюбешиу онунчу кере бардырылады эмда шёндюгю заманда адамны айныуунда, юйретиуде жарыкъландырыуну эм адеп-намысны жерини юсюнден айтырыкъбыз,- дегенди спикер тюбешиуню ача.
Шёндюгю заман илму, техника айныгъанлары, алгъа уллу атламла бла баргъанлары бла энчиди. Алай эсе уа, адам улу да билимли, хар неден да хапарлы болгъанды.  Алай кенг онгла бла бирге къоркъуула да кёбейгенлерин белгилегенди спикер.
- Жангы билим не жаны бла да айныгъан адамны юйретиуню мурдору болургъа керекди, адеп-намыс, къылыкъ, тёре, маданият дегенча магъаналы адамлыкъ ышанланы тас этмей. Бизни халкъла ёмюрлени теренинден ма аланы мурдорунда юйретгендиле жаш тёлюню, ала адамны ёсюуню таянчагъы болгъандыла,-деп къошханды законла чыгъарыучу органны башчысы. 
Технологияла
Архиепископ Феофилакт сёзюнде шёндюгю заманда жаш тёлюню юйретиуде магъаналы сорууланы юслеринден айтханды. Ол адамны къылыгъы, намыслылыгъы сабийликден къуралгъанларын, аны андан ары жашаууна себеплик этгенлерин чертгенди. 
Болсада шёндюгю цифралы заманда, жалгъан интеллект кенг жайылгъан кезиуде технологияла жаш тёлюню акъылын, кёз къарамын, жашауун да тюрлендиргендиле. Ол себепден, Феофилакт акъыл этгенича, жалгъан интеллект къалай ишлегенин, аны мурдорун ангыларгъа керекди. Ол интернетни онглары бла хайырланнганда кемчиликлени хатасы адамны жамауат бла байламлыкъларына, аны халине, психикасына жетгенлерин эсгертгенди. 
– Адам акъылыны, билимини, жашаууну иеси болургъа сюе эсе, жангы технологияланы билирге, аладан тюз хайыр алыргъа керекди. Алай цифралы технологиясын жашагъан, кеси аллына оюмла эте билген а андан да магъаналыды,– дегенди ол. 
Дин къуллукъчу сёзюнде айып, чомартлыкъ, сюймеклик дегенча адамлыкъ ышанланы магъанасыны юсюнден да айтханды. Ала кючлю юйюрню, саулукълу жамауатны мурдору болгъанларын, терк тюрленнген дунияда тас болмай, кеcинги, ич дуниянгы, намысынгы сакъларгъа кюч бергенлерин чертгенди. 
Бирлик кёплюкдеди
Алим Сижажев а Аллахутала  адамланы миллетлеге бла халкълагъа ала бир бирлери бла танышыр, культураларына, адет-тёрелерине юйренир ючюн юлешип жарашдыргъанын айтханды. Ол адам хар атламын, жашауун саулай да намыслылыкъны, адамлыкъ ышанланы мурдорунда къураргъа кереклисине эс бургъанды. «Цифралы технологияла, Интернет, жалгъан интеллект уллу онгла бередиле. Ала ахшылыкъла, билим берген бла бирге хата да салыргъа боллукъдула»,– дегенди ол эм сакъ болургъа, халкъларыбызны тарыхына, мурдоруна, диннге таяныргъа чакъыргъанды. 
Шёндюгю технологияланы хайырлылыкъларыны, жалгъан интеллект адамгъа берген онгланы бла салгъан хатаны юсюнден Марат Хубиев да айтханды. Ол жаш тёлюню юйретиуге къатышханланы къыйынларын белгилеп, ыразылыгъын айтханды, ол санда жууаплы министерстволагъа, жамауат эм дин биригиулеге, спорт школлагъа, устазлагъа да.    
  Болсада жаш адамланы акъылларын, ниетлерин, хунерлерин къурауда юйюрню магъанасы артыкъда уллу болгъанын да чертгенди ол. «Устаз бла ата-анала бир уллу борчну толтурадыла. Алай, жарсыугъа, бюгюнлюкде аланы арасында байламлыкъла толу кючю бла ишлемейдиле. Аны жангыртыр ючюн, жангы амалла  излерге керекди»,– дегенди ол.
Кёрюмдюле
Жыйылыуда жууаплы министерстволаны, жамауат организацияланы, спорт биригиулени келечилери да сёлешгендиле. Миллетлени ишлери эм жамауат проектле жаны бла министр Анзор Курашинов ведомство тамамлагъан проектлени юслеринден билдиргенди. 
Жарыкъландырыу эм илму министрни орунбасары Екатерина Мисостова юйретиу система къалай къуралгъаныны, школчуланы республиканы халкъларыны тарыхына, культурасына юйретиу къалай къуралгъаныны, бу жаны бла проектлени юслеринден айтханды. 
Тюбешиуде «Кюн шахар» сабий академияны башчысыны къуллугъун толтургъан Жаппуланы Тамара, Оруслуланы тарыхыны бла культурасыны «Вече» биригиуню башчысы Роман Литвинов, «Билим» битеуроссей обществону регион бёлюмюню башчысы Алина Ашхотова эм башхала да сёлешгендиле. 
Саугъалау
 Ахырында, Парламент тюбешиулени онжыллыгъына аталып, саугъалау болгъанды. Пятигорскну эм Черкесскни архиепископу Феофилакт жаш тёлюню юйретиуге, динле эм миллетле аралы келишиулюкню кючлеуге салгъан къыйыны ючюн КъМР-ни Парламентини Сыйлы грамотасы бла саугъаланнганды. 
Татьяна Егорова уа Пятигорск эм Черкесск  епархияны «За труды на благо Пятигорской Епархии» кюмюш майдалына тийишли болгъанды. Парламентни Билим бериу, илму,  физический культура, спорт  эм жаш тёлюню ишлери жаны бла комитетни башчысы Нина Емузова Рождество тюбешиулени къурауда болушлугъу ючюн  Архиерей  грамота  бла саугъаланнганды.  
Андан сора да, жыйылыуда Педагогикада, жаш адамланы юйретиуде «Устазны адеп-намыс жигитлиги ючюн» битеуроссей конкурсда хорлагъанланы атлары да белгили этилгендиле. Дипломла эм саугъала бла белгиленнгенлени арасында Благовещенка элни орта школуну ингилиз тилден устазы Жашууланы Хауа да барды. 
Тикаланы Фатима. 

 

Поделиться:

ЧИТАТЬ ТАКЖЕ:

15.02.2026 - 12:25

Ток ючюн тёлемегенле жууапха тартыллыкъдыла

Кёп болмай «Россети Северный Кавказ»-«Каббалкэнерго» компанияны  Нальчикде бёлюмюню келечилери ток ючюн аслам заманны тёлемей тургъанлагъа токдан кесилирге боллукъларына 102 935 билдириу жибергенди

15.02.2026 - 09:03

Ветеранла билим да, усталыкъ да аладыла

«Къабарты-Малкъар Республиканы жигитлери» деген проект республикада андан ары бардырыла, огъурлу ишин жетишимли тамамлайды.

14.02.2026 - 09:03

Кёрмюч фахмулу суратчыланы бирге жыйгъанды

Бу кюнледе КъМР-ни Миллет музейинде «Гардарика Кавказа» уллу арт-фестивальны чеклеринде суратлау кёрмюч ачылгъанды. Ол Россейни халкъларыны  бирлигини жылына жораланнганды.

13.02.2026 - 09:22

Эски мекямны тышы, ичи да тюрленирикди

Шалушкада амбулатория 1988 жылда ишленнгенди. Андан бери анга бир кере да тынгылы ремонт этилмегенди.

13.02.2026 - 09:21

Заман бла сыналгъан шуёхлукъ

Х.М. Бербеков атлы Къабарты-Малкъар къырал университетде фотоаппарат бла алыннган суратладан къуралгъан «Биз тау жырны эки къанатыбыз» деген кёрмюч ачылгъанды.