УФ-м экономикэ зыужьыныгъэмкIэ и министр Решетников Максимрэ КъБР-м и Iэтащхьэ КIуэкIуэ Казбекрэ щэбэт кIуам Iуащхьэмахуэ лъапэ къыщызэIуахащ Урысейм бгым лыжэкIэ къежэхынымкIэ и лъэхъэнэщIэр.
Мэрем махуэм, 2015 гъэ лъандэрэ иджы япэу, бгым и къуэкIыпIэ лъэныкъуэм щаутIыпщащ къежэхыпIэщIэр - километри 5,2-рэ хъу, «фIыцIэ», «плъыжь» жыхуаIэхэм хуэдэ гъуэгухэр. Иджы къыщыбжыхь хъу лъагъуэхэм псоми зэхэту километр 231-рэ я кIыхьагъщ. А къежэхыпIэхэм укIуэ хъунущ «Баштала», «Чиран» кIапсэ гъуэгухэмкIэ. EL3 кIапсэ гъуэгум «Мир» станцым къыщыщIэдзауэ «Мир-2» зэпыщIапIэ станцым нэс уешэ. Абдежщ къыщыщIидзэр къехыпIэхэм. Зы сыхьэтым къриубыдэу абы цIыху 2377-рэ къыщежэхыфынущ. Зибгъухэри къэщIыхьа, щхьэи зытелъ кабинэ цIыкIухэр зыпыщIа EL6 кIапсэ гъуэгум зы сыхьэт къэс цIыху 2400-рэ здэкIуэм нихьэсыфынущ.
ЦIыхуипщI зэрыхуэ апхуэдэ гондолэхэм я тетIысхьэпIэхэр къохуабэ, Iэуэлъауэхэмрэ щIиупскIэнымрэ щызыхъумэ, апхуэдэуи и кIуэцIым жьыр щызыгъэкъабзэ Iэмэпсымэхэр хэтщ.
Решетников Максимрэ КIуэкIуэ Казбекрэ ухуэныгъэщIэхэм зыщаплъыхьащ, иужькIэ министерствэмрэ Кавказ.РФ-мрэ щыщхэм я гъусэу кIапсэ гъуэгущIэмкIэ бгым къехыжащ. КIапсэ гъуэгухэм къыщагъэсэбэп Iэмэпсымэхэр къыщIэгъэкIыным елэжь «Руслет» компанием и генеральнэ директор Сидорович Дмитрий жиIащ Европэм нэхъапэм къыщащэхуу щыта апхуэдэ оборудованэхэр ди къэралым щащIхэмкIэ зэхъуэкIыным IуэхущIапIэр сыт и лъэныкъуэкIи зэрыхуэхьэзырыр.
«Кавказ.РФ» АО-м и генеральнэ директор Юмшанов Андрей зэрыжиIамкIэ, урысей Iэмэпсымэхэр илъэс къакIуэм къыщыщIэдзауэ къыщагъэсэ-
бэпынущ иджыри кIапсэ гъуэгуиплI щаухуэкIэ. Апхуэдэуи я мурадщ трассэу иджыри километр 12 къуэкIыпIэ лъэныкъуэмкIэ щыпхашыну. КъищынэмыщIауэ, метр 3900-рэ лъагапIэм и кIэм щынагъэс альпинист къалэ цIыкIум и ухуэныгъэр - цIыху 68-рэ зыщIэхуэну унэ 15 щагъэув абдеж. Абыхэм ящыщ зыр МЧС-м и къегъэлакIуэхэм папщIэ ящI. Азау хуейм къатитхуу зэтет, иджырей зэманым къекIу сервис центр щащIынущ, хьэщIэхэр зыхуей-зыхуэфI псомкIи къызэгъэпэщауэ, абы анэхэмрэ сабийхэмрэ папщIэ пэши медицинэ дэIэпыкъуныгъэ щагъуэт щIыпIи хэту. «А ухуэныгъэр 2028 гъэм и кIэ пщIондэ зэфIэкIыну догугъэ. Лэжьыгъэшхуэ екIуэкIащ курортым и теплъэр егъэфIэкIуэным, IуэхущIапIэхэм я IуплъапIэхэмрэ абыхэм фIэдзахэмрэ зы архитектурэ щапхъэм тету щытыным теухуауэ. Иджы хьэщIэхэм я зыгъэпсэхукIэр куэдкIэ нэхъыфI хъунущ», - жиIащ Юмшанов Андрей.
АдэкIэ зэхэтащ бгым лыжэкIэ къежэхыным и лъэхъэнэщIэр Урысейм зэрыщрагъажьэм пыщIа гуфIэгъуэ дауэдапщэхэр. Решетников Максим курортым и хьэщIэхэм ехъуэхъуащ бгым лыжэкIэ къежэхыным и зи чэзу лъэхъэнэщIэр къызэрызэIуахамкIэ.
- Нобэ ди къэралым и бгы-лыжэ лъэхъэнэщIэр къызэIудох икIи ар щекIуэкIыр мыбдежщ, Iуащхьэмахуэщ, сыту жыпIэмэ Урысейм и зыгъэпсэхупIэхэм я зэгухьэныгъэм бгылъэ курорт нэхъыфIу илъэс кIуам къилъытар аращ. Шэч хэмылъу, ар Урысейм и бгы-лыжэ курорт нэхъыфI дыдэхэм ящыщщ, ауэ абы къехьэкъехуэхэри бэлэрыгъыркъым. Мыхьэнэшхуэ иIэщ мыр, щIымахуэми хуэдэу, гъэмахуэми цIыху куэдым зэракIуапIэм. Апхуэдэуи мыбы щолажьэ Кавказ.РФ-мрэ республикэмрэ я гуп зэщIэгъэуIуа лъэщ. Iуащхьэмахуэ зыхуэбгъадэ хъун щыIэкъым, - жиIащ министрым.
ЩIыпIэ хъыбарегъащIэ IуэхущIапIэхэм я журналистхэм щепсалъэм абы къыхигъэщхьэхукIащ къуршым цIыхухэр щыдэкIкIэ абыхэм я шынагъуэншагъэр къызэгъэпэщыным теухуа къалэн щхьэхуэхэм IэщIагъэлIхэр зэрегупсысыр. Инвестицэхэм я гугъу щищIым, министрыр къытеувыIащ «Iуащхьэмахуэ» зыгъэпсэхупIэм зегъэужьыным мылъкуу хухахымкIэ ар япэ ирагъэщ щIыпIэхэм зэращыщым. «Псоми я лъабжьэжыр цIыхухэрщ, Iуэхум дихьэххэрщ, хьэщIэхуэфIхэрщ. Кавказыр къарум и къигъэхъуапIэщ!» - жиIащ Решетников Максим.
КIуэкIуэ Казбек къыщыпсалъэм къыхигъэщащ «Iуащхьэмахуэ» зыгъэпсэхупIэм и тхыдэр илъэс щэ ныкъуэ зэрыхъур, ар къэралым щыпсэухэм зэрацIыхур. Мыбдеж къэралым и альпинизмэмрэ бгы-лыжэ спортымрэ я лъабжьэр щагъэтIылъауэ щытащ. Къэбэрдей-Балъкъэрым и Iэтащхьэм министерствэми Кавказ.РФ-ми я лэжьакIуэхэми Решетников Максими фIыщIэшхуэ яхуищIащ рес-
публикэм и курортхэм зегъэужьынымкIэ щIэгъэкъуэн зэрыхъум папщIэ.
Юмшанов Андрей къызэхуэсахэм ягу къигъэкIыжащ Iуащхьэмахуэр къэралым и нэхъ лъагапIэ дыдэм щыIэ курорту зэрыщытыр, жьы къабзэм хэту, жыджэру зызыгъэпсэхуну хуейуэ абы илъэс къэс цIыху минищэхэр къызэрыхуеблагъэр. Курортым и хьэщIэхэм иджырей трассэ километр 20 зи кIыхьагъым къыщажыхь икIи Урысейм щынэхъ лъагэ дыдэ кIапсэ гъуэгумкIэ хы щхьэфэм метр 3847-кIэ щхьэщыт щIыпIэм туристхэр еIэтыф.
КИФЩI-м 2030 гъэ пщIондэ зэрызиужьыну щIыкIэм теухуауэ зэхалъхьа программэу Кавказ.РФ-м мы зэманым хъарзынэу игъэзащIэм зэрыщыубзыхуамкIэ, «Iуащхьэмахуэ» курортыр инвестицэ проект нэхъ лъэщхэм ящыщщ. Экономикэ щIыналъэ хэхам щылажьэ IуэхущIапIэ 29-м я проектхэр щагъэзащIэ мыбдеж, хьэщIэщ 15 яухуэну я мурадщ, инвестицэу къыхалъхьэну яубзыхуар сом мелард 35,8-рэ мэхъу.
«Шынагъуэншагъэр къызэгъэпэщыныр мыбы щылэжьэну зи мурадхэм я дежкIэ къалэн нэхъыщхьэ дыдэщ. Нобэ ди лэжьакIуэ гупхэр жыджэру яужь итщ къуршхэм дэкIыныр - туризмэм и унэтIыныгъэ нэхъ гугъухэм ящыщыр - хабзэм тету зэтраухуэным. Мыбы щаухуащ альпинистхэм папщIэ иджырей егъэзыпIэ, ар дэ нобэ зэдгъэлъэгъуащ. Абырэ иджыпсту лажьэ «Липрус» приютымрэ 2026 гъэм и гъэмахуэм япэу ирагъэблэгъэнущ къуршым дэкIахэр. Хьэрычэт IэнатIэм жыджэру мылъку хелъхьэ мы курортым икIи ди дежкIэ къалэн нэхъыщхьэр зи лэжьыгъэм фейдэ къыхэзыхыну хуейхэмрэ щIыуэпсыр хъумэным ехьэлIауэ щыIэ хабзэхэмрэ зыр адрейм зэран хуэмыхъуу Iуэхур зэтеухуэнырщ. Сыту жыпIэмэ, дэ дыздэщыIэр хэхауэ яхъумэ щIыуэпс щIыпIэщ - «Iуащхьэмахуэ лъапэ» лъэпкъ паркырщ, - къыхигъэщащ Решетников Максим.
Мы зэманым йокIуэкI сом меларди 2,1-рэ инвестицэу зыхалъхьа «Азау» спорт-узыншагъэр щрагъэфIакIуэ комплексым и ухуэныгъэр - абы зэуэ цIыху 388-рэ щIэхуэнущ. Мыбы къыщызэIуахыну я мурадщ сабийхэм папщIэ бгы-лыжэ еджапIэрэ спортым жыджэру хэтахэм зыщрагъэужьыж комплексрэ. НэгъуэщI проектышхуитIым щыхоплъэ «Главгосэкспертиза»-м, иджыри зы абы хуагъэхьэзыр. Ахэр яутIыпщыну я мурадщ 2028 гъэм и кIэм.
Лэжьыгъэ программэм и кIэухыу екIуэкIащ гъэм и зэман псоми зэпымыууэ лажьэ «Iуащхьэмахуэ» турист-рекреацэ зыгъэпсэхупIэм адэкIи зегъэужьыным пыщIа Iуэхухэм щытепсэлъыхьа зэIущIэ. Абы гулъытэ хэха щыхуащIащ туризмэм пыщIа инфраструктурэм къыхэгъэхъуэным, щIыпIэр хьэщIэхэм езыгъэлъагъу, езыгъэцIыху инструкторхэм я лэжьыгъэр егъэфIэкIуэным, туристхэм я шынагъуэншагъэр къызэгъэпэщыным хуэунэтIауэ зэфIагъэкIыпхъэхэм. НэхъапэIуэкIэ министрыр апхуэдэу яIущIащ бгы-лыжэ курортхэм я лIыкIуэхэу Iуащхьэмахуэ щылажьэхэм.