Урысейм бгым лыжэкIэ къежэхынымкIэ и лъэхъэнэщIэр Iуащхьэмахуэ къыщызэIуах

УФ-м экономикэ зыу­жьы­ныгъэмкIэ и министр Решетников Максимрэ КъБР-м и Iэтащхьэ КIуэ­кIуэ Казбекрэ щэбэт кIуам Iуащхьэмахуэ лъапэ къыщызэIуахащ Урысейм бгым лыжэкIэ ­къе­жэ­хынымкIэ и лъэ­хъэ­нэщIэр.

Мэрем махуэм, 2015 гъэ лъандэрэ иджы япэу, бгым и къуэкIыпIэ лъэныкъуэм щаутIыпщащ къе­жэхыпIэщIэр - километри 5,2-рэ хъу, «фIыцIэ», «плъыжь» жыхуаIэхэм хуэ­дэ гъуэгухэр. Иджы къы­щыбжыхь хъу лъагъуэхэм псоми зэхэту километр 231-рэ я кIыхьагъщ. А ­къежэхыпIэхэм укIуэ хъунущ «Баштала», «Чиран» кIапсэ гъуэгухэмкIэ. EL3 кIапсэ гъуэгум «Мир» станцым къыщыщIэдзауэ «Мир-2» зэпыщIапIэ станцым нэс уешэ. Абдежщ къыщыщIидзэр къехы­пIэ­хэм. Зы сыхьэтым къриу­быдэу абы цIыху 2377-рэ къыщежэхыфынущ. Зибгъу­­хэри къэщIыхьа, щхьэи зытелъ кабинэ цIыкIухэр зыпыщIа EL6 кIапсэ гъуэгум зы сыхьэт къэс цIыху 2400-рэ здэкIуэм нихьэ­сыфынущ. 
ЦIыхуипщI зэрыхуэ ап­хуэдэ гондолэхэм я тетIыс­хьэпIэхэр къохуабэ, Iэуэ­лъауэхэмрэ щIиупскIэ­ным­рэ щызыхъумэ, апхуэ­дэуи и кIуэцIым жьыр щызыгъэкъабзэ Iэмэпсы­мэхэр хэтщ. 
Решетников Максимрэ КIуэкIуэ Казбекрэ ухуэныгъэщIэхэм зыщаплъы­хьащ, иужькIэ министерствэмрэ Кавказ.РФ-мрэ щыщхэм я гъусэу кIапсэ гъуэгущIэмкIэ бгым къе­хыжащ. КIапсэ гъуэгухэм къыщагъэсэбэп Iэмэпсы­мэхэр къыщIэгъэкIыным елэжь «Руслет» компанием и генеральнэ директор Сидорович Дмитрий жи­Iащ Европэм нэхъапэм къыщащэхуу щыта апхуэдэ оборудованэхэр ди къэралым щащIхэмкIэ зэхъуэ­кIыным IуэхущIапIэр сыт и лъэныкъуэкIи зэрыхуэ­хьэ­зырыр.
«Кавказ.РФ» АО-м и генеральнэ директор Юмшанов Андрей зэрыжи­IамкIэ, урысей Iэмэпсы­мэхэр илъэс къакIуэм къы­щы­щIэ­дзауэ къы­ща­гъэ­сэ-­
бэ­пынущ иджыри кIапсэ гъуэгуиплI щаухуэкIэ. Ап­хуэдэуи я мурадщ трассэу иджыри километр 12 къуэ­кIыпIэ лъэныкъуэмкIэ щы­пхашыну. КъищынэмыщIауэ, метр 3900-рэ лъагапIэм и кIэм щынагъэс альпинист къалэ цIыкIум и ухуэныгъэр - цIыху 68-рэ зыщIэхуэну унэ 15 щагъэув абдеж. Абыхэм ящыщ зыр МЧС-м и къегъэлакIуэхэм папщIэ ящI. Азау хуейм къатитхуу зэтет, иджырей зэманым къекIу сервис центр щащIынущ, хьэ­щIэ­хэр зыхуей-зыхуэфI псомкIи къызэгъэпэщауэ, абы анэхэмрэ сабийхэмрэ пап­щIэ пэши медицинэ дэIэ­пыкъуныгъэ щагъуэт щIы­пIи хэту. «А ухуэныгъэр 2028 гъэм и кIэ пщIондэ зэфIэкIыну догугъэ. Лэжьыгъэшхуэ екIуэкIащ курортым и теплъэр егъэ­фIэкIуэным, IуэхущIапIэхэм я IуплъапIэхэмрэ абыхэм фIэдзахэмрэ зы ар­хитектурэ щапхъэм тету щытыным теухуауэ. Иджы хьэщIэхэм я зыгъэпсэхукIэр куэдкIэ нэхъыфI хъунущ», - жиIащ Юмшанов Андрей.
АдэкIэ зэхэтащ бгым лыжэкIэ къежэхыным и лъэхъэнэщIэр Урысейм зэрыщрагъажьэм пыщIа гуфIэгъуэ дауэдапщэхэр. Решетников Максим курортым и хьэщIэхэм ехъуэхъуащ бгым лыжэкIэ къе­жэхыным и зи чэзу лъэхъэнэщIэр къызэрызэIуахамкIэ.
- Нобэ ди къэралым и бгы-лыжэ лъэхъэнэщIэр къы­зэIудох икIи ар щекIуэ­кIыр мыбдежщ, Iуащхьэмахуэщ, сыту жыпIэмэ Урысейм и зыгъэпсэ­ху­пIэхэм я зэгухьэныгъэм бгылъэ курорт нэхъыфIу илъэс кIуам къилъытар аращ. Шэч хэмылъу, ар Урысейм и бгы-лыжэ курорт нэхъыфI дыдэхэм ящыщщ, ауэ абы къехьэкъехуэхэри бэлэрыгъыркъым. Мыхьэнэшхуэ иIэщ мыр, щIымахуэми хуэдэу, гъэмахуэми цIыху куэдым зэракIуапIэм. Апхуэдэуи мыбы щолажьэ Кавказ.РФ-мрэ республикэмрэ я гуп зэщIэгъэуIуа лъэщ. Iуа­щхьэмахуэ зыхуэбгъадэ хъун щыIэкъым, - жиIащ министрым.
ЩIыпIэ хъыбарегъащIэ IуэхущIапIэхэм я журналистхэм щепсалъэм абы къыхигъэщхьэхукIащ къур­шым цIыхухэр щыдэкIкIэ абыхэм я шынагъуэншагъэр къызэгъэпэщыным теухуа къалэн щхьэхуэхэм IэщIагъэлIхэр зэрегуп­сы­сыр. Инвестицэхэм я гугъу щищIым, министрыр къы­теувыIащ «Iуащхьэмахуэ» зыгъэпсэхупIэм зегъэу­жьы­ным мылъкуу хухахымкIэ ар япэ ирагъэщ щIыпIэхэм зэращыщым. «Псоми я лъабжьэжыр цIыхухэрщ, Iуэхум дихьэх­хэрщ, хьэщIэхуэфI­хэрщ. Кавказыр къарум и къигъэхъуапIэщ!» - жиIащ Решетников Максим.
КIуэкIуэ Казбек къыщы­псалъэм къыхигъэщащ «Iуащхьэмахуэ» зыгъэпсэ­хупIэм и тхыдэр илъэс щэ ныкъуэ зэрыхъур, ар къэ­ралым щыпсэухэм зэрацIыхур. Мыбдеж къэралым и альпинизмэмрэ бгы-лыжэ спортымрэ я ­лъабжьэр щагъэтIылъауэ щытащ. Къэбэрдей-Балъкъэрым и Iэтащхьэм министерствэми Кавказ.РФ-ми я лэжьакIуэхэми Ре­шетников Максими фIы­щIэ­­шхуэ яхуищIащ рес-
­­пуб­­­ликэм и курортхэм зе­гъэу­жьынымкIэ щIэгъэ­къуэн зэрыхъум папщIэ.
Юмшанов Андрей къы­зэхуэсахэм ягу къигъэкIыжащ Iуащхьэмахуэр къэ­ра­лым и нэхъ лъагапIэ дыдэм щыIэ курорту зэры­щытыр, жьы къабзэм хэту, жыджэру зызыгъэпсэхуну хуейуэ абы илъэс къэс цIыху минищэхэр къызэ­рыхуеблагъэр. Курортым и хьэщIэхэм иджырей трассэ километр 20 зи кIыхьагъым къыщажыхь икIи Урысейм щынэхъ лъагэ дыдэ кIапсэ гъуэгумкIэ хы щхьэфэм метр 3847-кIэ щхьэщыт щIыпIэм туристхэр еIэтыф.
КИФЩI-м 2030 гъэ пщIондэ зэрызиужьыну щIыкIэм теухуауэ зэхалъ­хьа программэу Кавказ.РФ-м мы зэманым хъар­зынэу игъэзащIэм зэры­щыубзыхуамкIэ, «Iуащхьэмахуэ» курортыр инвестицэ проект нэхъ лъэщхэм ящыщщ. Экономикэ щIыналъэ хэхам щылажьэ IуэхущIапIэ 29-м я проектхэр щагъэзащIэ мыбдеж, хьэщIэщ 15 яухуэну я мурадщ, инвестицэу къыхалъхьэну яубзыхуар сом мелард 35,8-рэ мэхъу.
«Шынагъуэншагъэр къы­зэгъэпэщыныр мыбы щылэжьэну зи мурадхэм я дежкIэ къалэн нэхъыщхьэ дыдэщ. Нобэ ди лэжьакIуэ гупхэр жыджэру яужь итщ къуршхэм дэкIыныр - туриз­мэм и унэтIыныгъэ нэхъ гугъухэм ящыщыр - хабзэм тету зэтраухуэным. Мыбы щаухуащ альпинистхэм папщIэ иджырей егъэзыпIэ, ар дэ нобэ зэдгъэлъэгъуащ. Абырэ иджыпсту лажьэ «Липрус» приютымрэ 2026 гъэм и гъэмахуэм япэу ирагъэ­блэгъэнущ къуршым дэ­кIахэр. Хьэрычэт IэнатIэм жыджэру мылъку хелъхьэ мы курортым икIи ди дежкIэ къалэн нэхъыщхьэр зи лэжьыгъэм фейдэ къы­хэ­зыхыну хуейхэмрэ щIыуэ­псыр хъумэным ехьэлIауэ щыIэ хабзэхэмрэ зыр адрейм зэран хуэмыхъуу Iуэхур зэтеухуэнырщ. Сыту жыпIэмэ, дэ дыздэщыIэр хэхауэ яхъумэ щIыуэпс щIыпIэщ - «Iуащхьэмахуэ лъапэ» лъэпкъ паркырщ, - къыхигъэщащ Решетников Максим.
Мы зэманым йокIуэкI сом меларди 2,1-рэ инвестицэу зыхалъхьа «Азау» спорт-узыншагъэр щра­гъэ­фIакIуэ комплексым и ухуэныгъэр - абы зэуэ цIыху 388-рэ щIэхуэнущ. Мыбы къыщызэIуахыну я мурадщ сабийхэм папщIэ бгы-лыжэ еджапIэрэ спортым жыджэру хэтахэм зы­щрагъэужьыж комп­лекс­­рэ. НэгъуэщI проектышхуитIым щыхоплъэ «Главгос­экспертиза»-м, иджыри зы абы хуагъэ­хьэзыр. Ахэр яутIыпщыну я мурадщ 2028 гъэм и кIэм.
Лэжьыгъэ программэм и кIэухыу екIуэкIащ гъэм и зэман псоми зэпымыууэ лажьэ «Iуащхьэмахуэ» турист-рекреацэ зыгъэпсэ­хупIэм адэкIи зегъэу­жьы­ным пыщIа Iуэхухэм щы­тепсэлъыхьа зэIущIэ. Абы гулъытэ хэха щыхуащIащ туризмэм пыщIа инфраструктурэм къыхэгъэхъуэ­ным, щIыпIэр хьэщIэхэм езыгъэлъагъу, езыгъэ­цIыху инструкторхэм я лэ­жьыгъэр егъэфIэкIуэным, туристхэм я шынагъуэншагъэр къызэгъэпэ­щы­ным хуэунэтIауэ зэфIагъэкIыпхъэхэм. Нэхъа­пэIуэ­кIэ министрыр ап­хуэдэу яIущIащ бгы-лыжэ курортхэм я лIыкIуэхэу Iуа­щхьэмахуэ щылажьэхэм.

Поделиться:

ЧИТАТЬ ТАКЖЕ:

23.01.2026 - 09:44

IэщIагъэм и фIагъыр зэхащIыкIмэ...

Лосэн Хьэмидбий ­КъБКъУ-м электроникэмкIэ, робототехникэмрэ зэ­хэщIыкI Iэ­ры­щIымкIэ и институтым электроникэмрэ бжыгъэ техноло­гиехэмкIэ и кафедрэм и егъэджакIуэ нэхъыжьщ.

23.01.2026 - 09:43

Пэрытхэр студентхэм яхохьэ

Иджыблагъэ Iуащхьэмахуэ лъапэ щекIуэкIащ КъБР-м и еджапIэ нэхъыщ­хьэхэмрэ колледжхэмрэ щIэсхэм я зэIущIэ.

23.01.2026 - 09:42

Нартыху бзийм и щэхухэр

КъБР-м ЦIыхубэ IэпщIэлъап­щIагъэмрэ IэпэIэсагъэмкIэ и цент­рым декоративно-прикладной ­гъуазджэм щыщ лэжьыгъэхэр ­щагъэлъагъуэ, «Ремесел древних новизна» грант Iуэхум хыхьэу.

22.01.2026 - 10:01

Къэрал мыхьэнэ зиIэ гъуэгу

Къэбэрдей-Балъкъэрым и транспорт инфраструктурэм мыхьэнэ ин щызыубыд, къэрал мыхьэнэ зиIэ и автомобиль гъуэгухэм хыхьэ Новопавловск – Прохладнэ – Мэздэгу трассэр Солдатскэ гъущI гъуэгум деж щыщхьэп

22.01.2026 - 10:01

Лъэпкъ хабзэхэм я дерс

Къэбэрдей-Балъкъэрым къ­ы­щызэ­Iуа­хащ республикэм  щыпсэу лъэпкъхэм я щэнхабзэмкIэ еджапIэ. «Къонакъым» и япэ зэIущIэм хэтащ Налшык къалэм дэт гимназие №14-м и 7-нэ классхэм щIэсхэр.