Тхыдэр сурэтхэмкIэ къатIэщIыж

Москварэ Санкт-Петербургрэ къи­­кIа IэщIагъэлIхэм КъБКъУ-м мастер-классхэр щрагъэкIуэкI, реставратор IэщIагъэм хуеджэхэм пап­щIэ. Мы дерсхэр къызэрагъэпэщ «При­касаясь к истории» егъэджэ­ныгъэ Iуэхум хыхьэу.

НэхъапэIуэкIэ Налшык щрагъэжьа Iуэху щхьэпэм пащэ Москва и Къэрал тхыдэ музейм и реставратор Владимировэ Иринэрэ Санкт-Петербург реставрацэмрэ дизайнымкIэ и академием и реставратор Журбенкэ Юрэрэ. КъБКъУ-м ДизайнымкIэ и колледжым и студентхэм я дежкIэ а дерсхэм мыхьэнэшхуэ яIэщ. 
Владимировэ Иринэ и унафэм щIэт, 3 - 4-нэ курсхэм щеджэ студентхэм КъБР-м СурэтыщI гъуазджэхэмкIэ и музейм и фондым щахъумэ «Всадник» сурэтым нэхъапэм иIа теп­лъэр зэфIагъэувэж. А лэжьыгъэр гъатхэм ирагъэжьащ, IэщIагъэлIхэр япэу Москва къыщикIам. Лэчыжьым и лъабжьэм тету къагъуэтащ «Ж. Р.» монограммэмрэ «1854 гъэ» илъэ­сым­рэ. Апхуэдэу зэгъэпэщыжыныгъэ лэжьыгъэр тхыдэ къэхутэныгъэм хуэкIуащ. Сурэтым урыс-тырку зауэм и лIыхъужь къигъэлъагъуэу хуагъэ­фа­щэ. Ар хэтми иджыри къахутакъым. 
- Мы еджапIэм нэхъапэм дыкъы­щы­кIуам сурэтым иIэ чэтхъахэр зы­хуей хуэдгъэзэжщ, лэч щхъуэкIэп­лъы­кIэкIэ дытелыхьыжри, дгъэбыдэжащ, - жеIэ Иринэ. - Иджы ­лэ­жьы­гъэр зэрыщыту зыхуей хуэд­гъэ­зэжынущ. Студентхэм загъэсэн хуейщ зэманкIэ зызыхъуэж плъы­фэхэм елэжьыфу. Абы мыхьэнэшхуэ иIэщ.
Журбенкэ Юрэ 2-нэ курсым ще­джэ­хэм ядолажьэ пхъэ артефактхэр зэфIэгъэувэжыным теухуауэ. 
- УнэлъащIэхэр зыхуей хуэгъэзэ­жыным студентхэр хуегъэджэнырщ си къалэныр. Пхъэр фIыуэ гъэкъэбзауэ нэхъапэм иIа теплъэр зэфIэгъэувэжын хуейщ, - жеIэ IэщIагъэлIым. - ЩIалэгъуалэр щызогъэ-гъуазэ си Iуэху бгъэдыхьэкIэм хэлъ щэхухэм. Ар тхылъхэм щыбгъуэтынукъым. Апхуэдэщ, къапщтэмэ, къызэ­рыгуэкI IэмэпсымэхэмкIэ пхузэмыгъэпэщыж хьэпшып цIыкIухэр. 
КъБКъУ-м иджыблагъэ къыщы­зэIуаха унэтIыныгъэхэм ящыщщ «Реставрация» IэщIагъэр. Абы и щхьэусыгъуэри щIыналъэр щIэныгъэ зиIэ апхуэдэ IэщIагъэлIхэм зэрыхуэныкъуэрщ. 
КъБКъУ-м ДизайнымкIэ и кол­леджым и унафэщI Къанло Алим зэрыжиIэмкIэ, егъэджэныгъэ Iуэхур зэтеублэнырщ нэхъ гугъур. Республикэм апхуэдэ IэщIагъэлIхэр зэримысым къыхэкIыу, нэгъуэщI щIы­пIэхэм кърашыурэ я студентхэр ирагъэджэну мурад ящIащ. Абы и лъэныкъуэкIэ университетым хуабжьу зыкъыщIегъакъуэ «Реставрацэ щэнхабзэмрэ гъуазджэмрэ зегъэу­жьы­нымкIэ «PE-Старт» центрым», абы и унафэщI Портновэ Марие. А зэ­дэ­лэ­жьэныгъэм и фIыгъэкIэ, КъБКъУ-м и студентхэм Iэмал яIэщ федеральнэ экспертхэм я дерсхэм екIуэлIэну, реставрацэмкIэ урысейпсо сим­позиум­хэм хэтыну. 
Зы тхьэмахуэ дэкIмэ, студентхэм ягъэлъэгъуэнущ IэщIагъэлIхэм я дерсхэм хыхьэу зрагъэщIа Iэмалхэр къызэрагъэсэбэпыр. КъыкIэлъыкIуэ- хэр гъатхэм къызэрагъэпэщыну я мурадщ. Ахэр теухуауэ щытынущ студентхэм я диплом лэжьыгъэхэр зэрагъэхьэзырыным.
КъБКъУ-м дизайнымкIэ и кол­леджым «Реставрация» IэщIагъэм щыхуеджэ Къармэ Ланэрэ Ету Илонэрэ нэхъапэIуэкIэ хэтащ Ярослав областым и Переславскэ музей-заповедникым щахъумэ сурэтхэр къэгъэщIэрэщIэжыным. 
«Реставрация масляной живописи, посвященной эпохе соцреализма» Iуэхур къызэрагъэпэщащ Урысейм и Реставраторхэм я зэгухьэныгъэмрэ Переславскэ музей-заповедникым­рэ. Абы хэтащ Санкт-Петербург Штиг­лиц А. Л. и цIэр зезыхьэ и художественно-промышленнэ академием, Санкт-Петербург щэнхабзэмкIэ и инс­титутым, КъБКъУ-м дизайнымкIэ и колледжым реставратор IэщIагъэм щыхуеджэ студентих. 
Я щIэныгъэ унафэщI, япэ категорие зиIэ художник-реставратор Владимировэ Иринэ и нэIэ къатету, Iэ­щIагъэлI ныбжьыщIэхэм къагъэщIэ­рэ­щIэжащ художник Попков Виктор и Iэ­дакъэ къыщIэкIа «На лесах Большого театра» сурэтыр, Делл-Вос-Кар­­довская О. Л. и «Лестница, ведущая к церкви Александра Невского», «Крыльцо и собачья будка» лэжьы­гъэ­хэр. 
Переславль-Залесскэ зэрыщыIар студентхэм ягу ирихьащ. Абыхэм яфIэгъэщIэгъуэну зыщагъэгъуэзащ къалэм и тхыдэмрэ щэнхабзэмрэ. Ахэр Спасо-Преображенскэ члисэм, Горицкэ Успенскэ къулъшырыфым, «Ботик Петра I» унэ-музейм. Псом хуэ­мыдэу Ланэрэ Илонэрэ гуапэ ящы­хъуащ Переславскэ музей-запо­вед­никым и лэжьакIуэхэм зэрагъэ­хьэщIамрэ я гупым пщIэ къызэрыхуа­щIамрэ. 
- Сызыхуеджэ IэщIагъэр щIэщы­гъуэщ. Гъуазджэ сурэтхэм я гъащIэр нэхъ кIыхь пщIыным нэхъыфI сыт щыIэ?! Реставраторхэр тхыдэм ды­лъэ­Iэсым хуэдэщ. Ди къалэн нэхъыщхьэр хъугъуэфIыгъуэхэм я япэ­рей теплъэр дыхуэсакъыу тхъумэ­нырщ. Ярославскэ областым дызэ­рыщыIар къытщхьэпауэ къызолъытэ. Iыхьэлейуэ гуапэщ Попков Виктор и «На лесах Большого театра» лэжьыгъэм иджы си гуащIи зэрыхэлъыр, - жеIэ Ету Илонэ. 
ТЕКIУЖЬ  Заретэ.

Поделиться:

ЧИТАТЬ ТАКЖЕ:

23.01.2026 - 09:44

IэщIагъэм и фIагъыр зэхащIыкIмэ...

Лосэн Хьэмидбий ­КъБКъУ-м электроникэмкIэ, робототехникэмрэ зэ­хэщIыкI Iэ­ры­щIымкIэ и институтым электроникэмрэ бжыгъэ техноло­гиехэмкIэ и кафедрэм и егъэджакIуэ нэхъыжьщ.

23.01.2026 - 09:43

Пэрытхэр студентхэм яхохьэ

Иджыблагъэ Iуащхьэмахуэ лъапэ щекIуэкIащ КъБР-м и еджапIэ нэхъыщ­хьэхэмрэ колледжхэмрэ щIэсхэм я зэIущIэ.

23.01.2026 - 09:42

Нартыху бзийм и щэхухэр

КъБР-м ЦIыхубэ IэпщIэлъап­щIагъэмрэ IэпэIэсагъэмкIэ и цент­рым декоративно-прикладной ­гъуазджэм щыщ лэжьыгъэхэр ­щагъэлъагъуэ, «Ремесел древних новизна» грант Iуэхум хыхьэу.

22.01.2026 - 10:01

Къэрал мыхьэнэ зиIэ гъуэгу

Къэбэрдей-Балъкъэрым и транспорт инфраструктурэм мыхьэнэ ин щызыубыд, къэрал мыхьэнэ зиIэ и автомобиль гъуэгухэм хыхьэ Новопавловск – Прохладнэ – Мэздэгу трассэр Солдатскэ гъущI гъуэгум деж щыщхьэп

22.01.2026 - 10:01

Лъэпкъ хабзэхэм я дерс

Къэбэрдей-Балъкъэрым къ­ы­щызэ­Iуа­хащ республикэм  щыпсэу лъэпкъхэм я щэнхабзэмкIэ еджапIэ. «Къонакъым» и япэ зэIущIэм хэтащ Налшык къалэм дэт гимназие №14-м и 7-нэ классхэм щIэсхэр.