Анэм и махуэм и щIыхькIэ

Анэм и махуэм ирихьэлIэу, КъБР-м и Iэтащхьэ КIуэкIуэ Казбек сабий куэд зиIэу Къэбэрдей-Балъкъэрым ис цIы­хубзхэм «Анэм и щIыхь» медалыр яритащ. 

Дауэдапщэр щекIуэкIащ КъБР-м и Правительствэм и унэм и ХьэщIэщыш­хуэм. Абы кърихьэлIахэщ КъБР-м и Парламентым и УнафэщI Егоровэ Татьянэ, Правительствэм и УнафэщIым и япэ къуэ­дзэ Къуныжь МуIэед, КъБР-м и Iэтащ­хьэм и Администрацэм и УнафэщIым и къуэдзэ ЛIуп Индрис, УФ-м и Президентым и полномочнэ лIыкIуэу КИФЩI-м щы­Iэм и аппаратым и инспектор нэхъыщхьэ Васильченкэ Дмитрий сымэ, Правитель­ствэм хэтхэр, щIыпIэ, къалэ администрацэхэм я унафэщIхэр. 
Къэрал саугъэт лъагэр хуагъэфэщащ сабиитху е нэхъыбэ зиIэ анэхэм: Акушуевэ Iэсият - сабии 6, Арутюновэ Татьянэ - сабии 5, Къэзан ФатIимэ - сабии 5, Магреловэ Мариям - сабии 7, КIэфо Мирэ - сабии 5, Кель Иннэ - сабии 5, Кумыщ Маринэ - сабии 6, Ноздратенкэ Екатеринэ - сабии 6, Уэтэр Даринэ - сабии 5, Сомгъур Жамилэ - сабии 6, Такъ Иринэ - сабии 5, Текуевэ Светэ - сабии 5, Хьэтыхъу Индирэ - сабии 5, Хур Оксанэ - сабии 5, Царяпинэ Аннэ - сабии 5, Чайкэ Аннэ - сабии 5, Чубук Оксанэ - сабии 5, Шыбзыхъуэ Маринэ - сабии 5, ШэрэIужь Заретэ - сабии 6, ШэнтIыкъу Равидэ - сабии 5, Шу Людмилэ - сабии 6. Сабии 10 зиIэ Уэдыжь Аринэ КIуэкIуэ Казбек иритащ «Газель» автомобилым и IункIыбзэIухыр. 
Республикэм и Iэтащхьэр Анэм и махуэмкIэ цIыхубзхэм щехъуэхъум, жиIащ: 
- Анэу ущытыныр пщIэ къызэрымы­-кIуэщ икIи мыхьэнэшхуэ зиIэ, насыпыфIэ узыщI гъащIэ къалэнщ. Зыми пхухуэ­мыгъэдэну, цIыхубзым и гум кърилъхьа лъагъуныгъэм и хуабагъымрэ и къабзагъымрэ ди гъащIэм и кIыхьагъкIэ ды­къехъумэ. Анэращ зэлъытар къыдэкIуэ­-тей щIэблэр гъащIэм зэрыхэзэгъэну щIыкIэр. Къэбэрдей-Балъкъэрым анэу ­исым фIыщIэшхуэ яхузощI я псэ емыб­лэжу, абыхэм фIэкIа, зыми яхэмылъ лIыгъэр махуэ къэмынэу къызэрагъэлъа­гъуэм папщIэ. Псом хуэмыдэу пщIэ яхуэфащэщ нобэ зи бынхэр дзэ Iуэху хэхам щыIэхэм. Ахэращ ди къэралым и хуиты­ныгъэри и шынагъуэншагъэри зыхъумэр. 
КIуэкIуэ Казбек къыхигъэщащ Къэ­бэрдей-Балъкъэрыр бын куэд зэрыс унагъуэхэм зэрыригушхуэр. 
- Фэ къыфхуагъэфэща тыгъэм къегъэлъагъуэ къэралым пщIэшхуэ къы­зэрыфхуищIыр, апхуэдэ дыдэу республикэм сабий куэд щапIу ис унагъуэ псоми ­гулъытэ зэрахуищIыр. Фэ фи щапхъэм унагъуэ зыухуагъащIэхэр а гъуэгу дыдэр къыхахыным трегъэгушхуэ. 
Республикэм и Iэтащхьэм къыхигъэщащ сабий зэрыс унагъуэхэр псоми япэ зэрырагъэщыр. «Къэралым уна­гъуэхэм зэрызащIигъакъуэ хабзэ пыу­хыкIахэр иIэщ. Абы хеубыдэ «анэм и мылъкури», хэхъуэшхуэ зимыIэ унагъуэ­хэм хухагъэкI ахъшэри, дэчыхышхуэ зиIэ ипотекэ кредитри, къинэмыщIхэри. Илъэс дызы­хуэкIуэм аргуэру «унагъуэ налог» ятын щIадзэнущ. Абы и фIыгъэкIэ сабиитI е нэхъыбэ зэрыс уна­гъуэхэм я хэ­хъуэм ­техуэ налогыр проценти 6-кIэ нэхъ мащIэ хъунущ. Ди республикэм сабийхэм ­папщIэ мазэ къэс дэIэпыкъуныгъэ лIэужьыгъуи 6 щолажьэ, абы къызэщIеу­быдэ сабий мин 16-м нэс. Унагъуэхэм зыщIа­гъакъуэ зэ тыгъуэу ят пособиехэмкIи. Дызэрыт илъэсым ар иратащ цIыху мини 185-м, абыхэм ящыщу бзылъхугъэ уэндэгъухэр мини 7800-рэ мэхъу, мини 177-р зи ныбжьыр илъэс 18-м нэмыса ­сабийщ. ­Республикэм и бюджетым хэкIыу, а мурадым хуаутIыпщащ сом ­мелард 26-рэ. 
Дэ тлъэкI къэдгъэнэнукъым ди сабийхэм заужьыну Iэмал еттын папщIэ. Унэ къэзымыщэхуф унагъуэ нэхъ хуэмыщIахэм къэралыр къадоIэпыкъу. Апхуэдэ ­щапхъэщ ипотекэ кредитыр ятыжыным хуаутIыпщ сом мин 450-р. Ди республикэм абы дыщIигъуащ зэ тыгъуэу унэ къэзы­щэхуну унагъуэшхуэхэм сом мин 500 зэ­рыратыр. Апхуэдэхэм сабий IыгъыпIэм ира­тыпхъэ уасэри щхьэщахынущ. 
Быдэу фи фIэщ сщIыну сыхуейщ, Къэбэрдей-Балъкъэрым щыпсэу унагъуэ   къэс сабий нэхъыбэ къихъуэн папщIэ, цIыхубэм зэрызащIэдгъакъуэ лъэныкъуэ псоми зэрызедгъэубгъунур, дэтхэнэ зы­ри насып зэрылъ унагъуэшхуэм и гуращэхэм щылъэIэсын хуэдэу. 

Поделиться:

ЧИТАТЬ ТАКЖЕ:

15.10.2026 - 09:19

Мыхьэнэшхуэ зиIэщ бжыгъэхэр

Ди республикэм и Iэтащхьэ КIуэкIуэ Казбек хуэзащ Къэбэрдей-Балъкъэр Республикэм лэжьыгъэ IуэхукIэ мы махуэхэм къэкIуауэ щыIэ, Къэрал статистикэмкIэ федеральнэ къулыкъущIапIэм и уна­фэщIым и къуэдзэ

15.10.2026 - 09:18

Къалэным хуэпэжахэр ящыгъупщэркъым

Налшык щекIуэкIащ Хабзэхъумэ IэнатIэхэм я лэ­жьакIуэхэу зи къалэн зыгъэзащIэу хэ­кIуэ­­дахэм я фэеплъ пэкIу. 

15.10.2026 - 09:17

Хьэлэмэту икIи купщIафIэу

Бэрбэч ХьэтIутIэ и цIэр зезыхьэ Къэбэрдей-Балъкъэр къэрал университетыр егъэджэныгъэ лэжьыгъэшхуэ, щIэныгъэ къэхутэныгъэ купщIафIэ, зэхуэзэ хьэлэмэт куэд махуэ къэс щекIуэкI IуэхущIапIэ цIэрыIуэщ.

15.10.2026 - 09:16

ЩIэ­ныгъэ ират къудейкъым

Дзэлыкъуэ районым щагъэлъэпIащ егъэджа­кIуэ­хэр. Абыхэм папщIэ екIуэ­кIа зэIущIэм къыщыпсэ­лъащ иджыблагъэ райо­ным и унафэщIу хаха Хъуэ­кIуэн Мурат.

15.10.2026 - 09:14

ХьэрычэтыщIэхэм я хуитыныгъэхэр зэрахъумэр

хьэ­ры­чэтыщIэхэм я хуи­тыныгъэ­хэр хъумэнымкIэ Урысейм и Президентым и деж щыIэ уполномоченнэм и IуэхущIапIэм игъуэ­та зэхъуэ­кIыныгъэхэмрэ иджыпсту щекIуэкI лэ­жьыгъэхэмрэ ды­щи­гъэ­­гъуэ­­зэну д