Кийизлени жашырынлыкъларына тюшюндюре

Нальчикде Маданият фондда «Кийизни жашырынлыкълары» деген ат бла ачылгъан кёрмючге келгенле республикада фахмулу жаш адамларыбыз кёп болгъанларына тюшюнюрюк эдиле. Алты къыз - Хочуланы Марина, Дина Шокарова, Лаура Бекулова, Ляна Тхакумашева, Светлана Токарева, Милана Елеева,биригип, чыгъармаларын  къараучулагъа ачыкъларгъа кёлленнгендиле.

Къызланы башламчылыкъларына тиширыуланы шахар  советини таматасы Лидия Дигешева себеплик этгенди.

- Таулу тиширыула кийизле этерге усталыкъларын бурун заманладан бери сакълап  келедиле. Жаш тёлю аладан юйренип, бу айтхылыкъ искусствону андан ары бардыргъанлары уа халкъыбызгъа  асыуду. Былайда «искусство» деп да жангылып айтмайма, бурун заманлада кийизлени юйде тутаргъа деп этген эселе, бусагъатдагъы устала чыгъармаларын искусствогъа айландыргъандыла.

Кёрмючге кире баргъанынглай, шалушкачы Хочуланы Маринаны кийизлери кёзге урунадыла. Аланы болмагъанча  тюрсюнлю эмда ариу суратлары жюрегинги бийлейдиле. «Бурун заманланы  сакълагъан» деп атагъанды Марина аланы бирине. Анда биз эрттегили миллет накъышланы кёребиз, таш къаланы, къаяланы, таурухларыбызны шартларын  эслейбиз.       

«Таулу тиширыу кийизге усталыгъын сакълагъаны бла къалмай, малкъар халкъны къыйын  жылларында  кёплени ёлюмден  къутхаргъанды. Былайда анга автор берген атны бир ненча магъанасы барды»,- дегенди  Маданият фондну таматасы  Люаза Макоева.

Маринаны экинчи иши - «Шаудан» – лирикадан, табийгъатха,  туугъан журтха сюймекликден толуду. Мында таулу къыз кесини бай кёз къарамын да туура этгенди. Узакъдан кюч алып келген шауданчыкъ, кийизни къыйырына жетип, анга сыйыналмай, тохтап къалалмай,  жерге  тёгюлгенча кёрюнеди. Чынтты  искусствону, усталыкъны ачыкълагъан шартды ол а!

Къараучула  Маринаны  ишлерини аллында сюелип, сейирге къала эдиле. Бир жаш, кийизге къолу бла  тийип: «Муну тёгерегин былай айбатлагъаны окъуна кёргюзтюп турады авторну усталыгъын», - дей эди. Уллайгъан тиширыу а: «Ташланы окъуна ишлеялгъанды»,- деп, оюмун хар анга жанлагъаннга айта эди.

– Къызла  ишлеринде  философия ангылауланы да сайлайдыла. «Кюн», «Тиширыу», «Жашчыкъ бла Ай», «Экеулен», «Таулу ала кюйюз», «Тиширыуну энчилиги» – атлары окъуна айтып турадыла авторла халкъларында болгъан тёреледен чыгъып, уллу дуния бла сёлеширге итиннгенлерин. Андан эслемейбиз биз бу ишледе буруннгу кийизледеги ючгюл, тёртгюл суратланы. Алай бла Дина Шокарова кюнню кёп тюрлю сыфатларын кёргюзтюрге итинеди. Лаура Бекулова агъачха сансыз болмагъаныны юсюнден хапарлайды.

Кийиз эски ёмюрледе юйде ариулукъгъа, жылыулукъгъа деп тагъылгъан эсе, аякъ тюпге да  салыннган эсе, бюгюнлюкде чынтты искусствону багъалагъанла аланы уллу ахча берип алыргъа хаппа-хазырдыла. Кёрмючдеги  кийизчикле  бла жастыкъчыкъла къайсы отоуну да жасарыкъдыла. Аладагъы миллет оюула уа  от жагъадан ургъан жылыуну эсге тюшюредиле, - дегенди Лидия Дигешева.

Башха тюрлю болур амалы да жокъду:  жюн кесини жылыуун, кючюн аямайды. Анга да ол кёзден къараргъа керекди быллай ариу кюйюзчюкле этерча.

Кёрмючде сёлешгенле бары да къызла  ары келгенлеге байрам къурагъанларын белгилегендиле. Россей Федерацияны  Къырал Думасыны Къабарты-Малкъардан депутаты Виктория Родина уа  алагъа эрттегили усталыкъ унутулмазча этгенлери ючюн жюрек ыразылыгъын билдиргенди, быллай кёрмючлени къайда да терк-терк къурай турургъа кереклисин да чертгенди.

Тиширыуланы шахар советини таматасыны орунбасары Чеккеланы Рахима  уста къызланы юслеринден къысха хапар айтханды. Аланы хазна къалмай барысыны да энчи  художестволу билимлери барды. Ювелир, дизайнер иш, мультипликация бла да кюрешедиле. Араларында  назмула жазгъанла, усталыкъларын сабийлеге юйретгенле да бардыла. 

Чеккеланы Рахима дагъыда  «Кийизни жашырынлыкълары»  кёрмючню кёп башха жерледе да кёргюзтюр мурат болгъанын да айтханды.                         

Холаланы Марзият

Поделиться:

ЧИТАТЬ ТАКЖЕ:

16.10.2026 - 14:47

Студентле сынамларын ёсдюредиле

Быйыл жылны башындан бери «Россети Северный Кавказ» – «Каббалкэнерго» биригиуню электрокюч бла жалчытхан объектлеринде  179 чакълы студент сынамларын ёсдюрюрге онг тапхандыла.

15.10.2026 - 09:37

Тохташдырылгъан тёрелеге кертичи бола

Газетибиз  окъуучулары бла, башхача айтханда уа, жамауат бла байламлыкъны дайым да жюрютгени белгилиди.

15.10.2026 - 09:35

Белгиленнген болжалдан алгъа

Тюнене Россей Федерацияны транспорт министрини биринчи орунбасары Константин Пашков бла Федерал жол агентствону оноучусу Роман Новиков видеосвязь амал бла жол инфраструктурада объектлени ачыу бла б

15.10.2026 - 09:03

Тёрели эришиу бардырылгъанды

Шабат кюн Кенжеде «Пять колец» спорт араны футбол майданында дин эм жамауат къуллукъчу Чочайланы Шарафутдинни хурметине  эришиу ётгенди.

14.10.2026 - 10:01

Кёргенлерин жаратхандыла

Къабарты-Малкъаргъа жолоучулукъну чеклеринде Иркутск областьны законла чыгъарыучу жыйылыууну келечилери социал учреждениялада болуп, республиканы жетишимлерин кёргендиле.