Быйыл биринчи тогъуз айны ичинде Къабарты-Малкъарны жолларында ёлгенлени саны кёп къалмай 35 процентге азайгъанды. Тенглешдирип айтханда,  ол саулай Шимал Кавказда эм иги кёрюмдюге саналады, кеси да бу бёлюмде  къоркъуусузлукъгъа тынгылы къаралгъаныны шагъатыды, дегендиле «Кавказ» управленияда.

Жаланда беш жыл мындан алгъа уа жоллада аварияланы эмда алада ёлгенлени саны бла Шимал-Кавказ федерал округ «къызыл тийреде» эди. Алай бюгюнлюкге болум бек тюрленнгенди, сагъынылгъан кёрюмдюлени алай азайтхан биринчи регион а Къабарты-Малкъар болгъанды. Аны юсюнден озгъан айны ахыр кюнлеринде ётген «Жол 2025» деген онекинчи халкъла аралы кёрмючде айтылгъан эди. Федерал жол агентствону башчысы Роман Новиков: «Ол адамланы жашауларын къоруулаугъа кёп жылланы ичинде аслам къыйын салынып тургъаныны белгисиди», - деген эди анда.

Жетишимни тасхасы – жол инфраструктура тынгылы жангыртыла баргъанындады. Бюгюнлюкге республикада жолланы къырал магъаналы 75,1 эмда регион даражада тургъан 80 проценти тийишли излемлеге келишедиле. Бу тарихле ала къоркъуусузлу, сыйдам, кеслери да кече жарыкъ болгъанларын кёргюзтедиле. «Аварияланы саны азайгъанын, жолла тап эмда къоркъуусузлу болгъанларын адамла кеслери кёзлери бла кёредиле», - дегенди Новиков.

«Къоркъуусузлу тынгылы жолла» эмда «Жашаугъа инфраструктура» миллет проектлени бизни республика бек тири бардырады: 2019 жылдан бери мында 1200 километр чакълы жолла жангыртылгъандыла, аланы 440 километринде уа чыракъла орнатылгъандыла.

Быйыл да аслам кесек мадар этиледи: барыны да узунлугъу битеу да 84 километрге жетген жарым жюзден артыкъ жол объект жангыртыла турадыла. Ол санда кёпюрле, социал учрежденияланы алларында тийреле да бардыла.

Туризм жаны бла магъаналы жоллагъа энчи эс бурулады. Сёз ючюн, «Кавказ» трассада Аргудан элден башлап Шимал Осетиягъа дери онбеш километрлик кесегинде кенгертиу ишле бошала турадыла. Урух сууда жангы кёпюр да ары киреди. Дагъыда Куба-Таба элни къатында эки магъаналы кёпюрге тынгылы ремонт этилгенди,  аны хайырындан алайлада транспортну жюрюую женгил болгъанды, авария болур деген къоркъуу иги да азайгъанды. Нальчикни къатында 2027 жылда ишленирик 20- километрлик жол а шахарны ичинде болумну игилендирликди, транспортну жюрюуюн да къоркъуусузлу этерикди.

Къоркъуусузлукъ дегенде, ол федерал магъаналы жолладан угъай, школланы, больницаланы, жашау журтланы алларында тийреледен башланнганын Къабарты-Малкъарда иги ангылайдыла. Ахыр алты жылны ичинде жер-жерли магъаналы 250 километр чакълы жолла жангыртылгъандыла. Быйыл Чегемде, Терекде, Нартанда, сора бир ненча башха элде энтта да талай орам кече жарытылып башлагъандыла, тротуарла да тынгылы болгъандыла.

Экинчи Чегемни бла Булунгуну арасында жолда да жангыртыу ишле андан ары барадыла. Алгъын ол зыгъыр маталлы болгъаны барыбызны да эсибиздеди, энди уа къайда тап, сыйдам, къоркъуусузлу бола турады.

Бизни республикада 2019 жылдан бери 36 кёпюр жангыртылгъанды. Быйыл энтта да алтысында мадар этиле турады. Ары Экинчи Чегем – Булунгу трассада экиси, Ташлы -Талада - бири, Нальчик – Майский жолда уа ючюсю киредиле.

Саулай айтханда, «Жашаугъа инфраструктура» миллет проектни чеклеринде быйыл КъМР-де 18 жол объект жангыртыллыкъды, барыны да узунлугъу алтмыш километрге жете-жетмез аллай бирди. Ол ишлеге 2,8 миллиард сом къоратыллыкъды, андан 1,1 миллиарды къыралны бюджетинден жиберилликди.

Бу кюнлеге ишлени кёп къалмай бары да (97,6 проценти) тамам этилгендиле, хайырланыугъа онюч объект берилгенди.

Алай бла КъМР-де жоллада ёлюм азайгъаны бош алай болуп къалмагъанды, анга адамны жашауун эм башына салыу умутла бла ишле келтиргендиле.

Улбашланы Мурат.