Илмуну айнытырыкъ сейирлик майдан

Къабарты-Малкъар къырал университетде «Экспериментариум» деген ат бла сейирлик илму-билим бериу майдан ачылгъанды. Проект КъМКъУ-ну эмда РАН-ны «Астрофизика эмда космосну лучлары» ядерли тинтиулени бардыргъан институтуну бирикген лабораторияларыны мурдорунда къуралгъанды. Аны мураты уа астрофизика жаны бла этилген алчы тинтиулени школчулагъа, студентлеге эмда саулайда илмуну сюйгенлеге ангылашыныулу болурча этергеди. 
«Экспериментариум» республиканы билим бериуюн айнытыуну ахшы бёлюмю боллукъду. Майдан, андан сора да, дуния даражалы мегасайенс проектни эмда ёсюп келген тёлюлени араларында байламлыкъны кючлеген амалды. Аны бла бирге уа, илму бла терен кюрешип, алимле болургъа итиннгенлени бла россейли илмуну айнытырыкъ бийик даражалы кадрланы хазырларыкъ арагъа буруллукъду. 
Экспозицияны мурдорлу материаллары уа РАН-ны сагъынылгъан институту къурагъан, мегасайенс класслы энчиликлери бла айырмалы эки установканы юслеринден боллукъдула. Сёз ючюн, аладан бири Басхандагъы обсерваторияды. Ол дунияда илму инфраструктураны алчы махкемелеринден бирине саналады. Анда физика, астрофизика эмда космос лучла бла байламлы тинтиуле да бардырыладыла.  
Экинчиси уа Baikal-CVD сууну терениндеги нейтринли телескопду. Ол Шимал Жарым шарда эм уллу детекторгъа тергеледи, кеси да Байкал кёлде орналыпды. Бу халкъла аралы проектни себеплиги бла дуния аламны кёп затын ангыларгъа онг чыгъады. 
«Экспериментариумну» къонакълары дуния аламны жашырынлыкъларын экспонатланы, интерактив юлгюлени хайырлары бла билирге, кёрюрге боллукъдула. Мындагъы материаллада уллу илму проектлени юслеринден тынгылы шартла да бардыла.

Трамланы Зухура. 

Поделиться:

ЧИТАТЬ ТАКЖЕ:

13.11.2026 - 09:03

Жандауурлукъ бирлешдиргенди

Нальчикни 7-чи номерли школунда жандауурлукъ иш къуралгъанды: кюз арты ярмаркадан тюшген ахча энчи аскер операциягъа къатышханлагъа  жиберилгенди. 

13.11.2026 - 09:03

Нарт эпосну энчиликлерине жоралап

Геуюрге кюн Нальчикде «Кавказны халкъларыны эпика чыгъармачылыкълары: тарых бла маданият» деген ат бла халкъла аралы илму конференция ишин башлагъанды.

13.11.2026 - 09:03

Ауушхан нёгерлерини юйюрлерин жокълагъандыла

Ич ишле органлада къуллукъ этгенлени кюнюнде жолда жюрюуню къоркъуусузлугъу ючюн жууаплы болгъан инспекторлары  борчларын толтура туруп  ёлтюрюлген  нёгерлерини юйюрлерин жокълагъандыла.

12.11.2026 - 09:27

«Врачны болушлукъ излеп келгенлеге эм алгъа жюрек жылыуу болургъа тийишлиди»

Бу кюнледе Мечиланы Кязим атлы маданият фондда республикада, андан тышында да белгили врачла бла тюбешиу болгъанды.

12.11.2026 - 09:26

Элбрус курортну тарыхы бла шагъырейленнгендиле

Кёп болмай Москвада Шимал-Кавказ федерал округну Кавказ. РФ институтуну башламчылыгъы бла  «Сакъланнган инфраструктура» деген аты бла кёрмюч болгъанды.  Ол Элбрус курортха  жораланнганды.