Къазан шахарда алгъаракълада «Русское поле - 2025» деген экинчи Битеуроссей форум ётгенди. Аны ишине саулай къыралдан селекция бла кюрешиучюле эмда урлукъчула къатышхандыла. Аланы санында Нальчикде Тау эмда тау этекледе терек бахчачылыкъны илму-излем институтуну келечилери да бар эдиле, деп билдиргендиле бу илму учреждениядан.

Форумну РФ-ни Эл мюлк министерствосу да болушуп, «Национальный семенной альянс» ассоциация бардыргъанды. Аны кезиуюнде сагъынылгъан бёлюмледен специалистле эмда экспертле урлукъчулукъ эмда селекция бла байламлы магъаналы темаланы сюзгендиле, бёлюмлени тамблагъы кюнлерин да ойлагъандыла.

Къонакъланы санында эл мюлк министр Оксана Лут да бар эди. Ол анда пленар кенгешде бизни къыралда селекцияны айнытыуда магъаналы борчланы белгилегенди. Аланы санында уа кесибизде жарашдырылгъан урлукъланы асламыракъ этиу, жангы сортла чыгъарыу, аланы кюнню халине келишдириу, кадрла хазырлау, бизнес бла бирге ишлеу дегенча аллай жумушла да бар эдиле.

Тенглешдирип айтханда, бизни къыралда чыгъарылгъан урлукъланы хайырланыу кётюрюлюп, 2022 жылда 60,3 процентден, бюгюнлюкде 67,6 процентге жетгенди. Ол санда мирзеулюк битимлени (7%), сояны (6%), чёплеуню (эки кереге), татлы чюгюндюрню (4,5 кереге) урлукълары асламыракъ болгъандыла. Министр айтханнга кёре, быллай ахшы тюрлениуле бёлюмге себеплик этилип тургъаны эмда импортха аз-маз чек салыннганы бла байламлыдыла. Этилген мадарла тыш рыноклагъа жолну толусунлай жабып къоймай, кесибизде предприятиялагъа онг бергендиле.

Тийишли миллет проектни чеклеринде кесибизде чыгъарылгъан урлукъланы санын 2030 жылгъа 75 процентге жетдирирге деген борч барды. Аны ючюн къырал бу бёлюмге мындан арысында да болушлукъ этип турлукъду. Келир жылдан башлаб а, айырмалы урлукъчулукъгъа деген субсидияла жаланда Россейде чыгъарылгъан урлукъла ючюн берилликдиле. Аны бла бирге селекцияда шёндюгю амалланы сингдириуге, тинтиуле бардырыугъа, илмуну бла бизнесни арасында кооперация къураугъа эмда бёлюмде изленнген уста кадрланы хазырлаугъа энчи эс буруллукъду.

Форумда аланы эмда башха ишлени бла умутланы юслеринден кёп айтылгъанды, къонакъла, эксперт къауум да бир-бирлерини оюмларына къулакъ салгъандыла.

Улбашланы Мурат хазырлагъанды.