КъБР-м и Лъэпкъ музейм щагъэлъагъуэ «Нижний Джулат. Взгляд сквозь призму времени» выставкэр. Ар къызэрагъэпэщащ КъБР-м Тхыдэ фэеплъхэмрэ щэнхабзэмрэ хъумэнымкIэ и зэгухьэныгъэмрэ КъБР-м и Лъэпкъ музеймрэ. 

Гъэлъэгъуэныгъэм къызэщIеубыдэр лIэщIыгъуэ зыбжанэ къызэпызыча тхыдэ хьэпшып 50-м щIигъу. Ахэр къыщагъуэтащ Май къалэм къуэкIыпIэ лъэныкъуэмкIэ километритIкIэ пэгъунэгъу, Тэрч псыежэхым и Iуфэм Iуса Джулат Ищхъэрэ къалэм. Абы къыщыхьахэм я нэхъ пасэрей лэжьыгъэр XIII лIэщIыгъуэм ящIащ. ЯтIэ гъэжьам къыхэщIыкIа кхъуэ­щынхэр, гъавэ зэрызэрахьэ кумбыгъэхэр, сату зэпыщIэныгъэхэмрэ экономикэр зыхуэдамрэ щыхьэт техъуэ ахъшэ жьгъей­хэр, былым къупщхьэхэр, мывэхэр, пасэрей сэман псэупIэхэр къыщыгъэлъэгъуа сурэтхэр, щIым зэрелэжьу щыта, мывэм къыхэщIыкIа Iэмэпсымэхэр щыхьэт тохъуэ а ­зэманым псэуахэм я IэпщIэлъапщIагъэмрэ захъумэжын щхьэкIэ Iэщэу яIахэмрэ. Кавказ Ищхъэрэм щэнхабзэ ­къулей къыдекIуэкIырт а хьэпшыпхэр щызэрахьа зэманым. Илъэс 600-м щIигъу зи ныбжь яхэтщ абыхэм, метр зэбгъузэнатIэ 400-м щIигъум ита пасэрей мэжджыт лъэлъэжаи къыщIагъэщыжащ. 
Джулат Ищхъэрэр ихуащ Урысейм, дуней псом я археологие щIэнгъуазэхэм. Джулат щIыпIэм и зыужьыныгъэр пыщIащ «Iуэ дыщэ» (Золотая орда) зэманым. Абы теухуа тхыгъэхэм уащрохьэлIэ курыт лIэщIыгъуэхэм къащIэна Iэрытххэми. Иджырей къэхутакIуэхэм яIэщ Джулат щIыналъэм и тхыдэм теухуа лэжьыгъэхэр. Апхуэдэу гъэлъэгъуэныгъэм хагъэхьащ а къалэм къэхутэныгъэхэр зэман зэхуэмыдэхэм щезыгъэкIуэкIа археологхэмрэ щIэныгъэлIхэмрэ ящIа сурэтхэр. 
Бзылъхугъэхэм къагъэсэбэпу щыта цIуугъэнэхэм, домбеякъым къыхэщIыкIа Iэпщэхъухэм, тхьэгъухэм, Iэлъынхэм къагъэлъагъуэ IэпщIэлъапщIагъэм я зэфIэкIыр зыхуэдар. ЦIыхубзхэм гъащIэм щаIыгъ увыпIэм я щыхьэтт зэрахьэу щыта хьэпшыпхэр.
Выставкэм хагъэхьащ КъБР-м и Лъэпкъ музейм и гъэ­тIылъыгъэхэм щыщ пасэрей хьэкъущыкъухэмрэ хьэп­шыпхэмрэ. 
ТЕКIУЖЬ  Заретэ.
Сурэтхэр  Къарей  Элинэ  трихащ.