СурэтыщI, дизайнер икIи егъэджакIуэ Аккизов Чэрим и ныбжьыр илъэс 50 щри­къум ирихьэлIэу къызэригъэпэщ зэIущIэхэм я ещанэр, «Насквозь» зыфIищар, Къэ­бэрдей-Балъкъэрыр илъэси 100 зэрыхъум и цIэр зезы­-хьэ паркым ит пэшым къы­щызэIуахащ. Адрейхэр ба­дзэуэгъуэ мазэм и кIэ лъандэрэ зыр лъэсу ущызекIуэ Къэбэрдей уэрамым и деж, адрейр («Связанные истории» зи фIэщыгъэр) Сурэ­тыщI гъуазджэхэмкIэ музейм, Ткаченкэ Андрей и цIэр зезыхьэм, щызэхэтщ, цIыху­хэм я гукъыдэжыр къаIэту.

Дэнэ щIыпIэ щыIэми, зыми хэмыгъуащэ и хъэтIымкIэ, и гупсысэ шэщIамкIэ, ар нэ­рылъагъу къызэрытщищIу бгъэдэлъ зэчиймкIэ къыбоцIыху Чэрим и гуащIэр. Жи­вопись, графикэ, инсталляцэ жыпхъэхэр Чэрим къызэригъэсэбэпыр сурэтыщI Iэмал къудейуэкъым, атIэ и гуп­сы­сэр къызэщIикъуэнымкIэ хэ­кIыпIэщ. Ар зыхущIэкъур зэ­пымыууэ щIэ лъыхъуэнырщ, ахэр зэпкърыхынырщ, зыми ямылъагъу гуэрхэм гу лъы­тэнырщ, дунейм къыщыхъу щIэщыгъуэхэр къэгъэсэ­бэ­пы­нырщ. Зы жыпхъэмрэ зы Iэмалымрэ тетыну хущIэкъуркъым Аккизовыр, зыщIэдэIур и псэм и макъырщ. 
СурэтыщIым и гъащIэ ­гъуэгуанэм - графикэ пасэм щегъэжьауэ инсталляцэ къэ­хутэныгъэхэм я деж щыщIэ­кIыжу - дризыгъаплъэ IэдакъэщIэкIхэмкIэ абы и лэжьыгъэр къызэщIикъуэжу аракъым. Зэпымыууэ щIэ гуэр лъыхъуэ зэпыт сурэтыщIым езым, и гупсысэхэм зэрыза­хъуэжым теухуа хъыбарщ абыхэм къытхуаIуатэр. Жы­пIэ­нурамэ, къызэтемыувыIэу зи гъуэгу зыкIу цIыхум и псэм къилъыхъуэрщ, дэтхэнэ зы лэжьыгъэри къыкIэлъыкIуэ лъэбакъуэущ, армыхъумэ зыгуэрми и кIэухкъым. 
Гъэлъэгъуэныгъэм къызэ­щIеубыдэ жыпхъэ зэмылIэу­жьыгъуэхэр - графикэмрэ ­живописымрэ, коллажымрэ инсталляцэмрэ. Чэрим и арт-проектыр абы еплъхэм щэхуу зэрепсалъэ Iэмалщ, дэтхэнэ зыми езым и псэм пэгъунэ­гъур къыщигъуэтыфыну. Су­рэ­тыщIым и IэдакъэщIэкI­хэр гурыIуэгъуейуэ пхужыIэнукъым, ауэ ахэр нэсу зыхэп­щIэн папщIэ гъуазджэ щIэ­ныгъэ гуэр узэриIэн хуейми шэч хэлъкъым. ЗэрыжаIэу, егъэхыгъуейми - гъэткIугъуа­фIэщ.  Аккизовым и гуащIэр зыцIыхухэр пхыкIащ абы - и хъэтI къэцIыхугъуафIэми, и лэжьыгъэхэм лъабжьэ ­яхуэхъу гушыIэми, яфIищхэм къахэщ щхъуэкIэплъыкIа­гъэми есэ­жахэщ. «Гъуэгу» зи фIэщыгъэ сурэтым къыщыгъэлъэгъуар аркъудейрами, абдежым щиухыркъым - тхы­лъымпIэм къытокIри, пэшым метр бжыгъэкIэ кIуэцIрокI. «Къалэ къуажэхьыр»-щэ?! Бзаджагъэ къызыщIих нэхэр, гуфIэ къызытещ Iупэхэр - сурэтыщIым къиубыдар хъыбар жызыIэжым и нэгу, хьэмэрэ абы едаIуэра хэгупсысыхьар?! 
- ЦIыхур фIым къыхубоджэ, дахагъэм къыхубогъэуш, нэгъуэщI зыми емыщхьу. Сы­хуейщ уи нэхэм зэралъагъум хуэдэу, ди щIыналъэм и гъуазджэ курых Налшык къалэр ­хъуну, - къыхигъэщащ къы­щып­салъэм Урысейм и Су­рэтыщIхэм я зэгухьэныгъэм и Къэбэрдей-Балъкъэр къудамэм и унафэщI Къаныкъуэ Жаннэ.
Къызэхуэсахэм, и лэжьыгъэхэр зыфIэгъэщIэгъуэнхэм фIыщIэ яхуищIащ Чэрим. «Си илъэс 50-р къэзгъэщIамрэ сху­зэфIэкIамрэ къыщызэ­щIэс­къуэж пIалъэкъым, атIэ щIэ сыпэзыгъаплъэщ. Ар къы­щызгурыIуар зэман гуэр дэкIа иужькIэщ. ЯпэщIыкIэ шынагъуэщ, ауэ иужькIэ зы­хыбощIэ а щIэр куэдрэ зэре­кIуэкIыфынур».
ЩIэщыгъуэ къэбгъэщIу, щы­мыIам щхьэусыгъуэ уа­хуэхъуу дяпэкIи улэжьэну, цIыху­хэр бгъэгуфIэну ди гуа­пэщ, Чэрим!  
ИСТЭПАН  Залинэ.