Удмурт хьэщIэхэр къытхуеблэгъат

ЩIыналъэ куэду зэхэт, лъэпкъыбэу зэдэпсэу ди Урысей Федерацэ къэралышхуэм и къару нэхъыщхьэр абы исхэм яку дэлъ зэгурыIуэныгъэ быдэрщ, зэпыщIэныгъэ зэмылIэужьыгъуэхэрщ, пщIэмрэ нэмысымрэщ. Лъэпкъхэр гъащIэм и лъэныкъуэ куэдкIэ (экономикэ, щIэныгъэ, щэнхабзэ, н.къ.) дызэрыщIэрэ дызэчэнджэщыжу, Iуэху зехьэкIэ мардэхэмрэ гупсысэхэмкIэ дызэдэгуашэу дыкъызэрекIуэкIым и щапхъэщ «Адыгэ псалъэм» и редакцэм иджыблагъэ щекIуэкIа зэIущIэ гуапэр. Газетым къытхуеблэгъат Удмурт Республикэм и хъыбарегъащIэ IэнатIэм и лIыкIуэхэр. 
Удмуртием и Къэрал Советым Жылагъуэмрэ СМИ-мрэ ядэлэжьэнымкIэ и IэнатIэм и унафэщI Миннигараев Фёдоррэ «Удмурт дунне» республикэ газетым и редактор нэхъыщхьэ, ­Удмурт Республикэм щIыхь зиIэ и журналист, усакIуэ икIи тхакIуэ цIэрыIуэ Миннигараевэ Еленэрэ яхуэзащ «Адыгэ псалъэ» газетым и редактор нэхъыщхьэ, КъБР-м и Журналистхэм я зэгухьэныгъэм и унафэщI, Къэбэрдей-Балъкъэр Республикэм щIыхь зиIэ и журналист Жыласэ Заурбэч. Гуапэу икIи купщIафIэу екIуэ­кIа зэхуэзэм зэлэжьэгъухэм щакуэдт зэжраIэнрэ зы­тепсэлъыхьынрэ. Сы­хьэ­­тым щIигъукIэ екIуэкIэ пса­лъэмакъым къыщаIэтащ анэдэлъхубзэхэмкIэ­ (адыгэб­зэрэ удмуртыбзэкIэ) къыдэкI лъэпкъ газетхэм я щыIэкIэ-псэукIэхэм, абыхэм къакIуа тхыдэ гъуэ­гуанэхэм, мы зэманым зэ­рыт щытыкIэм, зыIэрагъэ­хьэ ехъулIэныгъэхэмрэ зрихьэлIэ лъэпощхьэпохэмрэ, къэкIуэнум хуаIэ мурадхэм­рэ хъуэпсапIэхэмрэ. 
Жыласэ Заурбэч хьэщIэ­хэр гуапэу иригъэблэгъа нэужь, ахэр кIэщIу щы­гъуазэ хуищIащ ди республикэм и хъыбарегъащIэ IэнатIэм и зэхэлъыкIэм, зи пашэ зэгухьэныгъэм, газетым я Iуэху зыIутым, ­къапэщылъ къалэнхэмрэ къэ­кIуэнум хуаIэ мурадхэмрэ. «Адыгэ псалъэм» къикIуа илъэси 100 гъуэгуанэм хьэщIэхэм щахутепсэлъыхьым, Жы­ласэм къыхигъэщащ ди республикэм и къэралыбзэхэм языхэз къэбэрдей-шэрджэсыбзэмкIэ къыдэкI газетыр ди анэдэлъхубзэм и хъумакIуэу, абы зезыгъэужь, зезыгъэузэщI Iэ­мэп­сымэу зэрыщытыр. АтIэ­ми жиIащ газетыр жы­лагъуэм щызэбгры­кIы­ным­ лъэпощхьэпо гуэрхэ­ри зэрыщыщыIэр, абы и щIэджыкIакIуэхэм я бжы­гъэ­ми зэрыхэмыхъуэр,­ хъы­­барегъащIэ Iэна­тIэм­ къызэщIиубыдэ къы­дэкIыгъуэ­хэм я нэхъыбапIэр бжыгъэр зи лъабжьэ технологием хуэм-хуэмурэ зэрыхуэкIуэр. 
- Апхуэдэ дызыгъэ­пIей­тей­ Iуэхугъуэхэм ды­щы­теп­­сэлъыхьыну, ди Iуэ­ху­­ зехьэкIэ мардэхэмкIэ­ ды­зэгуэшэну ди мураду, ды­зыхуэкIуэ тхьэмахуэм­, шыщ­хьэуIу мазэм и 7 - 8-хэм къриубыдэу, ди рес­публикэм и къалащхьэ ­Налшык ипэкIэ зэи щымыIауэ япэу щызэхэтынущ Ур­ы­сей Федерацэм и журналистхэм я «Инфорум» зэ­хуэсышхуэр. ЩIына­лъэ ме­диазэгухьэныгъэ­хэм, хъы­барегъащIэ IуэхущIапIэхэм я IэщIагъэлIхэм я зэфIэкIым, Iэзагъым нэхъри хэгъэхъуэным хуэгъэп­са, федеральнэ мыхьэнэ зиIэ а Iуэхугъуэм хэтынущ УФ-м и Журналистхэм я зэгухьэныгъэм и унафэщIхэр, къэралым и хъыбарегъащIэ IэнатIэ нэхъ инхэм, медиаплатформэхэм я пашэхэр, зэгухьэныгъэм щIы­­налъэхэм щиIэ къуда­мэ­хэм я тхьэмадэхэр, жур­налист­ цIэ­рыIуэхэр. Абыхэм ­ящ­ыщ­щ УФ-м и Журналистхэм я зэгухьэныгъэм и унафэщI ­Соловьёв Владимир, абы и къуэдзэ­хэу Загитовэ Юлиерэ Шафир Тимуррэ. Ди республикэм фызэрыщыхьэщIэну махуэхэм а зэхуэсыр къриубы­дамэ, хуабжьу ди гуапэт абы фыхэтыну, - жиIащ Жы­ласэм. 
Абы къызэрыхигъэщам­кIэ, зэхуэсым и утыкухэм щатынущ мастер-классхэр, щагъэлъэгъуэнущ хъыбар­егъащIэ IэнатIэм зэрызиу­жьып­хъэм ехьэлIа я ­пр­о­ектыщIэхэр, журна-­­        ли­ст Iэ­зэхэм а IэщIагъэм ди­хьэ­х­хэр щагъэгъуэзэнущ аб­ы хэлъ щхьэхуэны­гъэ­хэм, чэнджэщхэмкIи­ ядэ­гуэ­шэнущ. А ­Iуэ­ху­р­ къызыхуэтыншэу къы­зэ­­гъэ­пэщынымкIэ, егъэ­кIу­э­кIынымкIэ мы зэманым лэжьыгъэ щхьэпэхэр зэфIах КъБР-м Бжыгъэхэр зи лъабжьэ зыужьыныгъэм­кIэ, связымрэ цIыхубэ зэ­пыщIэныгъэхэмкIэ и министерствэмрэ (минист­ры­р Бозий Аскэрщ) ­«Къ­БР-Медиа» IэнатIэмрэ (унафэщIыр Бежан Беслъэнщ). 
А псоми яфIэгъэщIэгъуэ­ну щыгъуазэ зыхуащIа нэужь, «Удмурт дунне»-м и редактор нэхъыщхьэри тепсэлъыхьащ зи пашэ газетым къикIуа тхыдэ гъуэгуанэм. 
- Сызипашэ газетым и япэ номерыр 1918 гъэм и жэпуэгъуэм къыдэкIауэ щытащ. «Адыгэ псалъэм» хуэдэу, абыи зыбжанэрэ ихъуэжащ и фIэщыгъэр, лъэхъэнэмрэ къалэнхэмрэ ятещIыхьауэ. Ар къыдэкIащ «Гудыри» («Уафэгъуагъуэ»), «Удмурт коммуна», «Советс­кая Удмуртия» фIэщыгъэхэр иIэу. Иджырей «Удмурт дунне» цIэр газетым игъуэтащ зэхъуэкIыныгъэхэм я зэманым, 1992 гъэм, - жиIащ Миннигараевэ Еленэ. – ЛъэпкъыбзэкIэ къыдэкI газетхэм псоми «къыдэузыр» зыуэ къыщIэкIынущ, Заурбэч. Зи бжыгъэр мин ­40-м щIигъуу къыдэкIыу хуежьа ди газетым и тиражыр мы зэманым ­2500-м нызэрыхьэсу аращ. ЛъэпкъыбзэкIэ тхэ журналистхэри къыдомэщIэкI дэри. 
УдмуртыбзэкIэ абы къытохуэ республикэм ще­кIуэкI жылагъуэ-полити­кэ гъащIэм, лъэпкъ тхы­дэм­рэ щэнхабзэмрэ ятеу­хуа хъыбар хьэлэмэтхэр. Ди газетым хуэдэу, тхыгъэ­хэр тра­дзэ рубрикэ зэмылIэужьыгъуэхэм щIэ­ту. Абы щыбгъуэтынущ щIалэгъуалэм, школа­кIуэхэм, сабийхэм яхуэгъэза напэкIуэцIхэри. 
Абы и псалъэм пищэу Миннигараев Фёдор теп­сэлъыхьащ я щIыналъэм и хъыбарегъащIэ IэнатIэм къызэщIиубыдэ къыдэкIыгъуэхэм, къыпэщылъ къалэнхэмрэ мурадхэмрэ. 
Зэхуэзэм и кIэухыу Жыласэ Заурбэч хьэщIэхэм тыгъэ яхуищIащ «Адыгэ псалъэ» газетыр илъэси 100 щрикъум ирихьэлIэу къыдагъэкIауэ щыта тхылъ купщIафIэр, а махуэщIым хуэщIауэ дунейм къытехьауэ щыта саугъэт цIыкIухэр, фэеплъ бгъэхэIухэр. Хьэ­щIэхэм къыздащтащ ди газетым и иужьрей къыдэкIыгъуэри. 
ЛъэпкъыбзэкIэ къыдэкI газетхэм я редактор нэхъыщхьэхэу Жыласэ Заурбэчрэ Миннигараевэ Еленэрэ зэгурыIуащ лэжьыгъэр езыгъэфIакIуэ, анэ­дэлъхубзэхэр адэкIи хъумэным, зегъэужьыным хуэ­гъэпса я Iуэху зехьэкIэ мардэхэмкIэ, гупсысэхэмкIэ дяпэкIи зэдэгуэшэну, зэ­рыщIэну. 

КЪАРДЭН Маритэ. 

Поделиться:

ЧИТАТЬ ТАКЖЕ:

16.10.2026 - 09:03

ЩIыналъищыр зэпащIэ

УФ-м транспортымкIэ и министрым и япэ къуэдзэ Пашков Константинрэ Къэрал гъуэгу агентствэм и унафэщI Новиков Романрэ видеозэпыщIэныгъэкIэ я гъусэу, КъБР-м и Iэтащхьэ КIуэкIуэ Казбек хэтащ Къэбэрдей

16.10.2026 - 09:03

Тхыдэр щахъумэ, щIэблэр щагъасэ

Тэрч районым хыхьэ Курп Ипщэ къуажэм дэт курыт еджапIэм Iэщыж Лолэ и цIэр зэ­рихьэу хэт школ музейр «Зи Iуэху бгъэ­дыхьэкIэр нэхъыфI музей» урысейпсо зэпеуэм текIуэныгъэр къыщызыхьа 70-м ящыщ хъуащ

16.10.2026 - 09:03

Жэпуэгъуэм и махуэ гуауэхэр

Налшык дэт 5-нэ къалэ библиотекэм щекIуэкIащ «Жэпуэгъуэм и махуэ ­гуауэхэр» зыфIаща зэIущIэр, 2005 гъэм ди республикэм къыщыхъуам теу_хуар.

15.10.2026 - 09:19

Мыхьэнэшхуэ зиIэщ бжыгъэхэр

Ди республикэм и Iэтащхьэ КIуэкIуэ Казбек хуэзащ Къэбэрдей-Балъкъэр Республикэм лэжьыгъэ IуэхукIэ мы махуэхэм къэкIуауэ щыIэ, Къэрал статистикэмкIэ федеральнэ къулыкъущIапIэм и уна­фэщIым и къуэдзэ

15.10.2026 - 09:18

Къалэным хуэпэжахэр ящыгъупщэркъым

Налшык щекIуэкIащ Хабзэхъумэ IэнатIэхэм я лэ­жьакIуэхэу зи къалэн зыгъэзащIэу хэ­кIуэ­­дахэм я фэеплъ пэкIу.