ЩIыналъэ куэду зэхэт, лъэпкъыбэу зэдэпсэу ди Урысей Федерацэ къэралышхуэм и къару нэхъыщхьэр абы исхэм яку дэлъ зэгурыIуэныгъэ быдэрщ, зэпыщIэныгъэ зэмылIэужьыгъуэхэрщ, пщIэмрэ нэмысымрэщ. Лъэпкъхэр гъащIэм и лъэныкъуэ куэдкIэ (экономикэ, щIэныгъэ, щэнхабзэ, н.къ.) дызэрыщIэрэ дызэчэнджэщыжу, Iуэху зехьэкIэ мардэхэмрэ гупсысэхэмкIэ дызэдэгуашэу дыкъызэрекIуэкIым и щапхъэщ «Адыгэ псалъэм» и редакцэм иджыблагъэ щекIуэкIа зэIущIэ гуапэр. Газетым къытхуеблэгъат Удмурт Республикэм и хъыбарегъащIэ IэнатIэм и лIыкIуэхэр.
Удмуртием и Къэрал Советым Жылагъуэмрэ СМИ-мрэ ядэлэжьэнымкIэ и IэнатIэм и унафэщI Миннигараев Фёдоррэ «Удмурт дунне» республикэ газетым и редактор нэхъыщхьэ, Удмурт Республикэм щIыхь зиIэ и журналист, усакIуэ икIи тхакIуэ цIэрыIуэ Миннигараевэ Еленэрэ яхуэзащ «Адыгэ псалъэ» газетым и редактор нэхъыщхьэ, КъБР-м и Журналистхэм я зэгухьэныгъэм и унафэщI, Къэбэрдей-Балъкъэр Республикэм щIыхь зиIэ и журналист Жыласэ Заурбэч. Гуапэу икIи купщIафIэу екIуэкIа зэхуэзэм зэлэжьэгъухэм щакуэдт зэжраIэнрэ зытепсэлъыхьынрэ. Сыхьэтым щIигъукIэ екIуэкIэ псалъэмакъым къыщаIэтащ анэдэлъхубзэхэмкIэ (адыгэбзэрэ удмуртыбзэкIэ) къыдэкI лъэпкъ газетхэм я щыIэкIэ-псэукIэхэм, абыхэм къакIуа тхыдэ гъуэгуанэхэм, мы зэманым зэрыт щытыкIэм, зыIэрагъэхьэ ехъулIэныгъэхэмрэ зрихьэлIэ лъэпощхьэпохэмрэ, къэкIуэнум хуаIэ мурадхэмрэ хъуэпсапIэхэмрэ.
Жыласэ Заурбэч хьэщIэхэр гуапэу иригъэблэгъа нэужь, ахэр кIэщIу щыгъуазэ хуищIащ ди республикэм и хъыбарегъащIэ IэнатIэм и зэхэлъыкIэм, зи пашэ зэгухьэныгъэм, газетым я Iуэху зыIутым, къапэщылъ къалэнхэмрэ къэкIуэнум хуаIэ мурадхэмрэ. «Адыгэ псалъэм» къикIуа илъэси 100 гъуэгуанэм хьэщIэхэм щахутепсэлъыхьым, Жыласэм къыхигъэщащ ди республикэм и къэралыбзэхэм языхэз къэбэрдей-шэрджэсыбзэмкIэ къыдэкI газетыр ди анэдэлъхубзэм и хъумакIуэу, абы зезыгъэужь, зезыгъэузэщI Iэмэпсымэу зэрыщытыр. АтIэми жиIащ газетыр жылагъуэм щызэбгрыкIыным лъэпощхьэпо гуэрхэри зэрыщыщыIэр, абы и щIэджыкIакIуэхэм я бжыгъэми зэрыхэмыхъуэр, хъыбарегъащIэ IэнатIэм къызэщIиубыдэ къыдэкIыгъуэхэм я нэхъыбапIэр бжыгъэр зи лъабжьэ технологием хуэм-хуэмурэ зэрыхуэкIуэр.
- Апхуэдэ дызыгъэпIейтей Iуэхугъуэхэм дыщытепсэлъыхьыну, ди Iуэху зехьэкIэ мардэхэмкIэ дызэгуэшэну ди мураду, дызыхуэкIуэ тхьэмахуэм, шыщхьэуIу мазэм и 7 - 8-хэм къриубыдэу, ди республикэм и къалащхьэ Налшык ипэкIэ зэи щымыIауэ япэу щызэхэтынущ Урысей Федерацэм и журналистхэм я «Инфорум» зэхуэсышхуэр. ЩIыналъэ медиазэгухьэныгъэхэм, хъыбарегъащIэ IуэхущIапIэхэм я IэщIагъэлIхэм я зэфIэкIым, Iэзагъым нэхъри хэгъэхъуэным хуэгъэпса, федеральнэ мыхьэнэ зиIэ а Iуэхугъуэм хэтынущ УФ-м и Журналистхэм я зэгухьэныгъэм и унафэщIхэр, къэралым и хъыбарегъащIэ IэнатIэ нэхъ инхэм, медиаплатформэхэм я пашэхэр, зэгухьэныгъэм щIыналъэхэм щиIэ къудамэхэм я тхьэмадэхэр, журналист цIэрыIуэхэр. Абыхэм ящыщщ УФ-м и Журналистхэм я зэгухьэныгъэм и унафэщI Соловьёв Владимир, абы и къуэдзэхэу Загитовэ Юлиерэ Шафир Тимуррэ. Ди республикэм фызэрыщыхьэщIэну махуэхэм а зэхуэсыр къриубыдамэ, хуабжьу ди гуапэт абы фыхэтыну, - жиIащ Жыласэм.
Абы къызэрыхигъэщамкIэ, зэхуэсым и утыкухэм щатынущ мастер-классхэр, щагъэлъэгъуэнущ хъыбарегъащIэ IэнатIэм зэрызиужьыпхъэм ехьэлIа я проектыщIэхэр, журна- лист Iэзэхэм а IэщIагъэм дихьэххэр щагъэгъуэзэнущ абы хэлъ щхьэхуэныгъэхэм, чэнджэщхэмкIи ядэгуэшэнущ. А Iуэхур къызыхуэтыншэу къызэгъэпэщынымкIэ, егъэкIуэкIынымкIэ мы зэманым лэжьыгъэ щхьэпэхэр зэфIах КъБР-м Бжыгъэхэр зи лъабжьэ зыужьыныгъэмкIэ, связымрэ цIыхубэ зэпыщIэныгъэхэмкIэ и министерствэмрэ (министрыр Бозий Аскэрщ) «КъБР-Медиа» IэнатIэмрэ (унафэщIыр Бежан Беслъэнщ).
А псоми яфIэгъэщIэгъуэну щыгъуазэ зыхуащIа нэужь, «Удмурт дунне»-м и редактор нэхъыщхьэри тепсэлъыхьащ зи пашэ газетым къикIуа тхыдэ гъуэгуанэм.
- Сызипашэ газетым и япэ номерыр 1918 гъэм и жэпуэгъуэм къыдэкIауэ щытащ. «Адыгэ псалъэм» хуэдэу, абыи зыбжанэрэ ихъуэжащ и фIэщыгъэр, лъэхъэнэмрэ къалэнхэмрэ ятещIыхьауэ. Ар къыдэкIащ «Гудыри» («Уафэгъуагъуэ»), «Удмурт коммуна», «Советская Удмуртия» фIэщыгъэхэр иIэу. Иджырей «Удмурт дунне» цIэр газетым игъуэтащ зэхъуэкIыныгъэхэм я зэманым, 1992 гъэм, - жиIащ Миннигараевэ Еленэ. – ЛъэпкъыбзэкIэ къыдэкI газетхэм псоми «къыдэузыр» зыуэ къыщIэкIынущ, Заурбэч. Зи бжыгъэр мин 40-м щIигъуу къыдэкIыу хуежьа ди газетым и тиражыр мы зэманым 2500-м нызэрыхьэсу аращ. ЛъэпкъыбзэкIэ тхэ журналистхэри къыдомэщIэкI дэри.
УдмуртыбзэкIэ абы къытохуэ республикэм щекIуэкI жылагъуэ-политикэ гъащIэм, лъэпкъ тхыдэмрэ щэнхабзэмрэ ятеухуа хъыбар хьэлэмэтхэр. Ди газетым хуэдэу, тхыгъэхэр традзэ рубрикэ зэмылIэужьыгъуэхэм щIэту. Абы щыбгъуэтынущ щIалэгъуалэм, школакIуэхэм, сабийхэм яхуэгъэза напэкIуэцIхэри.
Абы и псалъэм пищэу Миннигараев Фёдор тепсэлъыхьащ я щIыналъэм и хъыбарегъащIэ IэнатIэм къызэщIиубыдэ къыдэкIыгъуэхэм, къыпэщылъ къалэнхэмрэ мурадхэмрэ.
Зэхуэзэм и кIэухыу Жыласэ Заурбэч хьэщIэхэм тыгъэ яхуищIащ «Адыгэ псалъэ» газетыр илъэси 100 щрикъум ирихьэлIэу къыдагъэкIауэ щыта тхылъ купщIафIэр, а махуэщIым хуэщIауэ дунейм къытехьауэ щыта саугъэт цIыкIухэр, фэеплъ бгъэхэIухэр. ХьэщIэхэм къыздащтащ ди газетым и иужьрей къыдэкIыгъуэри.
ЛъэпкъыбзэкIэ къыдэкI газетхэм я редактор нэхъыщхьэхэу Жыласэ Заурбэчрэ Миннигараевэ Еленэрэ зэгурыIуащ лэжьыгъэр езыгъэфIакIуэ, анэдэлъхубзэхэр адэкIи хъумэным, зегъэужьыным хуэгъэпса я Iуэху зехьэкIэ мардэхэмкIэ, гупсысэхэмкIэ дяпэкIи зэдэгуэшэну, зэрыщIэну.
КЪАРДЭН Маритэ.