22 июльда республиканы жамауаты, Къабарты-Малкъарны халкъ поэти, Социалист Урунууну Жигити, РСФСР-ни М. Горький атлы Къырал саугъасыны лауреаты Алим Кешоков туугъанлы 111 жыл болгъанын белгилей, Нальчикде аны эсгертмесини къатына жыйылгъанды. Ары КъМР-ни министерстволарыны, Парламентини келечилери, район, шахар администрацияланы таматалары, жазыучула, поэтле, устазла, библиотекачыла, аны жазгъанына баш ургъанла,  сый-намыс бергенле келгендиле.

Алим Кешоков 1914 жылда Шалушкада туугъанды. Атасы Пшемахо ачхан экижыллыкъ школда, ызы бла  Орус Бахсанда интернат-школда окъугъанды. Анда аны устазы белгили назмучу Али  Шогенцуков болгъанды. 1931 жылда ол Владикавказда Шимал Кавказ институтну филология факультетине киргенди. 1935 жылда Нальчикге къайтып, педагогика курслада, рабфакда да къабарты эм орус тилледен бла адабиятдан дерсле берип тургъанды.

Билимин андан ары ёсдюрюрге сюйюп, Кешоков Москвада миллет жашлагъа бла къызлагъа деп къуралгъан институтда аспирантурагъа киргенди, алай, ол окъуу юй жабылып, аны бошаялмагъанды. Артха къайтханда, аны Нальчикде илму-излем институтха тамата этгендиле. Кёп бармай аны аскерге чакъыргъандыла. Андан къайтып, Уллу Ата журт урушну аллында бир кесек заманны Краеведение илму-излем институтну директору болуп тургъанды. 1940 жылда Жазыучула союзуна киргенди. 

Алим Кешоков урушну аллындан ахырына дери баргъанды. Ол кеси да къурамында болгъан 115-чи Къабарты-Малкъар атлы дивизияны юсюнден «Сыннган нал» деген романын жазгъанды. Ата журт урушда жигитлиги ючюн Ата журт урушну I даражалы, эки кере Къызыл Жулдузну орденлерине, иги кесек майдалгъа тийишли болгъанды. Урушда Алим Кешоков жаралы Къайсынны сермешден чыгъаргъанды. Ол огъурлулугъу ючюн къабартылы поэт, жазыучу Алим Кешоков бизге бютюнда багъалыды.

Уруш бошалгъанда, Кешоковну Къабартыны жарыкъландырыу министри этгендиле. Артда ол ВКП(б)-ны обкомуну секретары болгъанды. Москвада Къызыл профессураны институтунда окъуп келгенден сора, 1953 жылдан башлап, КъМАССР-ни министрлерини советинде председательни орунбасары болуп ишлегенди. 1959 жылда уа аны республиканы Жазыучуларыны союзуну правленини председателине, артда Россейде, бир кесекден а СССР-де Жазыучула союзуну правленини секретарына айыргъандыла. 1970 жылдан башлап ол он жылны ичинде СССР-ни Адабият фондуна таматалыкъ этгенди

Алим Кешоковну къабарты эм орус тилледе жыйырмагъа жууукъ назму эм поэма китаплары чыкъгъандыла, иги кесек назмусуна жырла этилгендиле.

Алим Пшемахович «Бийикле жукъусуздула» деген дилогиясы ючюн 1968 жылда РСФСР-ни Къырал саугъасын алгъанды. Аны «Эмирге къылыч», «Кертме бояуу», «Акъ къозуланы таласы», «Акъ таудан кёрюннген тёгерек», «Айны чыкъгъаны»  атлы эм башха проза китаплары чыкъгъандыла. «Лавина с гор» деген кинофильмге сценарийни да Алим Кешоков жазгъанды. Мамыр жашауда жетишимлери ючюн ол эки кере Ленинни, Октябрь революцияны, юч кере Урунууну Къызыл Байрагъыны, Халкъла шуёхлугъуну, «Сыйлылыкъны белгиси» орденлеге тийишли болгъанды.

Кешоковну туугъан кюню бла байламлы эсгериу жыйылыуну Б. Пачев атлы сабий китапханагъа жюрюген сабийле назмула бла ачхандыла.

Къабарты-Малкъарны маданият министри Мухадин Кумахов да окъугъанды аланы ызларындан назму. Ол Алим Кешоков бар жашау узуну миллетине, Ата журтуна къуллукъ этгенин, республиканы жамауат жашаууна тири къатышханын айтханды. «Биз – аны халкъы, республикасы аны бла ёхтемленебиз»,– дегенди.

Ызы бла  билим бериу бла илму министрни орунбасары Екатерина Мисостова сёлешгенди. Ол Алим Кешоков къабарты тилде биринчи окъуу китапланы автору болгъанын, ол сабийле билимли болурларын сюйгенин айтханды. Аны бла бирге ол окъуу китаплагъа башха тилли жазыучуланы да кёчюргенин белгилегенди.

Къабарты-Малкъарны халкъ поэти Беппайланы Муталип, Къулийланы Къайсынны бла Алим Кешоковну араларында болгъан сёнгмез шуёхлукъну юсюнден айтып, ол ызны тутаргъа чакъыргъанды эм Алим Кешоковха атагъан назмусун окъугъанды.

Халкъла аралы черкес ассоциацияны президенти Хаути Сохроков: «Бюгюн да бизни къайтып жыйгъанды Алим Пшемахович  кесини эсгертмесини къатына. Аны адамлыгъы, Ата журтуна, халкъына сюймеклиги бизге юлгюдюле. Ол юйюрде юйреннген къылыкъ хунери къалай магъаналы болгъанын саулай да жашауу бла кёргюзтгенди. Уруш жоллада да ол кесини халкъыны, жерини керти уланы болгъанын кёргюзтгенди. Чыгъармаларында ол кеси заманыны адамларыны инсан сыфатларын къурагъанды.  Аны бла бирге керти жигитликге, бийик сюймекликге да махтау жырын айтханды. Адамла бу жер юсюнде бир бирни сюерге керекдиле деп аны эсгертедиле ала бизге. Ол да, Къулийланы Къайсын да жашаулары бла керти шуёхлукъну юлгюсюдюле. Къайда, не къуллукъда болса да, Алим Пшемахович Ата журтун, адамларын унутмагъанды. Дайым къалам къарындашларына болушханлай тургъанды», – дегенди.

КъМР-ни  маданиятыны сыйлы къуллукъчусу Лариса Маремкулова Алим Кешоковну иги кесек чыгъармасын орус тилге кёчюргенди. Ахыр кере ол аны «Тамырла» деген романын кёчюргенди. Ол огъурлу ишлени этгенде, аны эсине келген къоркъууланы юслеринден айтханды кёчюрмечи.

КъМР-ни Парламентини маданият, инсан жамауатны айныу жаны бла, информация саясат жаны бла комитетини председатели Текуланы Амырбий Къулийланы Къайсынны бла Алим Кешоковну сыйлы атлары, аланы чыгъармалары бизни халкъыбыз чекген къыйынлыкъла бла байламлы болгъанларын чертип, жаш композитор Малкъондуланы Ахмат аланы уруш жолларына, ёмюрлюк шуёхлукъларына да аталгъан «Ива» симфониясын жазгъанын белгилегенди.

Амырбий жаш заманында, белгили жырчы Ольга Сокурова тилеп, Алим Кешоковну бир назмусуна жыр такъгъанын, аны автор Къулийланы Къайсыннга атагъанын  да айтханды.

«Эльбрус» китап басманы редактору, поэт Джамбулат Кошубаев а,  бизни уллу жазыучуларыбызны жазгъанларын дуниягъа белгили этген кёчюрмечилени эсгерип, алагъа ыразылыкъ сёзюн айтханды.

Чегем районну ветеран аскер организациясыны председатели Хасан Карамизов: «Эки чегемли жаш – Къулийланы Къайсын бла Алим Кешоков, жаланда Чегем районну не республиканы ёхтемлиги болуп къалмай, Россейни да ёхтемлигидиле, – дегенди. – Уллу Ата журт урушну кезиуюнде Алим Пшемахович Къырымны, Севастопольну,  Донбассны, Мелитопольну къоруулагъанды. Бюгюн бизни энчи аскер операциягъа къатышхан жашларыбыз да ол жолну барадыла. Жигитлени жолларын къатлайдыла ала жангы фашизм бла кюрешде», – деп, алагъа хорлам тежегенди. Ол ары келгенлени хазыр автобусла бла Кешоковну туугъан эли Шалушкагъа, анда школда музейине, аны атын жюрютген район музейге, эки поэтни эсгертмелерине да барыргъа чакъыргъанды. 

Ызы бла жамауат Алим Кешоковну эсгертмесине гюлле салгъанды.

Мусукаланы Сакинат.