КъБР-м и Лъэпкъ музейм щагъэлъа­гъуэ КъБКъУ-м АрхитектурэмкIэ, ухуэныгъэмрэ дизайнымкIэ и институтым «Архитек­ту­рэмрэ дизайнымкIэ» и кафедрэм Деко­ративно-прикладной гъуазджэмрэ цIыху­-бэ IэпщIэлъапщIагъэмкIэ и унэтIыныгъэр къэзыуххэм я диплом лэжьыгъэхэмрэ абы­хэм я егъэджакIуэхэм я IэдакъэщIэкIхэмрэ. 

Выставкэр къызэрагъэпэщащ «Щэнхабзэмрэ гъуазджэмрэ я лэжьакIуэхэм я творческэ зэгухьэныгъэм» и щIыналъэ къудамэм и лэжьыгъэм хыхьэу икIи ар хуэунэтIащ цIы­хубэ IэпщIэлъапщIэхэм я IэрыкIхэр хъу­мэ­нымрэ декоративно-прикладной гъуазджэм и хьэпшыпхэр хэIущIыIу щIынымрэ. 
2005 гъэм щыщIэдзауэ мы IэщIагъэхэм КъБКъУ-м щыхурагъаджэ икIи блэкIа илъэс тIощIым къриубыдэу а къудамэр къэзыухахэм Къэбэрдей-Балъкъэрым и лъэпкъ щэнхабзэм хэлъхьэныгъэ зэрыхуащIым къы­дэ­кIуэу, щIэблэр пасэрей IэпэIэсагъэм хуа­гъасэ. 
Гъэлъэгъуэныгъэм хагъэхьащ «Художественнэ хэдыкI» IэщIагъэр зэзыгъэгъуэта хъы­джэбзиймрэ абыхэм я егъэджакIуэхэу Унэж Залинэрэ Мырзэкъан Радимэрэ ящIахэр. Мы лэжьыгъэхэр щыплъагъукIэ, щIалэгъуалэм я гъэсакIуэхэм гъуазджэм щаIэ зэфIэкIхэр зэрызыхалъхьар нэрылъагъущ. 
IэпщIэлъапщIагъэм хуеджахэм я диплом лэжьыгъэхэр зытеухуамкIи къагъэсэбэпа ­IэмалхэмкIи куэду зэщхьэщыкIырт. Художественнэ хэдыкIыр къагъэсэбэпу ягъэ­хьэ­зыра адыгэ цIыхухъу, цIыхубз фэилъхьэ­гъуэхэр зэрызэрагъэпэщыжыр, ахэр зэма­ным декIуу къызэрагъэщIэрэщIэжыр удихьэхыу къагъэлъэгъуащ, дыщэидэр, бзы­лъ­хугъэ хьэгъуэлIыгъуэ бостейр хьэпIацIэ­щыгъэкIэ гъэдэхэныр, гъущIым къыхэщIыкIа хьэпшыпхэр хыхьэу. А псор еджапIэр къэ­зыуххэм я IэдакъэщIэкIщ. 
«Декоративно-прикладной гъуазджэмрэ цIыхубэ IэпщIэлъэпщIагъэмрэ» унэтIыныгъэм и егъэджэныгъэ программэм и уна­фэщI, УФ-м и Дизайнерхэм, Щэнхабзэмрэ гъуазджэмрэ я лэжьакIуэхэм я творческэ ­зэгухьэныгъэхэм хэт Унэж Залинэ и лэжьыгъэхэр плIанэпэ щхьэхуэм щагъэуващ. ­Гъуазджэм и дахагъэм гъуни нэзи зэримы­Iэр мыбдежми щынэрылъагъущ. ЩIыналъэм и лъэпкъ щэнхабзэм и хэлъхьэныгъэм къы­дэкIуэу, а хьэпшыпхэмкIэ гурыIуэгъуэщ Iэп­щIэлъапщIэхэм я Iэзагъэр, пасэрей лъэпкъ IэщIагъэ дахэм и хъумакIуэ ахэр зэрыхъур. 
- Зэрыфлъагъущи, лъэпкъ цIыхухъу, бзылъхугъэ фэилъхьэгъуэхэр зэрыгъэдэха дыщэ, дыжьын идэхэм, уагъэ зэIущэным ди хъыджэбзхэр хуэIэкIуэлъакIуэщ, - жиIащ Унэж Залинэ. - Махуэ къэс щыптIагъэ ­         хъуну щыгъыныгъуэхэм къадэкIуэу, хьэгъуэ­лIыгъуэ фащэхэри гъэлъэгъуэныгъэм хэдгъэхьащ. Лъэпкъ фащэм и пкъыгъуи, езым я еплъыкIи зэхаухуанэу къагъэщIэрэщIэжа фэилъхьэгъуи мыбы щыфлъагъунущ. Лъэпкъ фэилъхьэгъуэхэм я тхыдэм фIыуэ зэрыщыгъуахэм и нэщэнэщ ар. Мыбдеж щыфлъагъу балъкъэр IэлъэщIхэм я щIыкIэм IэпщIэлъапщIитI къудей щыгъуазэу аращ. Иджы ди гъэсэн зы хъыджэбзи абы хуэIэзэ хъуащ. Выставкэм щыщщ дыщэидэ лъэпкъ дамыгъэхэр, хьэпIацIэщыгъэкIэ хадыкIа фэилъхьэгъуэхэр. 
Дэтхэнэ зы лэжьыгъэми пщIэ хуэфащэщ, хъыджэбзхэм я IэпщIэлъапщIагъэр, шыIэ­ныгъэр, плъыфэр зэрызыхащIэр, лъэпкъ щэнхабзэм хуаIэ лъагъуныгъэр абы къы­зэрыщыгъэлъэгъуэжамрэ Къэбэрдей-Балъкъэрым щыпсэу лъэпкъхэм я гъуазджэ, щэнхабзэ дахагъэр хэIущIыIу зэращIымрэ пап­щIэ. 
Уянаевэ Динарэ игъэхьэзыращ хьэпIацIэщыгъэкIэ хэдыкIа, налкъутрэ тхыпхъэкIэ гъэдэха иджырей балъкъэр хьэгъуэлIыгъуэ фащэ, «Баш ау» хабзэм папщIэ зыхуеину, IэкIэ хэдыкIа IэлъэщIихи щIыгъужу. 
Кумыщ Данизэ и диплом лэжьыгъэхэр и щапхъэщ Хадид Захи и архитектурэ ухуэ­ныгъэхэм. А фэилъхьэгъуэхэр я плъыфэкIи щIыкIэкIи зэщхьэщыкIырт. Абы къыхигъэщащ Хадид и лэжьыгъэхэр я лъабжьэу ­Макао, Пекин, Баку, Майами, Эр-Рияд, Токио, Катар щыIэ ухуэныгъэ инхэм (сату-­нэгузыужь IуэхущIапIэхэр, чэщанэ, стадион жыпIэми) мы щыгъынхэр игъэхьэзырыным зэрыхуагъэушар. КIэщIу жыпIэмэ, Данизэ къигъэлъэгъуащ архитектурэм фэилъхьэ­гъуэхэм я дизайн гъэхьэзырыкIэм зэ­хъуэкIыныгъэ зэрыхухэлъхьэр. 
Декоративно-прикладной гъуазджэм ­щIалэгъуалэр зэрыдихьэхыр узыщыгуфIыкI ­хъун Iуэху дахэщ. Абыхэм я лэжьыгъэхэм уримыгушхуэн плъэкIыркъым. Ныбжьы­щIэхэм я Iэдакъэ къыщIэкIауэ гъэлъэгъуэныгъэм хагъэхьа хьэпшыпхэмкIэ нэрылъагъу тщыхъуащ республикэм и декоративно-прикладной гъуазджэм хэлъхьэныгъэфI хуэ­зыщIыну, пасэрей IэщIагъэхэм зыщызыгъэгъуэзэну, абыхэм зезыгъэужьыну щIэблэ щIыналъэм зэриIэр. 
ЗэIущIэм къыщыпсэлъащ КъБР-м щэн­хабзэмкIэ и министрым и къуэдзэ Уянаевэ Iэминат, цIыхубэ художественнэ IэщIагъэ­хэмкIэ республикэ центрым и унафэщI Урыс Аслъэн, УФ-м и СурэтыщIхэм я зэгухьэ­ныгъэм и щIыналъэ къудамэм и унафэщI Къаныкъуэ Жаннэ, нэгъуэщIхэри. 
Къэпсэлъахэм жаIащ КъБКъУ-р къэзыух IэпщIэлъапщIэхэм щIэныгъэфI зэраIэр, абыхэм я зэфIэкIымрэ я IэпэIэсагъэмрэ уригушхуэ зэрыхъунур икIи ехъуэхъуащ лъэпкъ щэнхабзэр хъумэнымрэ абы зегъэужьыным­рэ ехъулIэныгъэрэ зэфIэкIрэ щаIэну. 
ЕджапIэр къэзыуххэм я щIэныгъэ уна­фэщIхэу Унэж Залинэрэ Мырзэкъан Радимэрэ фIыщIэ хуащIащ я лэжьыгъэхэр щагъэхьэзырым къазэрыдэIэпыкъуам, чэнджэщ щхьэпэхэр къызэрыратам папщIэ. 
Унэж Залинэ жиIащ хъыджэбзхэм зрагъэгъуэта IэщIагъэм иджыпсту щIэупщIэшхуэ зэриIэр. Языныкъуэхэр дизайнеру зэры­лэ­жьэфынур, адрейхэм щыгъыныгъуэхэр ­къагупсысыж зэрыхъунур, гъэлъэгъуэныгъэхэм хэтынуи Iэмал зэраIэр. 

ТЕКIУЖЬ Заретэ.