Тхылъ хъумапIэм и лъахэхутэ къудамэм

Мэлбахъуэ Тимборэ и цIэр зезыхьэ Лъэпкъ къэрал библиотекэм и лъахэхутэ къудамэм лэжьыгъэм зыщагъэ­гъуа­зэу тхьэмахуитIкIэ щIэ­ныгъэ-къэхутэныгъэ практикэ щыIащ КъБКъУ-м и фи­­­лологие институтым ады­гэбзэмрэ адыгэ литерату­рэмкIэ и къудамэм и 3-нэ кур­сым и студентхэр. Гупым я щIэныгъэ унафэщIыр фи­ло­логие щIэныгъэхэмкIэ кан­дидат, КъБКъУ-м и доцент Абазэ Албэчщ. Абы зыкъ­рагъэхьэлIахэщ биб­лио­текэм и унафэщIым и къуэ­дзэ Арзанунц Александ­рэ, къудамэм и унафэщI Гергоковэ Лейлэ, библиоте­кэм и лэжьакIуэ нэхъыжь Безыр Ленэ сымэ. 

- Студентхэр ди деж практикэ зэрыщыIа пIалъэм къриубыдэу яфIэгъэщIэгъуэну зыщагъэгъуэзащ ди лэ­жьы­гъэм, - жеIэ Безыр Ленэ. - Лъахэхутэ къудамэм 1924 гъэм щыщIэдзауэ 2017 гъэ пщIондэ лъэпкъ литерату-рэмкIэ зэхуихьэса каталогым еплъащ, илъэсищэ ипэкIэ къы­дагъэкIыу щIадза газетхэмрэ журналхэмрэ къызэ­щIиубыдэу. Ди фондым тхылъ мин 24-м щIигъу ща­хъумэ. Къудамэм щIэлъ адыгэ художественнэ тхыгъэ­хэмрэ литературэ лэжьыгъэ­хэмрэ зыхуэдэр щIалэгъуа­лэм зрагъэщIащ. Къинэ­мыщIауэ, электрон каталогми еплъащ. Гъэ еджэгъуэщIэм щIадзэжмэ, а псор къахуэщ­хьэпэнущ икIи диплом лэ­жьыгъэхэр щатхкIэ Iуэхум хуэхьэзыру пэрыхьэнущ.
- Студентхэр библиотекэм тшэ­ныр илъэс зыбжанэ ипэ­кIэ къыщыхэслъхьэм, кафед­рэм и лэжьакIуэхэм Iуэ­хур къыздаIыгъащ. Языны­къуэ­хэр ПечатымкIэ унэм до­гъа­кIуэ. Библиографие, ка­талог лэжьыгъэхэм щыдогъэ­гъуа­зэ, газетхэмрэ журналхэмрэ къытехуа тхыгъэхэр къызэрагъуэтынур хыхьэу. А псор студентхэм я щIэныгъэ лэжьыгъэм сэбэп къащы­хуэхъунущ. Хэдгъэгъуэзащ тхыгъэхэр зэ­рызэрадзэкIми, урысыбзэ­кIэ къыдэкIауэ ­ады­гэбзэм кърагъэзэгъа, ады­гэбзэр уры­сы­бзэкIэ зэра­дзэкIауэ щы­Iэ тхыгъэхэр (Шортэн Ас­кэрбий, Нало Ахь­мэдхъан, Акъсырэ      За­лым­­хъан, ХьэхъупащIэ Амыр­­хъан, КхъуэIуфэ Хьэчим, ­Къуныжь Борис, IутIыж Борис, Бештокъуэ Хьэбас, Къа­­­ныкъуэ Заринэ, н. ейуэ) зэп­кърытхащ. ФIагъ куэд мы лэжьыгъэм къыдэ­кIуащ, ахэр студентхэм я квалификацэ  лэ­жьыгъэхэр щатхкIи, нэ­гъуэщI тхыгъэхэр щагъэ­хьэ­зыркIи, я лэжьыгъэм щы­пэрыткIи щхьэ­­­пэ зэрахуэ­хъу­ну­ми ­шэч хэлъкъым, - жиIащ Абазэ Албэч. 
Библиотекэм и адрей къуда­мэхэми студентхэм зыщра­гъэп­лъыхьащ. Студентхэр абы щекIуэкIа зэхыхьэ гъэ­щIэ­гъуэнхэм хашащ, я щIэ­ныгъэм хагъэхъуащ. Ап­-      хуэ­дэщ иджыблагъэ абы и лъэпкъ, лъахэхутэ литерату­рэхэмкIэ къудамэм щекIуэкIа «Пусть бесконечно я буду в пути» зэхыхьэр. Ар къызэрагъэпэщащ КъБР-м и цIыхубэ усакIуэ, Социалист Лэжьыгъэм и ЛIыхъужь КIыщокъуэ Алим къызэралъхурэ илъэси 111-рэ зэрырикъум и щIыхь-кIэ. Студентхэм ягу къагъэ­кIыжащ усакIуэм тхылъ пщIы бжыгъэхэр къызэрыдигъэ­кIар, адыгэ литературэр зэригъэбеяр, Пушкин Александр, Лермонтов Михаил, нэгъуэщI урыс тхакIуэшхуэхэм я IэдакъэщIэкIхэм ящыщ адыгэб-зэм къызэрыригъэзэгъар. КIы­­щокъуэм и тхылъ дапхъи библиотекэм щагъэуващ.
- Ди щIэныгъэ унафэщI Абазэ Албэч Лъэпкъ къэрал биб­лиотекэм и лэжьыгъэм ды­­зэрыщигъэгъуэзар щIэ-щыгъуэ тщыхъуащ. НэхъапэIуэкIи, дауи, а IуэхущIапIэм дыкIуэу щытащ, ауэ иджы хуэдэу абы и къудамэ псоми зыщытплъыхьыну Iэмал диIатэкъым. Нэхъыбэу лъахэхутэ къудамэм и лэжьэкIэрщ ды­зы­­кIэлъыплъар, Безыр Ленэрэ Абазэ Албэчрэ ди дэ­Iэ­пыкъуэгъуу. Япэ махуэхэм щыщIэдзауэ дыщыщIакъым Ленэ и гулъытэ. Ар езыр щIэ­ныгъэ зыбгъэдэлъ цIыху гуа­пэщ. Ленэ къудамэм и лэжьыгъэхэм, и шынагъуэншагъэм къытхутепсэлъыхьащ, зэгъу­сэу библиографие зэхуэтхьэсащ, щIэныгъэ практикэмкIэ дневникыр зыхуей хуэдгъэзащ. Безырым дызэлэжь ­тхыгъэхэм теухуауэ гъэщIэ­гъуэн куэд къыджиIащ, тхы­дэм и цIыху цIэрыIуэхэм я гугъу къытхуищIащ, цIыхубэ тхакIуэхэм я IэдакъэщIэкIхэм щыщ пычыгъуэхэм къытхуе­джэурэ абыхэм дытеп­сэ­лъы­хьыжащ, - жеIэ Мэсей ­Даянэ. - А псом къыдэкIуэу, гукъинэж тщыхъуащ библиотекэм и къудамэхэм щекIуэкIа зэхы­хьэхэри. Абыхэм ящыщщ «Я говорю с тобой из Ленинграда» фэеплъ пшыхьыр. Ар къы­зэрагъэпэщат Инбер Ве­рэ (усакIуэ, тхакIуэ, зэдзэ­кIакIуэ, журналист) къы­зэралъху­рэ мы гъэм илъэси 135-рэ зэ­ры­рикъум теухуауэ. Дыщагъэ­гъуэзащ абы и гъащIэмрэ ­гуащIэмрэ, зауэ зэманым итхауэ къэна и Iэрытх­хэм ды­къеджащ. «Вдохновение пера» усэ пшыхьри дигу ирихьащ. Гупыр зэгъусэу ды­зэ­ры­зэдэлэжьам, зэхыхьэ­хэм ды­­хэтыну Iэмал зэрыдиIам и фIы­гъэкIэ, тхылъыщIэ куэд къэт­щIащ, тхыгъэщIэхэр къэд­гъуэтащ, ди щIэныгъэм хэдгъэхъуащ, каталогымкIэ дылэжьэфу зедгъэсащ. Ды­зэ­рыщыгугъам нэхърэ практикэр нэхъ гъэщIэгъуэну икIи гугъуу къытхущIэкIащи, къы­дэлIэлIахэм фIыщIэ яхудощI. 
ТЕКIУЖЬ Заретэ.   

Поделиться:

ЧИТАТЬ ТАКЖЕ:

16.03.2026 - 09:14

Дрипсалъэ щхьэкIэ, къыдгурымыIуэ

Къэбэрдей-Балъкъэр къэрал университетым адыгэбзэмрэ литерату­рэмкIэ и кафедрэм и унафэщI, фи­лологие щIэныгъэхэмкIэ кандидат, Къардэн Мусэдин лъэпкъ щIэныгъэ дунейм къыщацIыху IэщIагъэлI щыпкъэу, к

16.03.2026 - 09:12

ЗэгурыIуэрэ зэхэзагъэу

Черкесск къалэм дэт 9-нэ гимназием сыт щыгъуи иIэщ ­ехъулIэныгъэхэр. Абы щоджэ лъэпкъ куэдым къахэкIа, ауэ хьэлэмэту зэгурыIуэрэ зэхэзагъэу къызэдэгъуэгурыкIуэ щIэблэ.

16.03.2026 - 09:11

Ди бзэмрэ щэнхабзэмрэ ядж японхэми

Японием (Токио) щыщ къэфакIуэ икIи блогер, илъэс 20 зи ныбжь ­Нозаки Тайга Интернетым и социальнэ сайтхэм цIэрыIуэ щыхъуащ Кавказ Ищхъэрэм щыпсэу лъэпкъ­хэм я щэнхабзэм зэрыдихьэхымкIэ.

15.03.2026 - 09:03

Адыгэбзэм и IэфIыр зыхозыгъащIэ

«Бзэр лъэпкъым и псэщ», - жеIэ адыгэ псалъэжьым. Абы зе­гъэу­­жьыным, и пщIэр къэIэтыным, щIэблэм егъэщIэным темы­лажьэ зы лъэпкъи щыIэу къыщIэкIынкъым.
 

15.03.2026 - 09:03

Гулъытэ гуапэ

«Урысейм и гугъапIэхэр» Къэбэрдей-Балъкъэр цIыхубз зэгухьэныгъэм хэтхэм «Жако» фабрикэм къыщыщIагъэкI IэфIыкIэхэкIхэм ящыщ Белгород уIэгъэщым щылажьэ цIыхубз дохутырхэмрэ техникэ лэжьакIуэхэмрэ идж