Балаланы Сафият,  Гемуланы Масхутну къызы, химия илмуланы кандидатыды. Къабарты-Малкъар къырал университетде преподаватель болуп ишлегенли быйыл 45 жыл болады. Андан 30-дан артыкъ жылны медицина факультетде окъутуп турады. 1999-2004 жыллада аны факультетни деканыны орунбасары болуп да ишлегенди. Студентлени, преподавательлени да араларында намысы-сыйы жюрюген адамды. 

Жаш адамла бла бир тил таба билген не заманда да тынч болмагъанды. Сафият Масхутовна, аланы акъылларын, жарсыуларын ангылап, къолундан келгенича болушургъа кюрешеди. Деканны орунбасарыны къуллугъундан кетгенинде, студентле, аны къалырын тилеп, ректоргъа окъуна жазгъан эдиле. 

Барыбыз да билгенден, арт жыллада КъМКъУ-да кёп тюрлениуле боладыла. Алай бла Балаланы Сафият бюгюнлюкде Математиканы бла естественный илмуланы институтуну химия эм химиялы экологияны кафедрасыны доцентиди.   Аны бла ушагъымы уа: «21-чи ёмюрню студентлерини къаллай энчиликлери бардыла?» – деген соруудан башлагъанма. 

- Сексенинчи жыллада студентлени асламысы медицина факультетге врач усталыкъгъа керти окъуна жюреклери тартып, алай келгендиле. Билимлиле болургъа, сайлагъан усталыкъларыны эбине жетерге да итиннгендиле. Шёндю уа бу бёлюмге киргенлени кёбюсю кеси жерлеринде тюйюлдюле. Ала билимлиле болургъа талпынмайдыла, экзаменни не амал бла да берип къутулургъа сюедиле. 

- Аны сылтауу недеди?

- Мени оюмума кере, ол контракт система бла байламлыды. Къолайлы адамларыбызны асламысы, нек эсе да, сабийлерин окъургъа жаланда медицина факультетге салыргъа сюедиле. Жашларыны, къызларыны жюреклери къайсы усталыкъгъа тартханларын соргъан окъуна этмейдиле, медицинагъа аны хунери болурму деп, арсарлы да болмайдыла. Артда уа кеслери, сабийлери да «тузакъгьа» тюшедиле. Билирге сюймеген затын а сабийге не кючлю устаз да ангылаталлыкъ тюйюлдю. Ол а аламат къурулушчу неда уста чач къыркъыучу болургъа боллукъ эди. 

Алай сайлагъан усталыкъларын сюйгенле, преподавательлени къууандыргъанла да кёпдюле студентлерибизни араларында. 

- Сен кесинг химия факультетни къалай бла сайлагъанса?  

- Мен Яникой элни школун 70-чи жыллада бошагъанма. Ол заманда бир производствода тохташып ишлеген бек сыйлы эди. Школда уа химиядан Бечелланы Сакинат окъутханды. Аныча, кесин, дерсин да сюйдюре билген устазгъа мен алыкъа тюбемегенме. Инженер-химик болургъа да аны хайырындан сюйгенме.     

Волгограддагъы химия-технология институтха кирирге дейме. Алай юйде жибермей къоядыла. Школну жаланда бир тёрт бла бошагъаным себепли, медицина факультетге кирир онгум да бар эди. Болсада КъМКъУ-ну химия-биология факультетини химия белюмюне къагъытларымы береме. Аны 1979 жылда къызыл дипломгъа бошагъанма. Диплом ишлерибизни къоруулагъаныбызда уа, комиссияда профессор Абдуллах Микитаев да бар эди. Ол мени кафедрасына алыргъа сюйгенин билдиреди. Тёбен

Чегем элде устазлыкъ этерге жиберилген къызгъа уа ол болмагъанча уллу насып эди.

Юч жылны тамата лаборант болуп ишлейме. Ишлерге, окъургъа сюйгенлеге Абдуллах Казбулатович, не жаны бла да болушуп, онг бергенди. Аспирантурагъа кирирге да ол кёллендирген эди. Илму ишими да юч жылдан аз заманны ичинде жазгъан эдим.

Аны  Москвада къорууларгъа тюшгенди. Диссертациямы темасы  заманнга кёре бек магъаналы эди. Ол кезиуде тюрсюнлю телевизорланы чыгъарып тебиреген эдиле. Алай аланы транзисторлары, бийик температуралагъа тезюмсюз болгъанлары себепли, бек терк кюйюп къала эдиле. Алай бла Польшаны къырал башчысы Войцех Ярузельскийни дачасына окъуна от тюшген эди. Илму ишим ол транзисторланы жыйышдыргъанда, отха тёзюмлю химия элементлени хайырланыу бла байламлы болгъанды.

Комиссияда олтургъанла, Москвада къалырымы, доктор диссертация бла кюрешип башларымы сюйген эдиле. Алай ол кезиуде бизни миллетде эрге баргъынчы юйюрюнден узакъда болгъан къызгъа онг кёзден къарамай эдиле. Аны себепли манга да артха, Нальчикге, къайтыргъа тюшеди. 

- Анча жылны ичинде санга кёп студентни кёрюрге тюшгенди. Асламында, медицина факультетде окъутханса. Сени оюмунга кёре, аны сайлагъан адам къаллай болургъа керекди? 

- Бек алгъа, билимли болургъа, сайлагъан усталыгъын сюерге кереклисин сагъынмай окъуна къояйым. Андан тышында, ол психолог, педагог да бола билсе, бек игиди. Нек дегенде саусузла докторгъа жашауларыны бек къыйын кезиулеринде барадыла.

Врач аланы жарсыуларына тынгылай, жапсарыу сёз таба билирге керекди. 

Андан сора да, аурууну юсюнден хапарны хар саусузгъа да айтыргъа керек болмагъанын да эсде тутаргъа борчлуду. Нек дегенде кёплеге аланы халларыны юсюнден тюзюн айтыргьа жарамайды. Жарсыугъа, бюгюнлюкде кёп докторла ол затны эслерине алмайдыла. Саусуз кеси да эшите тургъанлай: «Аны иги этерге онг жокъду, кёпге барлыкъ тюйюлдю», – деп къоядыла. 

- Башха усталыкъ сайларгъа тюшсе, не бла кюреширик эдинг? 

- Адамлагьа болушлукъ этген ара ачып, анга башчылыкъ этерик эдим. Хар инсан да кесинден сора бир огъурлу ыз къояргъа керек сунама. 

Ушакъны Таппасханланы Аминат бардыргъанды.